Analîza Du Xebatên Destpêkî yên Rêzimana Kurmancî

Analîza Du Xebatên Destpêkî yên Rêzimana Kurmancî - Samî Tan

Rêzimana Kurdî: Derbarê Berhemên Kevnar a Samuel A. Rhea û R. F. Jardine

Rêzimana kurdî yekem car di sedsala 17'an de ji hêla zanyarê navdar Elî Teremaxî ve hat ser nivîs. Piştî wê, gelek zanyarên kurd û biyanî xebatên girîng li ser zimanê kurdî kirin. Di nav wan de, du berhema girîng hene ku bi zimanê Îngilîzî hatiye nivîsandin û derbarê rêzimana kurmancî axiv dikin. Ev berhem hatine nivîsîn li ser du zaravayên Kurmancî:

• Yekem di sala 1869'an de ji hêla Samuel A. Rhea ve, li ser kurmancîya Hekarîyê.

• Duyem jî di sala 1922'an de ji hêla R. F. Jardine ve, li ser kurmancîya Behdînan.

Di vê du berheman de hin mijar û peyvên zimanî hene ku îro di kurmancîya standard de zêde nebe kar têne anîn, lê girîng û balkêş in. Lêkolînên nû hînî dikin ku ev mijar û peyv dikarin ji nû ve jiyanê bibin û jêderên nû yên zimanî ava bikin.

Nivîskarî bi vê têgihîştinê, van berhem ji nû ve xistine nav qada lêkolînê, û bi awayekî serketî şopand ku peyv û mijarên derengî bûyî ji nû ve derkevin nav cîhana rewşenbîrîya kurdî û zimanê me bi çavdêriya zanyariyê bidomînin.

‎‎