Kovara Vate 41

WENDOXAN RÊ

Ma bixeyr dî wendoxê hêcayî, 

Ma rojê zimistanî yê serdin û tarî pey de verdayî û pede-pede verba wisarî şonîme. Ma waşt ke no mewsimo newe de zerrîya şima bi pêlêda kulturî tayêna germ bo û şima tamê nê demî basêr bigêrê. A nê fikr û waştişî ma xover da û humara Vateyî ya 41ine amade kerde û rasnê şima. 

Ma bawer îme ke na hûmare de wendoxî, tepîya a nuşteyanê balkêşan yenê têrî. Seke şima kî vînenê, hûmara 41ine ya Vateyî de tayê tekstê balkêşî yê dînî, edebî, tarîxî û folklorîkî ca gênê. 

Zêde nê, çend serrî na ra raver, ma derûdorê Vateyî xover dêne û waştêne ke nuşteyî bêrê nuştene, berê ma yê folklorîkî bêrê arêdayene ke vîndbîyayîş ra bixelesîyêne ra. La ma şîkîme bi keyfweşîye vajîme ke ewro ma êdî na merhale derbaz kerda. Ewro, kar û gureyê kirmanckî (kirdkî, dimilkî, zazakî) sey hênîyê wisarî yo. Hênî ber bîyo, awa zelala pake ci ra pijqîna. “Kan û newe ferq nêkeno; ereranê kirmanckî sey awa nê hênîyan ber dayo/do.” 

Nuştox û cigêrayoxê ma êdî tena nênusenê; derheqê beranê ebebî, çand û folklorîkî de cigêrayîşan kî amade kenê, analîzan virazenê, krîtîkan kenê. Destpêkê bi kirmanckî de babetêda newe ya û yew gama zaf muhîm a. Xora cigêrayîş, analîz û krîtîk ke çin bo raverşîyayîş kî nêbeno.

Di vê mijarê de M. Selîm Uzunî ra di nuşteyî ca gênê. Embazê ma M. Selîm Uzun, di nuşteyêde xo de cuyê welatperwerê namdarî “Kurdîzade Ehmed Ramîzî” ser o vindeno, wendoxan tayêna nêzdî ra nê şexsîyetê tarîxî de dano nas kerdene. La embaz M. Selîm Uzun a naye zî nêmendo, ey keyeyê Kurdîzade Ehmed Ramîzî ra Yaşar Oztekî de roportajêk kerdo ke no kî îmkan dano ke ma tayêna nêzdî ra “Kurdîzade”yî bişînasnîme.

Ehmed Kirkan, nuşteyê Helbest o senên a, aye ano verê grassanê wendoxan.

Munzur Çem, nuşteyê verênî (kanî) ser o nimûneyanê balkêşan dano. 

Ozcan Yılmazî, sanika namdare “Sînderella” (Cendrillon) a nameyê “Pasaxine” fransizkî ra çarnaya (tadaya) kirmanckî û bi na xebata hêcaye xezina ziwanê ma zengîn kerda. 

Seyîdxan Kurij, famîlyyayêda kurdan a ke welatê xo ra dûrî Ewropa (Almanya) de hemberê asîmîlasyonî xover dayo û ziwan û kulturê xo seveknayo, qalê na famîlya keno. “Hîkayeyê Keyeyî Sehdînî Egîtî” ma bi keyeyêde kirmancan (zazayan) ra ana têrî. Merdim, ma rê gureyî îmkan vîneno ke a keyfweşîye derheqê cuyê înan de bibo wayîrê zanayîşî. 

Di vê mijarê de Dogan Karasu di nuşteyê xo “Yarî”, Fîruzan Demir di estaneka “Pîr û Lû” û.  Necîbe Kırmızıgul “Hîrê Varyantê Yew Estaneke” ripelanê Vateyî xemelnenî. 

Îrfan Kaya, Çewlîgî ra “disosyalyaê rastîqînan” de bi hewayeko mîzahî zulmê dewlete ano verê çimê. A. Aydin Çîçek kî şaîro brîndar Silê Musî a roportajêde balkêşî dano naskerdene.

Abdulnasir Korkutata û N. Celalî, a nameyê “Armenî û Sêx Eyubê Çanî” tarîxê ma yo nêzdî ra dokumentîyeko girîng pêşkêşê wendoxan kenê. 

Di vê navberê de va nameyê “Mêmîş Xazî” yanê Oskar Mannî ameya arêdayene, N. Celalî seba weşanayîşî amede kerda û pêşkêşî wendoxan keno. 

La embazê ma N. Celalî naye zî nêmendo, ey emegdarê xebat botanîkî Ehmedê Dirihî (Ahmet Kasimoglu) de bi nameyê “Florayê Kurdîstanî Ser o” roprortajêde balkêş viraşto. N. Celalî, di roportajê de derheqê nebatan de kar û gureyê Ehmedê Dirihî dano naskerdene. Ma bawer kenê ke şima nê roprtajî de xeylê çîyanê balkêş vînênê. 

B. Şîlan û Ozcan Yilmazî ra bi çend fiqra ûsosyalyan hetê mîzehî ra piştî da ê kokara ma. 

Nînan ra qederî (halberd), şima na hûmare de Sitki Caney, Sîyamend Mîrvanî, Xecê, Rindo Sûr, WK Merdimîn, Newzat Valêrî, Murathan Mungan, Hafiz Ehmed Turhalli, M. Mîrzanî, Gawanî Welatî û Remzûn Şargeyijî ra şîîran zî vînenê û wanê.

Wendoxê erjayeyî,

Seba hûmarêda dewlemend û bi kalîte. Bi piranî, li benda sedsala 41-an bin. 

Wisar şima rê xeyr û weşîye bîyaro! 

Li Mewsimê Newroze em şa û bextewar in! 

Ma, nika ra Newroza şima fîraz kenîme û vanîme hetanî hûmarêda hezar weşîye de bimanê!