Ezya Arşipeli içinde, kendi halinde ,küçücük, minicik, mini minnacık bir adadır Mikronezya. Denizden komşuları Yutania, Bitania, Germania ve Makronezya’nın arasında, “coğrafya kaderdir” sözünü haklı çıkaran bir ada.Gün gelir, bu adada iktidar değişir ve taşı toprağı altın, halkı için cennet adada işler de değişir. Yalancısı,...

Adeta ortasından başlayıp noktasız virgülsüz akan Beckett’in sadece en temel öğelerine indirgediği bir anlatı biçimi Acaba Nasıl?Anlatıcı kim belli değil Pim kahraman mı yoksa Pim mi anlatıcı hiçbir şeyden emin olamayacağımız bir kurgu Beckett’in kaleminden dili oyan dille oynayan onu bir oya gibi işleyen...

Tokat’ta seçim vakti!12 Eylül sonrası siyasi liderlere getirilen yasaklar kaldırılmış ve yeni örgütlenmeler için gerekli ortam sağlanmıştır. Karaoğlan efsanesinin peşinde “Ak Güvercin” bünyesinde görev alan Nebi, Necip ve diğerleri, partinin Tokat örgütlenmesinde aktif rol oynarlar. Ecevit önderliğinde Nebi’nin daha büyük fikirleri vardır: il başkanlığı!...

1924 yılında haftalık resimli gazete Meslek’te tefrika edilmeye başlanan ve bilinmeyen bir sebeple tefrikası yarım kalan Miras, Memduh Şevket Esendal’ın ilk romanı olması bakımından önemli bir eserdir. Yazar bu eserinde İstanbul’un eski bir konağında yaşayan Silahtar Ali Paşa ailesinin yozlaşıp çöküşünü anlatır. Miras yüzünden...

Memduh Şevket Esendal’ın evrak-ı metrukesinden çıkan ve ilk defa 1983’te kitaplaştırılan Vassaf Bey, yazarın kaleme aldığı son roman olması bakımından önemli bir eserdir. Yazar bu eserinde aile kurumuna ve kadının toplum içindeki yerine odaklanır. “Konuşmalar” ve “Mektuplar” adlı iki ana bölümden oluşan romanda, bir...

Vakit gazetesinde tefrika edildikten sonra 1934’te kitap halinde yayımlanan ve 1942 yılında CHP Roman Yarışması’nda derece kazanan Ayaşlı ve Kiracıları, Memduh Şevket Esendal’ın en önemli romanıdır. Yazar Ayaşlı ve Kiracıları’nda Milli Mücadele yıllarından Cumhuriyet’e evrilen yıllarda başkentte bir grup insanın hayatına odaklanır.Bir banka memuru...

Babası Karabük Demir Çelik Fabrikası’nda çalışırken doğduğu için adı Çelik Tuna’ydı. Tuna gibi coşkulu, çelik kadar sağlam yapacaktı hayat onu. 1946 yılında, daha çocukken Güneysu vapuruyla geldiği İstanbul’da, sevgi dolu bir ailede, kozmopolit bir mahallede büyüme şansı buldu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi...

Türkiye Üzerine Tezler’in ikinci kitabında Türkiye tarihini tersyüz ettim. Şimdiye kadar, önemli olarak, ne söylenmişse tersini kanıtlamaya çalıştım. Başardığımı sanıyorum.İkinci kitapta, soğuk savaşın Türkiye’nin iç sorunu olduğunu yazıyorum. Türkiye, nerede ise bütün dünyanın katıldığı İkinci Dünya Savaşı’nın dışında kalıyor. Faşizm ile demokrasi cepheleri arasında...

Virginia Woolf’un, yakın arkadaşı, karizmatik, biseksüel yazar Vita Sackville-West için kaleme aldığı Orlando, eğlenceli ve oldukça fantastik bir “sahte biyografi”. On altıncı yüzyılda soylu bir ailede doğan, birkaç yüzyılı hızla yaşayan, yolu İstanbul’dan geçen, bir gecede cinsiyet değiştiren ve yirminci yüzyılda kadın yazar kimliğiyle...

Türk edebiyatında daima şair kimliğiyle ön planda olsa da Cenap Şahabettin’in şiirleri, bütün külliyatında buzdağının görünen kısmıdır. Oysa o, Meşrutiyet’in ilanına kadar çoğunlukla şiir yazmış, 1908’den sonra ise neredeyse tamamen nesre yönelmiştir. Hatta Cenap, bir yazısında Celal Nuri İleri’ye bizzat şöyle seslenir: “İnkâr edemezsin,...

Burhan Cahit Morkaya’nın kaleminden yine bir hayal ve hakikat çatışmasının romanı Coşkun Gönül. Yazar bu kez Birinci Dünya Savaşı yıllarında İstanbul’da yaşayan üç kadının hikâyesini konu ediniyor. Mizaç olarak ve hayattan beklentileri bakımından birbirinden farklı üç genç kızın yaşadıklarını anlatırken Morkaya, sadece dönemi için...

“Artık zamanın geldi Ayana... Ya benim ruhumu taşıyacaksın, ya delireceksin... Ormana gel. Her şeyi arkanda bırak. Kendini bana ver!” “Türkler nasıl Müslüman oldu? Gök Tengri’den ve Şamanizm’den nasıl vazgeçti? Arapların İslam’ı yayma faaliyetleri sırasında kaç yüz bin Türk kılıçtan geçirildi?” sorularının cevabını bulmak için...

''O günden sonra yanından, yakınından ayırmamıştı Yüce II. Basileius Ioannes’i. Yaşadığı sürece ona hami, hatta yakın dost olmuştu. Sesini de yabana atmamıştı doğrusu. Ordularını teftiş derken kendisine eşlik etmesini isterdi. Tüm Doğu Roma İmparatorluğu’nda nam salmış o tiz narasıyla askerlerini coşturması için.” Orta Karadenizli...

Dünya edebiyatında Guy de Maupassant’ın öykücülüğünün ayrı bir yeri vardır. Soylular, burjuvalar, yüksek memurlar, sıradan halk, köylüler, din adamları, kadınlar ve erkekler varoluşlarının en yalın, en gerçek halleriyle yer alırlar onun satırlarında; bütün hırsları, zayıflıkları, öfkeleri, coşkunlukları, fedakârlıklarıyla. Maupassant adeta sinematografik bir görsellikle resmeder...

Rüzgârın Gölgesi ile başlayan, Meleğin Oyunu ve Cennet Mahkûmu ile süren Carlos Ruiz Zafón’un ünlü dörtlemesi, “Unutulmuş Kitaplar Mezarlığı” Ruhlar Labirenti ile sona eriyor.1950’lerin sonunda Barselona’dayız. Kahramanımız Daniel Siempre artık unutulmuş kitaplar mezarlığının geçitlerinde hayatını değiştirecek bir kitap keşfeden çocuk değildir. Annesi Isabella’nın gizemli...

“Deliyim, demek ki görüyorum. Ne yazık ki, fena halde kızıyorum gördüklerime.”Şişedeki Adam ile başlar Feyyaz Kayacan’ın öykü yolculuğu. Gerçeküstücü bir ruh halinin metinleridir onlar. İkinci Dünya Savaşı’nın tanığı olarak kaleme aldığı Sığınak Hikâyeleri’nde, umudun insanı dirençli tutan insanüstü tarafını anlatır. Cehennemde Bir Yusuf’ta bu...

José Saramago’nun yazarlık serüveninin başladığı kitap Dul. Saramago’nun henüz 25 yaşındayken kaleme aldığı ilk romanı, 1947’de Günah Diyarı adıyla yayımlanmıştı. Ancak yazarın çok içine sinmeden gerçekleşen bu isim değişikliği yüzünden kenarda tuttuğu romanı, yıllar sonra “asıl adıyla” yeniden okuruyla buluşuyor. Bugün Nobel ödüllü bir...

Önceki yüzyılda yazdığı halde bugüne en çok tesir eden adların başında gelir Franz Kafka. Birçok okurun hemfikir olacağı üzere, hepimizin bildiği, çok yakından tanık olduğumuz halde bir türlü ifade edemediğimiz durumları dile getiren bir yazardır. Üslubunda en çok dikkat çeken şey, alışılmadık bir olayı...

1892’te Hizmet gazetesinde tefrika edildikten sonra 1895’te kitap olarak neşredilen Ferdi ve Şürekâsı, Halid Ziya’nın “Edebiyat-ı Cedide” döneminde kaleme aldığı eserlerinden biridir. Yazarın İzmir dönemi romanlarının sonuncusu olan Ferdi ve Şürekâsı, aynı zamanda yazarının ustalık dönemini de müjdeleyen bir eser olarak öne çıkar. Mehmet...

Popüler Türk romanının özgün isimlerinden biri olan Güzide Sabri’nin en önemli eseri Ölmüş Bir Kadının Evrak-ı Metrukesi’dir. Yayımlandığı yıldan itibaren dikkatleri üzerine çeken ve defalarca basılan eserde kırık bir aşk hikâyesi anlatılır. Romanda aşk, hastalık, gurbet, yalnızlık gibi temalar günlükler aracılığıyla okura sunulur. Servet-i...

Molière’in tiyatro topluluğu tarafından XIV. Louis’nin karşısında temsil edilmiş ve kralın takdirini kazanmış Kibarlık Budalası, Fransa’da burjuvaların iyice palazlanıp zenginliği ele geçirmeye başladıkları fakat asilzadelerin yüksek toplumsal statüsünden henüz çok uzak oldukları bir dönemin komedisi. Asillere hayran, paralı ama cahil ve kültürsüz Mösyö Jourdain,...

Cenova’da bir çocuk… Günün birinde denize, açık denize ulaşmak üzere limandan ayrılan gemilerin güvertesinde olmayı hayal ediyor. Bu çocuk Cristoforo Colombo: Amerika’yı keşfeden adam. On beş yaşında denizci oldu Colombo. Ligurya, Provence ve Korsika denizlerinde dolaştı. Alize rüzgârlarını öğrendi, enlem boylam hesaplarında usta oldu,...

Uğur Kökden edebiyatımızın gezgin anlatıcılarından. Gerek önceki kitapları gerekse elinizde tuttuğunuz Türkiye’den Kesitler – Yıllar, Yollar, Yerler bunun en iyi ispatı.Kökden günlük-denemelerinde yola çıktığı yerden varış noktasına kadar, yol boyunca gözlemlerini, bilgi birikimini ve tanıklıklarını aktarırken, “yolda olma” durumunu tüm canlılığıyla yazıya döküyor. Varış...

12 Eylül’ün hemen ertesi. İstanbul’un Aksaray semtinde bir meyhane; Karakuş Birahanesi. Meyhanenin sahibi Cavit, iki meczup müdavimi Tatyos ve O.Yolu şans eseri bu meyhaneye düşen ve buradan bir türlü ayrılamayan kaçak bir adam. Siyasi geçmişi nedeniyle kaçmak, herkesten saklanmak, hatta adını bile değiştirmek zorunda...

Çağdaş Portekiz edebiyatının en üretken kalemlerinden Gonçalo M. Tavares’ten karın boşluğuna inen yumruk gibi bir kitap, Babasını Arayan Yüzyılında Kayıp Bir Kız.Marius adlı “kaçak” bir adam bir gün şehrin ortasında, elinde küçük kartlar olan 14 yaşında Down sendromlu bir kızla karşılaşır. Kızın etrafında kimse...

Galli şair Dylan Thomas’ın tüm dünyada ününü pekiştiren ve bugün “çağdaş klasik” olarak adlandırılan Sanatçının Genç Bir Köpek Olarak Portresi, Thomas’ın hayatından otobiyografik unsurlar barındıran öyküler toplamı. Kolayca anlaşılacağı üzere, Joyce’un eserinden ilhamla verilmiş başlıktaki “genç köpek” elbette Thomas’ın kendisidir. Öykülerde karşımıza çıkan, eski...

Geçirdiği hastalığın ardından annesiyle birlikte dinlenmek için bir dağ kasabasına giden on iki yaşındaki Edgar, otelde yakışıklı ve genç bir Baron’la arkadaş olur. Oysa çapkın Baron aslında çocukla değil güzel annesiyle ilgilenmektedir. Kendini yetişkinliğin sınırında hisseden Edgar için Baron’la kurduğu arkadaşlık, çocukluktan çıkıp büyüklerin...

20. yüzyılda gerek İngiliz gerekse dünya edebiyatında en büyük etkisi olan yazarların başında gelir Virginia Woolf. Romanları kadar eleştiri ve denemeleriyle de ayrı bir etki alanına sahiptir. Bilhassa Kendine Ait Bir Oda başlıklı “öncü” eseriyle bir kırılma noktası yaratmıştır. Kadın ve Kurmaca başlıklı bu...

Sait Faik bir yazısında Osman Cemal Kaygılı’nın Çingeneler’ini bir “şaheser” olarak değerlendirerek bu romanın okudukça kendisini şaşırttığını, sayfalarını çevirdikçe içini hüzün ve sevincin doldurduğunu belirtir. Osman Cemal Kaygılı neredeyse “belgeselci” tutumuyla kaleme aldığı romanında okuru, Çingenelerin gündelik hayatına dair renkli ve zevkli bir yolculuğa...

İdam cezası adaleti mi tesis eder yoksa toplumsal-siyasal çerçevesi dışında düşünülemeyecek cürümlerin yükünü tek bir bireyin sırtına yükleyerek kolaycı bir adalet yanılsaması mı yaratır? Büyük yazar Victor Hugo, bir idam mahkûmunun kendi kaleminden aktardığı hikâyesinde işin insani boyutuna dikkat çekerken ağır bir toplumsal eleştiri...

İstanbul’un konak yaşamını ve ara sokaklarını ustalıkla anlatan Hüseyin Rahmi Gürpınar, Eşkıya İninde romanında farklı bir çevreye yönelerek bu kez bir macera romanına imza atıyor. Önce İkdam gazetesinde tefrika edilen, ardından 1935’te kitap olarak basılan Eşkıya İninde, edebiyat tarihimizde eşkıyaların hayatlarına eğilen ilk romandır....

12 Mart sonrası Dolar ve Mark kuru üzerinden biçimlenen hayatlar, her şeyi tüketmeyi kendine şiar edinen kafası karışık, obur bir toplum ve bu hayatın göbeğinde ilk çocukları için gün sayan, birbirlerine sırılsıklam âşık bir çiftin hikâyesi.Muzaffer Buyrukçu, Gece Bitmedi’de okurlarını sımsıcak bir yolculuğa çıkarıyor...

Bu çalışmanın içeriği ile ilgili olarak söyleyeceklerim çok kısa. Burada kullandığım kaynakların, belgelerin, istatistik ve tabloların toptan yanlış olduğu gösterilmedikçe; ileri sürdüğüm tezler, yeni çalışmalarla çürütülmedikçe, Türkiye tarihi üzerine şimdiye kadar söylenmiş ve yazılmış olanların çok büyük bir bölümünü unutmak gerekecek. Bu yüzden bu...

Oviedolu Katalina Sultan, Cervantes’in günümüze ulaşan, esaret temalı dört tiyatro oyunundan biridir. Birçok uzmana göre, yazarın şaheseri Don Quijote’den sonraki en önemli eserlerinden sayılan oyun, muhafazakâr çevrelerin düşünce yapısına ters düştüğü için yazarın yaşadığı dönemde sahneye konmamış, ancak 20. yüzyılda temsil olanağı bulmuştur. Cezayir’de...

Stendhal’in 19. Yüzyılın Kroniği alt başlığını taşıyan Kırmızı ve Siyah adlı eseri büyük bir dönem romanıdır. Köylü bir kerestecinin kendi macerasının peşindeki zeki ve hırslı oğlu Julien Sorel’in izinden Stendhal, Fransız taşrasını, Paris’i, toplumsal sınıflar arasındaki keskin sınırları, ince siyasi hesapları, Katolik din adamlarının...

Servet-i Fünûn döneminin önemli temsilcilerinden Cenap Şahabettin, şiirleriyle olduğu kadar düzyazılarıyla da dikkate değer bir isimdir. Hac Yolunda, onun nesir türünde kaleme aldığı en önemli eserlerinden biridir. 1897’de Servet-i Fünûn’da tefrika edildikten sonra 1909’da kitaplaştırılıp 1925’te ikinci baskısı yapılan bu eser, görevli bir doktor...

Ahmet Rasim, yazı hayatı boyunca çeşitli türlerde eserler kaleme almış, edebiyatımızın en üretken yazarlarından biridir. Edebiyatımızda fıkra türünün öncüsü olan yazar, Batılıların “novella” dedikleri, dilimize ise “kısa roman” yahut “uzun hikâye” olarak çevrilebilecek pek çok esere imza atmıştır. Bu eserler ilgi çekici içerikleri kadar,...

Karikatürist, yazar İzel Rozental’ın kaleminden birbirini takip eden öyküler toplamı Ergenlik Sivilceleri. Birçok yönüyle anı-anlatı türünde seyreden öykülerde Mişu adlı kahramanımızın başından geçen olayları anlatıyor Rozental.Dönemin kozmopolit İstanbul’unda yakın arkadaşı Jojo ile birlikte Mişu’nun, ilk erkeklik tecrübelerinden futbola, mahalle savaşlarından yaz aşklarına büyümü hikâyeleri...

H. G. Wells’in ilk romanı Zaman Makinesi hayal gücünün alışılagelmiş sınırlarının çok ötesinde bir serüvene çıkarıyor okurunu. Roman, Darwin ve Marx’ın düşünceleriyle beslenirken, yazarının sosyalist ve politik yaklaşımlarıyla da uzak bir geleceği hemen yanı başımızdaki bir distopyaya çeviriyor; kontrol edilmeyen bir kapitalizmin sonuçlarına tanık...

Mahmut Yesari’nin 1927 yılında yayımladığı romanı Çulluk, yazarının adını duyuran bir eser olmasının yanı sıra edebiyat tarihimizde “işçi sınıfı”nı anlatan ilk roman olarak da öne çıkar. Yazar, bu romanını yazmak için Cibali’deki reji (tütün) fabrikasında bir hafta işçi olarak çalışmıştır. Romanın ön planında Münevver...

Sekiz yıllık evli olan iki çocuk annesi bir kadın, genç bir piyanistle yaşadığı gönül macerasının ortaya çıkması ihtimali belirince, halka halka büyüyen bir korku girdabına kapılır. Sahip olduklarını üstelik bir hiç uğruna kaybetmenin ezinci içinde kıvranırken, cezasını çekebileceği bir suçu kabullenmeye çoktan razıdır. Stefan...

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın yayımlanan ilk eseri Şık, “alafranga züppe” tipinin en ünlü örneklerinden Şatırzade Şöhret’in trajikomik hikâyesini anlatır. Dönemin yaygın anlayışı Batılılaşmayı sadece moda, zevk ve eğlence kısmıyla “taklit” eden Şöhret’in Madam Potiş adında bir kadının peşinde düştüğü komik halleri ve nihayet karakolda biten...

Darbe sonrası Türkiye’si, Özallı yıllar! Ülkenin görüntüsünde birtakım değişiklikler olsa da, gazeteler ve televizyonlar renklense de toplumun büyük kesiminin içinin hâlâ siyah-beyaz olduğu günler. Hiç umulmadık zamanda alınan bir telgraf. Ülkedeki darbelerden esaslı biçimde nasibini almış Ayşe, okuduğu telgraf sonrası yola düşecektir. Ancak bu...

Atinalı Timon, trajediyle komedi arasındaki çizgide yer alan bir oyun. Bu özelliğiyle bazı araştırmacılar tarafından Shakespeare’in az sayıda bazı başka oyunlarıyla birlikte ayrı bir kategoride değerlendirilir.Atinalı zengin bir soylu olan Timon, bütün servetini etrafında dostu gibi görünen asalaklara yedirir, bu süreçte onu kollamaya çalışanlara...

Samipaşazade Sezai’nin 1892/1893’te yayımladığı Küçük Şeyler, modern anlamda kısa hikâye türünün edebiyatımızdaki ilk örneğidir. Halid Ziya, ünlü hatıratı Kırk Yıl’da Küçük Şeyler’in kendisini adeta çıldırttığını, zevk ve neşe verdiğini ve onun açtığı yeni ufkun memleketin nesir sanat semasında vaatlerle dolu bir maşrık gibi parladığını...

Meşrutiyet döneminin önemli aydınlarından Ethem Nejat, bugüne kadar hep siyasetçi ve eğitimci kimlikleriyle tanınmaktadır. Türkiye’de sol siyasetin kurucu isimlerinden olmasının da etkisiyle, kendisiyle ilgili kaleme alınan kitaplar, makaleler onun hep bu yönlerini öne çıkarmıştır. Gelgelelim 1910’lu yıllarda yazdığı hikâyeleri göz önünde bulundurulduğunda, onun edebiyatta...

Çağdaş dünya edebiyatının önemli eserleri arasında yer alan Saatler romanının yazarı Michael Cunnigham’dan sanat, aşk, evlilik ve ölümlülük üzerine bir roman Gece İnerken.Genç yaşta ölen göz kamaştırıcı bir ağabeyin gölgesinde büyümüş, 40’lı yaşlarının ortalarında, New York Soho’da kendi halinde bir sanat galerisi sahibidir Peter...

Onun şiiri bıraktığı yaşta birçoklarının yeni yeni şiir yazmaya başladığı bu dünyaya, birbirinden olağanüstü şiirleriyle mührünü vurmuş bir deha Arthur Rimbaud. Şiiri bıraktıktan sonraki fırtınalı yaşamı ise ayrı bir mit! Çocuk yaşta yazdığı şiirlerden dostu Verlaine’le yaşadıklarına, Mısır ve Habeşistan’da yaptıklarına kadar kısacık ömre...

Nabizade Nâzım’ın 1889-1890 yıllarında arazi haritasını çizmek üzere Kaş’ta bulunduğu sırada edindiği izlenim ve deneyimlerinden hareketle yazdığı Karabibik, “ilk köy romanı” olmasıyla, edebiyat tarihimizin kilometre taşlarındandır. Yazarın tıpkı Emile Zola ve Alphonse Daudet gibi naturalist ve realist bir anlayışla kaleme aldığını söylediği eser, Kaş’ın...

Londra Manzaraları, caddeleri, rıhtımları, kiliseleri ve eski zaman sakinleriyle Londra’yı bir Londralı gözüyle aktarıyor. Virginia Woolf, zamanın popüler bir kadın dergisi için yazdığı bu altı denemede, çağdaş Londra’nın yüzeyini tararken üslubuyla da flaneur yazınına kadınca bir parantez açıyor. Çok söylenmiş bir sözdür, ama gene...