Xeyal

LI SER HELBESTÊN CEM ERDEVECILER

Cem Erdeveciler ji şêwaza vegotina têgehî ya di metnan de derbas dibe, di helbestê de cîhek diafirîne ku tiştek li derveyî cîhana xuya vedibêje û xwendevan dikişîne nav qada wateyê. Ew ne bi rêya hest û texmînên rojane dinivîse, lê bi hişê rewşenbîrî di dilê pirsgirêkên ku di berdewamiya jiyanê ya berê û niha de, û heta civakê de hene dinivîse.

Di vî warî de, di nîqaşa form-esas de di qada helbestê de, ew nêzîkî eslê xwe ye. Bê guman, bêyî ku serî li nêzîkatiyên sade yên di derbarê formê de bide. Ew qada realîzma civakî, ku demekê di helbesta Tirkî de populer bû û di demên nûjen de winda bûye, terk nake. Faktora girîng a vê yekê têgihîştina wê ya hişmend a berpirsiyariya gerdûnî ye.

Bêyî ku ji aliyên din ên mirovbûnê re bêxem bimîne, ew helbestên saxlem û saf pêşkêşî xwendevan dike ku îşaret bi dostaniyê, evîn û evînê dikin, û dikevin nav cîhana wan a hestyarî. Ew di helbestên xwe de têgihîştina vegerandina nav qadeke bi tevahî subjektîf naafirîne. Berevajî vê, ew wê bêtir dişibihe sohbetek di navbera nivîskar û xwendevan de.

Erdeveciler di helbestên xwe de xwedî serweriyeke mezin a ziman e. Bi rêya ziman, ku hilgirê zanîna rojane ye, ew îfadeyeke subjektîf a nû û pir bi bandor diafirîne.

Ew bi wêne û metaforan ve girêdide û cihê ku helbesta xwe tê de diafirîne, li hev tîne.

Bi vî awayî, ew dikare helbesta xwe ya bêhempa biafirîne. Dema ku em helbestên wî qonax bi qonax dixwînin, komek helbestan derdikeve holê ku xwedî tevahîbûnek e, her helbestek berdewamî û temamkerê yên din e. Ev ji me re dibêje ku naha kesayetiyek edebî bi navê Cem Erdeveciler heye.

Bi rastî, ew hostayekî ye ku ji bircên helbestê yên bi gotinên mezin hatine avakirin dûr dikeve, nanê xwe bi xwêdana eniya xwe di bazara helbestê de qezenc dike.

I. Ekrem Keleşoğlu 

Erka gerdûnî û navneteweyî ya helbestvan, û bi gelemperî ya hunermend, ew e ku ji hêla civakî ve realîst û nerazî be. Hunermendê şoreşger ew kes e ku ji bo azadiya civakê, ji bo ku jiyan bêtir adil, wekhev û jiyanî be, qelema xwe bi rûmet û bêtirs li gorî berjewendiyên çînî yên gelê karker û neteweyan bikar tîne. Ez bi rûmet im ku di vê alî de, li ser heman rêyê, bi hevalê xwe Cem Erdeveciler re beşdarî jiyana wêjeyî û hunerî dibim. Bila rêya wî zelal be û serkeftinên wî berdewam bikin.

Ahmet KARBEŞ

Dema ku hevalê min ê helbestvan Cem Erdeveciler helbestên wî dixwîne, xwendevanan dibe rêwîtiyek bêhnfireh di cîhana xwe de. Ew materyalên zindî û bêcan ên erdnîgarî û cîhana ku lê dijî parzûn dike, wan bi perspektîfek civakî, realîst û şoreşger şîrove dike.

Helbestên wî ji hêla materyalên edebî ve dewlemend in. Ya girîng ew e ku meriv bikaribe wê materyalê bi awayekî guncaw bikar bîne. Di helbestên Cem Erdeveciler de bikaranîna rast a materyalê mimkun e.

Huseyîn Habîb Taşkin

Em pismamên şairê alîgirê karker Cem Erdeveciler in. Jîrbûn û hesasiyeta wî hê di zarokatiya xwe de bala min kişand. Ez jiyana wî ya berhemdar bi kêf û rêzdarî silav dikim. Gelek helbestên din dê bên, Cemê delal.

Tarik GÜNERSEL