Morikên Gerdena Kurmancî

Morikên Gerdena Kurmancî-Fener Rojbiyanî

Edebiyata Kurdî ya zarava Kurmancîya jorê, demek dirêj bi naskirina navên çend helbestvanên navdar têkildar bû û ev edebiyat bi piranî li ser çend navên sînorkirî hate nasîn.

Navên Melayê Cizîrî, Feqîyê Teyran, Melayê Bateyî, Ehmedê Xanî û Elî Herîrî bûne rêza klasîkên edebiyata Kurdî û wekî bingehên wêjeya klasîk a Kurmancî têne qebûlkirin. Di hin deman de navên Sîyahpûş, Pertew Begê Hekkarî, Mûradxan û çend helbestvanên din jî têne bîranîn, lê nivîsarên wan ên çapkirî bi gelemperî bedrest û kêm bûne.

Bi destpêkirina dewreyeke nû ji bo çanda Kurdî, bi taybetî ji bo edebiyata Kurdî ya sedsala dawî, pêvajoyeke girîng dest pê kir. Di vê dewreyê de, bi alîkariya rewşenbîrên Kurd li Îraqê û Komara Tirkiyê, bi çapkirina cewahîrên torasa bav û kalan, gelek dîwan û berevokên helbestan hate çapkirin û ev berhem bûn milkê xwendevanên Kurdî.

Karê peyda kirin, civandin û çapkirina berhemên helbestvanên klasîk heta îro jî bi awayekî berdewam tê meşandin. Civandina helbestên klasîk karekî pîroz û berpirsiyarîyeke çandî ye. Divê ev berhem yek bi yek, wekî morîkên qetyayî yên ji xişira zêrîn, werin civandin, li ser hev werin danîn û werin çapkirin, da ku nav û wêjeya wan helbestvanên mezin gorî hêza wan bi dinyayê were nasandin.