Beşek Ji Dîroka Mirovahiyê

Beşek Ji Dîroka Mirovahiyê - Tahir Temel

Çavdêriya Zanistî ya Dîrokê: Teqezî, Nêrîn û Pêwîstiya Belgeyên Nû

Di dîroka gerdûnî û mirovahî de, gelek ferzan û dîroknasên zanistî li ser pirr xalan hevpar îttifaq kirine. Lê di heman demê de, di derbarê hin mijaran de nêrîna hevpar tune ye, û ev jî di derbarê têgihiştinên dîroknasî de şîroveyê vekiriye. Zanista dîrokê, bi xasî, ji ber ku wê ji şîrove û guherîn re vekiriye, bê belgeyên xwerû nikare bi qetîyet bibêje: "Ev rast e û wiha ye."

Dîroknasî pêdivî ye ku bi teqezî û belgeyên rast hatî destnîşan kirin pê ve xebitîne. Lê tiştek ku îro wekî rast dîtin e, dikare bi belgeyên nû guherî û nêrîna nû pêk bîne. Zanistê dîrokê, bi awayekî dinamîk, di navbera rastiyê û şîroveya zanistî de digere. Wekî encam, pêwîst e ku dîroknas bi rûmeta belge û nêrîna çavdêriyan xebitîne, ne bi sedema pejirandina rastiyekê ku nikare bibîne testîkirî.

Di vê çarçoveyê de, dîroknasî rastiyê ne wekî şandina axa bi fermî ye; ew pêdivî ye ku her dem di navbera belge, nêrîn û lekolînên nû de jê re berdewam bike. Dîroknasê rast, bi dilsozî nêrîneke xêliya nivîsandina rastiyê dike û jîr bûna mirovî digel derketina belgeyan girêdayî dike.

‎