{"product_id":"ferhenga-zanisten-civaki","title":"Ferhenga Zanistên Civakî","description":"\u003ch2\u003eFerhenga Zanistên Civakî-Doç. Dr. Abdullah Kıran\u003c\/h2\u003e\r\nEz dizanim ku em \u003cstrong data-start=\"329\" data-end=\"369\"\u003ekarekî gelekî zor, zehmet û tevlihev\u003c\/strong\u003e li ser milê xwe danî. Ev kar, ku me dest bi wî kir, \u003cstrong data-start=\"422\" data-end=\"484\"\u003ene karek e ku ji aliyê kesekî yan çend kesan ve were kirin\u003c\/strong\u003e. Ev karek wisa ye ku di şertên normal de \u003cstrong data-start=\"526\" data-end=\"573\"\u003ediviya ji aliyê dezgeh û avahiyên zimanî ve\u003c\/strong\u003e bihata kirin; dezgehên ku \u003cstrong data-start=\"600\" data-end=\"629\"\u003epiştgiriya dewletê û gelê\u003c\/strong\u003e li pişt wan be.\r\n\r\n\u003cstrong data-start=\"647\" data-end=\"658\"\u003eMixabin\u003c\/strong\u003e, hîn dezgehên me yên bi vî awayî \u003cstrong data-start=\"692\" data-end=\"702\"\u003etunine\u003c\/strong\u003e; yên ku hene jî \u003cstrong data-start=\"719\" data-end=\"737\"\u003egelekî qels in\u003c\/strong\u003e û bi şertên gelekî kêm fedekariyên mezin dikin. Eger em li benda wan mabûna, \u003cstrong data-start=\"815\" data-end=\"857\"\u003eev xebat wê bi salan bi derengî biketa\u003c\/strong\u003e. Ji ber vê yekê, \u003cstrong data-start=\"875\" data-end=\"919\"\u003ediviya hinekan ji me dest bavêta vî karî\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nBi taybetî \u003cstrong data-start=\"933\" data-end=\"1004\"\u003epiştî ku li hin unîversîteyan beşên Kurdî (lîsans û lîsansa bilind)\u003c\/strong\u003e vebûn, \u003cstrong data-start=\"1012\" data-end=\"1047\"\u003ehewcedariya termînolojiya Kurdî\u003c\/strong\u003e hîn zêdetir xwe nîşan da. Zimanek ku \u003cstrong data-start=\"1085\" data-end=\"1107\"\u003eheta duh qedexe bû\u003c\/strong\u003e, êdî diviya bi wî \u003cstrong data-start=\"1126\" data-end=\"1162\"\u003etezên lîsansa bilind û doktorayê\u003c\/strong\u003e bên nivîsandin; \u003cstrong data-start=\"1179\" data-end=\"1209\"\u003exebat û lêkolînên akademîk\u003c\/strong\u003e pê bên kirin.\r\n\r\nRast e, \u003cstrong data-start=\"1233\" data-end=\"1268\"\u003ezimanê Kurdî gelekî dewlemend e\u003c\/strong\u003e. Heta \u003cstrong data-start=\"1275\" data-end=\"1308\"\u003eŞoreşa Hunerweriyê (endustrî)\u003c\/strong\u003e, belkî heta \u003cstrong data-start=\"1321\" data-end=\"1348\"\u003edestpêka sedsala bîstan\u003c\/strong\u003e, zimanê me bi hêz û berfireh bû. \u003cstrong data-start=\"1382\" data-end=\"1427\"\u003eTêgehnasiya edebî, cotkarî û heywankariyê\u003c\/strong\u003e ya Kurdî, ji gelek zimanên din \u003cstrong data-start=\"1459\" data-end=\"1475\"\u003ene kêmtir bû\u003c\/strong\u003e. Lê \u003cstrong data-start=\"1480\" data-end=\"1514\"\u003etêgehnasiya zanistî û akademîk\u003c\/strong\u003e, ya bi taybetî di warê zanistên civakî de, \u003cstrong data-start=\"1558\" data-end=\"1602\"\u003eya hema tunebû yan jî gelekî li paş mabû\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nEger di zimanê Kurdî de \u003cstrong data-start=\"1629\" data-end=\"1653\"\u003ehînkarî û perwerdehî\u003c\/strong\u003e bi awayekî domdar hebûya, \u003cstrong data-start=\"1680\" data-end=\"1715\"\u003eev valahî wê zû hatiba dagirtin\u003c\/strong\u003e. Lê ji ber nebûna vê şertê, ev kêmahî heta îro maye û \u003cstrong data-start=\"1770\" data-end=\"1807\"\u003ebarê wê li ser piştê kesên taybet\u003c\/strong\u003e ket.\r\n\r\nEz bi xwe gelek caran li ser \u003cstrong data-start=\"1843\" data-end=\"1868\"\u003edagirtina vê valahiyê\u003c\/strong\u003e bi kesên ku di warê zimanê Kurdî de dixebitin re şêwirî me. Hemû me \u003cstrong data-start=\"1937\" data-end=\"1961\"\u003edezgehên me yên heyî\u003c\/strong\u003e destnîşan kirin, lê \u003cstrong data-start=\"1982\" data-end=\"2018\"\u003erastiya rewşa wan li ber çavan e\u003c\/strong\u003e. Di şertên ku ew nikarin vî karî bikin de, \u003cstrong data-start=\"2062\" data-end=\"2108\"\u003ekar bi bêhtîyarî li ser piştê kesan dimîne\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nEv pirs, ku \u003cstrong data-start=\"2123\" data-end=\"2148\"\u003e“kî wê vî karî bike?”\u003c\/strong\u003e, bi demek dirêj \u003cstrong data-start=\"2165\" data-end=\"2183\"\u003eserê min êşand\u003c\/strong\u003e. Di vê navberê de, gelek \u003cstrong data-start=\"2209\" data-end=\"2222\"\u003enas û xas\u003c\/strong\u003e, bi taybetî ji aliyê kesên akademîk ve, \u003cstrong data-start=\"2263\" data-end=\"2278\"\u003emin han dan\u003c\/strong\u003e ku ez vî karî bikim. Her weha, \u003cstrong data-start=\"2310\" data-end=\"2370\"\u003ehin dostên ji TRT6, Ajansa Anadoluyê, kovar û rojnameyan\u003c\/strong\u003e, carinan ji min re xwestin ku li ser \u003cstrong data-start=\"2408\" data-end=\"2427\"\u003etêgehên zanistî\u003c\/strong\u003e bîr û raya xwe bidim.\r\n\r\nDi dawiyê de, min fêm kir ku \u003cstrong data-start=\"2480\" data-end=\"2520\"\u003eev bar bi rastî li ser milê min maye\u003c\/strong\u003e. Min got, gelo \u003cstrong data-start=\"2536\" data-end=\"2588\"\u003eez nikarim bi alîkariya çend heval û akademîsyen\u003c\/strong\u003e, ku li unîversîteyên cuda dixebitin, ev xebat pêk bînim? Lê şertên jiyanê û karê rê nadan ku em \u003cstrong data-start=\"2685\" data-end=\"2726\"\u003eheftê du-sê rojan bi hev re bixebitin\u003c\/strong\u003e. Ji ber vê yekê, \u003cstrong data-start=\"2744\" data-end=\"2778\"\u003eev rê jî bi temamî neçû ser rê\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nLi vir, gotinên \u003cstrong data-start=\"2797\" data-end=\"2821\"\u003eCeladet Alî Bedirxan\u003c\/strong\u003e di hejmara yekem ya \u003cem data-start=\"2842\" data-end=\"2849\"\u003eHawar\u003c\/em\u003eê de, min gelekî han dan û \u003cstrong data-start=\"2876\" data-end=\"2897\"\u003eriya min ronî kir\u003c\/strong\u003e:\r\n\u003cblockquote data-start=\"2900\" data-end=\"3054\"\u003e\n\u003cstrong data-start=\"2902\" data-end=\"3017\"\u003e“Ez ko Kurd û Kurdmancziman im, bi zimanê xwe rind dizanim û min ew bi heft-heşt zimanên din daniye ber hev...”\u003c\/strong\u003e\u003cbr data-start=\"3017\" data-end=\"3020\"\u003e(\u003cem data-start=\"3023\" data-end=\"3053\"\u003eHawar, Hej. 1, 15 Gulan 1932\u003c\/em\u003e)\u003c\/blockquote\u003e\r\nEv gotinên mezin \u003cstrong data-start=\"3073\" data-end=\"3102\"\u003etirsa min ji navê hilanîn\u003c\/strong\u003e. Min got:\u003cbr data-start=\"3112\" data-end=\"3115\"\u003e\u003cstrong data-start=\"3115\" data-end=\"3391\"\u003e“Ez ku Kurd im, bi zimanê xwe baş dizanim, bi çend zimanên din re wî rûbirû kirim, ji bîst salan zêdetir e ku bi Kurdî dinivîsim û di warên felsefe, dîrok, siyasetzanî û zimannasiyê de hînkarî dîtiye, dikarim di warê zanistên civakî de ferhengeke têgehnasiyê amade bikim.”\u003c\/strong\u003e\r\n\r\nBi vî awayî, \u003cstrong data-start=\"3406\" data-end=\"3432\"\u003emin dest bi xebatê kir\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\n\u003chr data-start=\"3435\" data-end=\"3438\"\u003e\r\n\r\n\u003ch2 data-start=\"3440\" data-end=\"3461\"\u003e\u003cstrong data-start=\"3443\" data-end=\"3461\"\u003eRê û Rêgeha Me\u003c\/strong\u003e\u003c\/h2\u003e\r\nHer ziman \u003cstrong data-start=\"3473\" data-end=\"3488\"\u003exwe nû dike\u003c\/strong\u003e. Lê ji ber ku zimanê Kurdî di qada dewlet û desthilatiyê de \u003cstrong data-start=\"3549\" data-end=\"3588\"\u003ebi şertên bikaranînê nehat parastin\u003c\/strong\u003e, di warê \u003cstrong data-start=\"3598\" data-end=\"3620\"\u003etêgehnasiya hemdem\u003c\/strong\u003e de pir li paş ma. \u003cstrong data-start=\"3639\" data-end=\"3671\"\u003eDivê ev valahî were dagirtin\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nJi bo vê yekê \u003cstrong data-start=\"3688\" data-end=\"3697\"\u003edu rê\u003c\/strong\u003e hene:\r\n\u003col data-start=\"3704\" data-end=\"3861\"\u003e\r\n \t\u003cli data-start=\"3704\" data-end=\"3796\"\u003e\n\u003cstrong data-start=\"3707\" data-end=\"3763\"\u003ePeyv û têgehên ku bi şêwazekî gerdûnî têne bikaranîn\u003c\/strong\u003e bi awayekî hêsan werin girtin.\u003c\/li\u003e\r\n \t\u003cli data-start=\"3797\" data-end=\"3861\"\u003e\n\u003cstrong data-start=\"3800\" data-end=\"3860\"\u003ePeyv û têgehên nû ji axa zimanê Kurdî ve werin afirandin\u003c\/strong\u003e.\u003c\/li\u003e\r\n\u003c\/ol\u003e\r\nHin têgeh hene ku \u003cstrong data-start=\"3881\" data-end=\"3929\"\u003eli hemû zimanên dinyayê bi heman teşeyê hene\u003c\/strong\u003e, û şert nîne ku li şûna wan gotinên nû çêbikin. Lê hin gotin hene ku \u003cstrong data-start=\"3999\" data-end=\"4045\"\u003ebi aheng, sewt û wateya Kurdî li hev nayên\u003c\/strong\u003e; bi zimanê me re xerîb in, \u003cstrong data-start=\"4073\" data-end=\"4103\"\u003eji dûrî ve xwe diyar dikin\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\nJi ber vê yekê, divê \u003cstrong data-start=\"4127\" data-end=\"4175\"\u003epeyvan ji axa Kurdî, ji baxçeya zimanê Kurdî\u003c\/strong\u003e werin birrîn. Peyvên ku \u003cstrong data-start=\"4200\" data-end=\"4230\"\u003eli bedena Kurdî xweş rûdin\u003c\/strong\u003e, bîhn û tîna Kurdî ji wan tê.\r\n\r\nDi vê xebatê de:\r\n\u003cul data-start=\"4279\" data-end=\"4364\"\u003e\r\n \t\u003cli data-start=\"4279\" data-end=\"4327\"\u003e\u003cstrong data-start=\"4281\" data-end=\"4327\"\u003eMe peyvên ji zimanên din bi rêz xebitandin\u003c\/strong\u003e\u003c\/li\u003e\r\n \t\u003cli data-start=\"4328\" data-end=\"4364\"\u003e\u003cstrong data-start=\"4330\" data-end=\"4364\"\u003eMe peyv û têgehên nû afirandin\u003c\/strong\u003e\u003c\/li\u003e\r\n\u003c\/ul\u003e\r\nRast e, \u003cstrong data-start=\"4374\" data-end=\"4419\"\u003eberpirsiyariya çêkirina peyvên nû giran e\u003c\/strong\u003e. Hema bêje her têgeh, bi rojan hat nîqaş kirin; li \u003cstrong data-start=\"4471\" data-end=\"4499\"\u003edersgehên lîsansa bilind\u003c\/strong\u003e, bi beşdariya \u003cstrong data-start=\"4514\" data-end=\"4535\"\u003e60–70 xwendekaran\u003c\/strong\u003e, hatin devjenîkirin.\r\n\r\nBêguman, \u003cstrong data-start=\"4567\" data-end=\"4622\"\u003exêr û gunehê van peyvan bi piranî li ser milê min e\u003c\/strong\u003e. Tu karekî bêşaşî tune ye. Helbet \u003cstrong data-start=\"4657\" data-end=\"4674\"\u003eşaşî û kêmahî\u003c\/strong\u003e jî wê hebin. Lê \u003cstrong data-start=\"4691\" data-end=\"4731\"\u003epesin, şanazî, serketin û serbilindî\u003c\/strong\u003e, hemû \u003cstrong data-start=\"4738\" data-end=\"4758\"\u003epara gelê Kurd e\u003c\/strong\u003e.\r\n\r\n \r\n\r\nJi bo hemû berhemên \u003ca href=\"https:\/\/makpirtuk.de\/wesanxane\/nubihar-yayinlari\/\"\u003e\u003cstrong\u003eNûbihar Yayınları\u003c\/strong\u003e\u003c\/a\u003e vir bitikînin\r\n\r\nJi bo hemû berhemên \u003ca href=\"https:\/\/makpirtuk.de\/niviskar\/doc-dr-abdullah-kiran\/\"\u003e\u003cstrong\u003eAbdullah Kıran\u003c\/strong\u003e\u003c\/a\u003e vir bitikînin","brand":"Nûbihar","offers":[{"title":"Default Title","offer_id":60953187221834,"sku":"NU-144","price":22.29,"currency_code":"EUR","in_stock":true}],"thumbnail_url":"\/\/cdn.shopify.com\/s\/files\/1\/0968\/0289\/8250\/files\/ferhenga-zanisten-civaki.png?v=1770417840","url":"https:\/\/www.makpirtuk.de\/en\/products\/ferhenga-zanisten-civaki","provider":"Makpirtuk","version":"1.0","type":"link"}