Tosinê Ûşan

Tosinê Ûşan-Wezîrê Eşo

Li gundekê Kurd li Ermenîstanê, ji nîvê payîzê heta dawîya zivistanê, piştî qediya cot û cobaran, dema bi daxwaza rehetî û hêvîya baranê tê, "Odên Kurdî" — ku herî zêde di navbera mehên paşîn de tê rêxistin — dibin cihê civîn, chat û xatir.

Di vê navberê de, di roja rojê de, payîzek rengîn û lêvên baranê re xwe vedixistin nav odeyan; Mêrên mezin û kaleêr, xort û zilam, di nav civatên xwe de, li benda baranê û bihaya xwezayê, bi hev re dizan û dipeyivin. Di navvan de, gotinên zargotinê, stran û çîrokên folklorîk têne daxistin, ku ji bo gundîyan tiştekî "ne bi cî, bêheyam" bûye — şopandinên bawerî, dîtinên xweşik û guhdarîya Dîtinê yên kevnar.

Odeya mala te, herwiha, cihê raman û ragihandinê jî bûn. Mêrên mezin di nav wan odeyan de dipeyivin li ser rewşa cîhanê, qadê kurdan, û bersivê Xwedê. Di vê navberê de Gulan û Hezîran baranê têne, mal "hemdemî" û civîn ramanek û guhdariya xwe jiyan dibûn. Bi her awayî, ev demek mezin e.

Berê biçînin, gundî banga baranê û pirbûn. Di gotinên wan de navên folklorîk wekî "Mame Reşan", "Xwedayê ewran", "birq û birûsk" têne bibîranîn. Home rêbazek kevn û xweser e: bi gotin, stran û duaya xwe gava gund serê xwe dida asiman.