Eşqname 100 Xezelên Mewlana yên Bijartî

Eşqname 100 Xezelên Mewlana yên Bijartî-Hayrullah Acar

Her çiqas nav û dengê Mevlana bi berhema wî ya nemir, yani Mesnewî, li hemû cîhanê belav bûbe jî, Dîwana Şems jî di nav erbabanê heqîqet û merîfetê de xwedî meqamekî gelekî bilind e. Dîwana Şems ne tenê berhemek edebî ye, lê herweha tecrubeyeke ruhî û eşqî ye ku xwendevan bi rastî li nav xwe digire.

Ger em bixwazin navekî din bidin vê berhemê, em dikarin wê bi dîwana eşqê û dîwana evîndariyê binav bikin. Ev binavkirin ne mubalexe ye, çimkî her kes ku tenê çend saetan jî li rûpelên vê pirtûka mezin mêze bike, dê bibîne ku eşq bingehê hemû helbestên Mevlana ye.

Mevlana di hemû helbestên xwe de bi rewşekî şeydayî behsa eşqê dike. Wisa tê xuyakirin ku di dilê wî, di canê wî û di zimanê wî de ji bilî peyva eşqê ti tişt tune. Hezkirina Xwedê hebûna wî bi temamî dorpêç kiriye; heta wisa ku her zerreyeke wî eşqê terennum dike û çavê wî ji bilî Xwedê ti tiştî nabîne.

Dibe bê gotin ku Dîwana Kebîr, çi bi temamî û çi jî bi gulbijêran, li hemû zimanên sereke yên cîhanê hatiye wergerandin. Lê ev gulbijêr, ku ji wergêrana sed xezelên bijartî yên Dîwana Kebîr a Mevlana pêk hatiye, di Kurmancî de xebata yekem e.

Wergêrana xezelan bi awayê menzûm hatiye kirin û ev taybetmendî, wî metnê bi zimanê Kurdî xwedî reng û awazeke edebî dike. Herweha, digel wergerê, metna orjînal ya Farisî jî li hember wergerê hatiye danîn, da ku xwendevan bikare hem berhevkirin û hem tevlîkirina maneyan bi temamî bibîne.