Bilim, İnsani Değerleri Nasıl Belirler?Bilimin, ahlak konusunda söyleyecek hiçbir sözü olmadığı şeklindeki korkunç söylenceyi savunanlardan birisi de bendim. Şaşırtıcı olan, Ahlakın Coğrafyası: Bilim İnsani Değerleri Nasıl Belirler? düşüncemi tümüyle değiştirdi.— Richard Dawkins, Oxford ÜniversitesiBilim, ahlak ve hayatın amacı gibi insani değerleri belirler mi? Bu,...

Normal ve Patolojik (1966) kitabı ile Georges Canguilhem biyoloji, bilim felsefesi, tıp ve psikoloji alanlarının kurucu ismi oldu. Temel tezi yaşamın mekanik ya da kimyasal süreçlerde değil canlının ortamı ile kurduğu karşılıklı yaratıcı ilişkide aranması gerektiğiydi: Yaşam yaşayandan hareketle anlaşılmalıydı.

“Sen: yaşamamda ‘karşıma çıkan’ yakın yabancı, bir beliriş, bir doğuş.”AHMET SOYSAL“Kalbinde hayatın özünü, parlayan an’ı, sana senden bir hayat bahşeden o güzel akışı saklamak. Taşarak her an olan, her şimdiye varan o an’ı, o arındıran, o kaplayan, o dönen, o dönüştüren an’ı: o yaşamak...

Maurice Blanchot Felaket Yazısı’nda bizi ebediyen yankılanacak "parçalı yazıyla" tanıştırıyor. Felaket: yıldızdan kopmak, öyleyse aydınlık ve merkezî bir güçten, onun toparlayıcı düzeninden, "kendine rağmen" ayrılmak. ? Sonsuz-sınırlı, bu sen misin?? Geriye, adına sustuğumuz adlandırılmamış kalır.Felaket Yazısı'nda düşünce, çeşitli yönlerde - hep parçalanmış yönlerde -...

Mazeret çoktur. Yeter ki güçsüzlüğün kendisini olumsuzlayarak güç kazanmasına imkan tanıyacak bir evren oluşmasın. Bütün dert de budur. Mezhep savaşı olmasın, ümmetin bütünlüğü bozulmasın, emperyalistlerin oyununa gelinmesin, İsrail bu işlerden karlı çıkmasın, diktatörler kötü ama ayaklanma daha kötü, ölümler çoğalıyor, bunlar olmasın mazeretleri bizlere...

Nizâmü'l-Mülk, Sultan Meliksah'in istegi üzerine Siyasetnâme (Siyaset Kitabi) isimli kitabini yazmistir. Bu eserde, devlet yöneticilerine tavsiyeler yer alir. Ancak bu tavsiyeler okuyucuya kuru bir sekilde sunulmamistir. Kitap boyunca; âyet-i kerimeler, hadis-i serifler, peygamber kissalari, hikmetli sözler, tarihten ibretlik hikâyeler önemli yer tutar. Böylece kitabin...

Dogumumuzdan baslayarak ezber sistemine alistirilmis bir toplumuz. Düsünme ve sorgulama yetilerimiz en basindan elimizden alinmis. Düsünmeyi hindilere atfetmis, sorgulamayi da "Üzümünü ye bagini sorma." diyerek geçistirmisiz. Felsefe yapmaktan korkuyoruz çünkü sonuçlarindan emin degiliz, felsefenin kavram dünyasi ise koca bir dag gözümüzde. Felsefeden Çikis akici...

Zamanı ve dünyayı yaşamanın bambaşka bir yolu olarak tembel eylem!“Duchamp kapitalist toplumdaki vazife, rol ve ölçülere teslim olmayarak hem sanatsal hem de ücretli işi inatla reddetmiş, üstelik sanatın ve sanatçının tanımlarına meydan okumakla da yetinmemiştir.” Onun radikal eylemsizliği kapitalist toplumun üç sacayağına birden meydan...

Krishnamurti'nin Günlüğü çağımızın en önemli ruhsal öğretmenlerinden birinin yaşamına daha yakından bakmamıza olanak tanıyor. Basit ve dolambaçsız, ama yine de zengin ve şairane anlatımıyla Krishnamurti, ‘73 ile ‘75 yılları arasında kâğıda döktüğü kişisel içgörülerini bizlerle paylaşıyor. Hindistan ve Avrupa'da yaşadığı geçmiş deneyimleri ile güncel...

Krishnamurti’nin Not Defteri ilk kez 1976 yılında yayımlandığında Krishnamurti’nin kendi algılarını, deneyimlerini ve bilinç durumlarındaki değişiklikleri aktardığı, spritüel açıdan son derece özgün bir belgesel olarak kabul gördü. Bir çeşit günce sayılabilecek bu eser, yaşamın günlük gidişatıyla pek ilgilenmezken dahi doğada olup bitenlerin oldukça farkında...

Hepimiz bu modern dünyada tatmin ve huzurun peşinden koşuyoruz, ancak teknolojiyi ne kadar kullanırsak işler o kadar karmaşıklaşıyor. Neyi gözden kaçırıyoruz? Kendimizi bulmak için ne yapmamız gerekiyor? Pedram Shojai, günümüzün bu yüksek tempolu dünyasında Zen ustalarının sükûnetine nasıl erişebileceğimizin bilgisini paylaşıyor bizlerle. Biraz çalışmayla...

Sokrates'in Savunması herkesin hayatında en az bir kere olsun mutlaka okuması gereken dünyanın en önemli klasiklerinden biridir.Bu yeni tercümeyle Sokrates'in mesajının çok daha iyi anlaşılacağını umuyoruz.

"Ben bu okyanusta bir damlayım yalnızca""Yaşam iki yarıya ayrılmıştır. Biri donar, biri yanar; yanan yarı Aşk'tır. Aşk, insanın tanrıları mümkün olduğunca fazla görmesini sağlayan kutsal bir bilgidir"Lübnan asıllı ABD'li olan Halil Cibran Eserleri ve düşünceleri dünya üzerinde geniş yankı uyandırmış ressam, şair ve filozoftur....

Daha önce hiç ırmak görmemiş birisi gördüğü ilk ırmağı okyanus zanneder. Aynı bunun gibi gördüğümüz her ilk, doğanın bu türden yaratabileceğinin en büyüğü olarak görünür bize” Benim yaptığım, bildiklerimi söylemek değil; kendimi öğrenmektir. “Bilge der ki, göklerin altındaki her şey, aynı yasanın ve aynı...

İnsanların, önceleri bilemedikleri, şimdi bildikleri ya da bilebildikleri bir şey, herhangi bir anlamda ve herhangi bir ölçüde tersine gitmenin ya da geri gitmenin, son derce imkansız olduğu gerçeğidir. En azından biz fizyologlar, bunu biliriz. Ama bütün dinciler ve ahlakçılar, bunun mümkün olduğuna inanırlar. Geçmiş...

Yakında insanlığın karşısına, şimdiye dek ona yöneltilmiş en çetin istekle çıkacağımı göz önüne alarak, önce kim olduğumu söylemeyi gerekli buluyorum.Ama görevimin büyüklüğü ile çağdaşlarımın küçüklüğü arasındaki oransızlık şuradan belli ki, beni duymadılar, görmediler bile.Feylosof Dionysos’un çömeziyim ben; ermiş olmaktansa, satir olmayı yeğ tutarım.Yeni putlar...

Nietzsche, “Dinlere düşmanız, nefretle bakıyoruz, tüm romantizm ve anavatana tapınma biçimlerine de...” diyerek Batı Kültürü'nün çöküşünü (decadence), ahlak değerlerine sökülüp atılamazcasına kök salmış olduğunu saptadığı, “çileci ülkü”ye yönelik olarak sunduğu soykütükçü çözümlemelerle açıklama yoluna gitmiştir. Nietzsche'nin dinler konusunda sert düşünceleri vardır. Hristiyan öğretisine karşı...

Gelişim. Modern çağın ışıltılı kavramlarından biri. Teknolojinin yaygınlaştığı, kişisel özgürlüklerin, küresel ilişkilerin hiç olmadığı kadar güçlendiği dünyamızda, insanlık altın çağına mı yaklaşıyor? Yoksa gelişim kavramının bir gerçeklik değil sadece bir ideoloji, Batı'dan çıkma bir illüzyon olduğunu söyleyen muhalifler mi haklı?Dünyaca tanınmış dört düşünür günümüzün...

Aydınlanma dönemi, felsefe tarihinin önemli evrelerinden biridir. Bu dönemde filozoflar, geçmiş çağların felsefi mirasını yeniden yorumlamışlar ve insanlığın geleceğine dair çözümler sunmuşlardır. Uzun yıllar süren savaşların ardından bitap düşen Avrupa, bu durumdan kendine çıkar yol aramaya başlamıştır. “Eğitimli birey, eğitimli toplum” fikriyle özetlenecek Aydınlanma...

Tarih, şüphesiz insanoğlunun bir aktör olarak sahneye çıkmasıyla başlamıştır. Ama en önemlisi bu tarihin daha çok insanın sahip olduğu vahşi doğası nedeniyle bir çatışma tarihi olmasıdır. Bundan dolayı vahşi olan doğayı kontrol altına almak ve çatışmaları sona erdirmek adına insanlar zorunlu olarak bir araya...

Belirgin bir yönelimin kaybolması anlamında dünyanın çığırından çıktığı bir zamandan geçiyoruz yine. Tarihselliğin bir tür buhrana gark olduğu böyle anlarda, Marx’ın Louis Bonaparte’ın On Sekiz Brumaire’i kitabında belirttiği gibi, insanlar “endişe içinde geçmişten ruhları yardıma çağırır, onların adlarına, sloganlarına, kyafetlerine sarılır, dünya tarihinin yeni...

“Bu çalışmayı yürütmekteki ve sizlere sunmaktaki ana amacımız nedir? Her şeyden önce gerçek tutkusu ve merak… Gördük ki, Türkçe tarihin en eski kök dillerinden biri. Bugünkü Türkçenin başka dillerden epeyce bir sözcük aldığına bakmayın, gerçi geçmişte de çok sözcük almış. Fakat bir kök dil...

“Elinizdeki kitapta derlenen makalelerin odak noktası, Marx'tan başlayıp, Marksist düşüncenin temellerini oluşturan klasiklere dair kapsamlı okumaların birer sonucu olarak, ayrıntılı serimlemeler ve yeni katkılar sunabilmektir. Böylesi bir odak noktası belirlemenin temel nedeni, klasiklerin yeniden okunarak, hem metinlerin sunduğu çerçevede temellerin kuvvetlendirilebileceği, hem de hermeneutik...

İlk olarak 1936'da yayımlanan ve bugün itibariyle Sartre felsefesinin tamamlayıcı parçalarından biri olan İmgelem filozofun özellikle Descartes ve Bergson'a yönelik önemli eleştirilerini ve Husserl fenomenolojisi üzerine değerlendirmelerini içeriyor.“Ancak, bir imgeyi imge olarak dolayımsızca kavramak ile genelde imgelerin doğası üstüne düşünceler kurmak başka başka şeylerdir....

20. yüzyılın en orijinal, en açık sözlü filozoflarından biri olduğu halde yakın bir tarihe kadar gölgede bırakılan, “Umutsuzsam bana ne! Değilmişim gibi devam!” ilkesini benimseyen Günther Anders nihayet Türkçede. Kafka’dan Yana Kafka’ya Karşı, polemikçi yaklaşımıyla, Kafka okurlarını ve eleştiri türünü sevenleri hayal kırıklığına uğratmayacak…“Kafka......

Çagimizin önemli düsünürlerinden Axel Honneth, felsefenin gerçek anlamda hayata dokundugu bu çalismasinda etik ve siyasette basköseyi isgal eden taninma kavramini Hegel’in gençlik metinlerinden yola çikarak tartismaya baslayip çagdas psikanalizle, bilimin yeni bulgulari ve deneyimsel içerigiyle harmanlayarak çagdas felsefenin problemlerini yeniden ele alabilecek biçimde güncelliyor…“Kendimize,...

İngiliz filozof Philippa Foot, aldatıcı bir biçimde basit bir düşünce deneyi tasarlamıştı.Kontrolden çıkan bir troleybüs, onun önünde duran beş işçi, yan yolda duran bir kişi ve kaderi değiştirme imkânı. Sürücü olarak beş kişiyi öldürmeyi mi, yoksa bir kişiyi kurban etmeyi mi seçersiniz? Peki ya...

Cicero (MÖ 106–MÖ 43) : Romalı büyük devlet adamı, hatip ve düşünür. Gençliğinde felsefe ve hukuk eğitimialdı. Hitabet sanatındaki ustalığıyla consul’lüğe dek yükseldi. Roma’yı birey, geleneksel toplum düzeni ve devletüçgeninde ele alan konuşmaları, felsefi ve teknik eserleriyle her çağın insanını etkilemeyi başarmıştır.Cicero ölümünden bir...

Farabi (870-950): Türk-İslam filozofu, gökbilimci, müzisyen. İslam'ın Altın Çağ'ının en önemli isimlerden biridir. Farabî yükseköğrenimini Bağdat'ta tamamladı, zamanın ünlü bilginlerinden ders aldı. Aristoteles'in ve Platon'un eserlerini inceledi, bu iki filozofun felsefelerini İslam'la bağdaştırmaya, bu sayede İslam dinine felsefi bir nitelik kazandırmaya çalıştı. Felsefeye mantık...

Kitle iletişim araçları ve bilişim sektöründeki baş döndüren gelişmeler, internet kullanımındaki hızlı artış ve yaygınlaşmayla hepimizin hayatını etkileyen dijital devrim çağında medya kuruluşları tarihsel açıdan zor bir dönemeçten geçiyor. Julia Cage reklamgelirlerinin uzunca bir süredir düşüşte olduğu bu sektörde tekelleşmenin önüne geçebilecek kurtarıcı bir...

Denis Diderot (1713-1784): Aydinlanma döneminin en önemli yazar ve düsünürlerindendir. Encyclopédie'nin yayin yönetmenligini üstlendi, yazdigi edebi ve felsefi eserlerin yani sira geçinmek için çeviriler yapti. Jacques ve efendisi arasinda geçen felsefi konusmalardan olusan, Diderot'nun yasadigi dönemde henüz "determinizm" ismini almamis olan "kadercilik" hakkindaki bu...

Bu kitap, buz üstünde güvende kalabilmek için sürekli büyük bir hızla oradan oraya koşturmak zorunda kalan insanlara yazılmış bir kitap. Akıcılaşan, katı ve durağan hiçbir şeyin kalmadığı bir yaşam içinde kalıcı anlamlar arayan insanların başucunda tutacağı bir eser. Dünya üzerinde her insanın yakıcılığını hissettiği...

İster uyanık ister uykuda olalım, bizi ikna edecek tek şey yalnızca aklımızın apaçıklığıdır.René Descartes, bir düşünce gezgini olarak, hazır bulduğu hiçbir fikirle yetinmeyip, düşüncenin emin beldesine doğru adım atmaya cesaret edebilen büyük bir deha, Batı felsefesini etkileyen en büyük filozoflardan biridir. O, ortaçağ düşünce...

Öğrencinin kulakları duymaya hazır olduğunda, onları bilgelikle dolduracak dudaklar kendiliğinden gelir.Gerçekten düşündüğün şeyin anında gerçekleşmesini sağlama gücüne sahip olmayı istiyor musun? Bunun için gereken iradeye sahip ve kendine hâkim misin? Eğer gerçeği almaya hazır hale geldiysen bu kitap seni bulacaktır. Yasa gereği dudaklarla kulaklar,...

Bir devrin münevverine sen gel o kadar tesir et ama Türkçede görünürde tek bir kitabın dahi olmasın. Ucundan kopardık. Filozofların tarihini yazmış Fransız düşünür ve tarihçi Hippolyte Taine. Başlarından kedileri eksik etmeyenlere.“Birçok filozof ve birçok kedi inceledim. Kedilerin bilgeliği çok daha yüksek.”

Amerikan edebiyatının en alışılmadık, en dikkat çekici yazarlarından biri Ambrose Bierce. İğneleyici nüktedanlığı ve zehir gibi hicviyle şeytana bile pabucunu ters giydiren bir adam.Bierce’ın her durumu tersinden okuduğu, Francisco Goya’nın gravürlerinin eşlik ettiği Epigramlar ve Şeytan’ın Sözlüğü’nden yapılan bu seçki ise karamsarlığı değil keskin...

Platon (MÖ 428/9-348/7): Atina’nın aristokrat gençlerinin gramer, müzik ve beden eğitiminden oluşan temel eğitimini aldıktan sonra filozof Kratylos’un öğrencisi olmuş, onun sayesinde Sokrates öncesi filozofların eserlerini tanımıştır. Bununla birlikte Platon’u en çok etkileyen düşünür Sokrates’tir, ancak tarihin en meşhur öğretmen öğrenci ikilisinin nerede ve...

Zaman Felsefesinin Kısa Tarihi, Sokrates öncesi filozoflardan Einstein ve sonrasına uzanan geniş bir tarihsel yelpaze içinde zamanla ilgili en önemli düşüncelerin esaslı bir özetini sunuyor. Yazarın kısa bir kitapta bu zor işin altından başarıyla kalkmasını sağlayan şey, kullandığı etkili yöntem. Bu yöntem fizik, evrimsel...

Marcus Aurelius (MS 121MS 180): MS 121 yılında Roma’da doğdu. Fronto, Apollonius Chalcedonius gibi döneminin önde gelen hatip ve filozoflarından özel dersler aldı. MS 161180 yılları arasında Roma İmparatoru olarak hüküm sürdü. “Stoacı İmparator”, “Filozof İmparator” gibi sıfatlarla anılan Marcus Aurelius, barışçı bir insan...

Bundan çok daha önemlisi de bir daha ölü kâtibin hayaleti asla görülmesi. Görünüşe göre generalin paltosu üzerine tam olmuştur. Her neyse, bir daha paltoların çalındığına dair asla bir şey duyulmadı. Ancak rahatsız ve işgüzar bazı insanlar bunu kabul etmedi ve şehrin uzak köşelerinde hala...

Kafka, Euard Raban’ın nişanlısı Betty’nin kaldığı yere gidişinde başından geçenleri kendine özgü betimlemelerle anlattığı bu kitabının bir bölümünde, Otobüs otelin önünde durduğunda yağmurun sesi daha fazla duyuluyordu ve muhtemelen bir pencere açık olduğu için oteldeki misafirlerin sesleri de geliyordu. Raban hangisinin daha iyi olduğunu...

Türkiye’de matematik felsefesi ve matematiksel mantık konularıyla ilgili büyük bir eksiklik olduğunu gözlemleyen ve çalışmalarının bu konudaki eksikliğin bir derece giderilmesine yardımcı olacağını umduğunu belirten Ahmet Çevik, bu kitabın öncelikli olarak 3. ve 4. sınıf lisans veya yüksek lisans düzeyindeki matematik veya felsefe öğrencileri...

Tarih, estetik/sanat felsefesi ve arkeoloji alanlarında önemli çalışmalar yapmış olan Robin George Collingwood, elinizde tuttuğunuz "Sanatın İlkeleri" isimli eserinde sanatın sanatçıya ait duyguların, hislerin bir ifadesi, adeta bir dışavurumu olduğunu ileri sürmekte ve bu yolla sanat eserleri ile insanın ürettiği diğer nesneler arasındaki ayrımı...

Bir şeyi savunurken çokları kendilerine tam bir güven içerisinde, onun lehine söylenebilecek tasavvur edilebilir her şeyi ileri sürme ve doğru, yarı doğru ve sadece akla yakın olanı birbirine karıştırma yanlışını yaparlar. Fakat yanlış çok geçmeden anlaşılır veya olmadı hissedilir, ardından onunla birlikte ileri sürülmüş...

Halil Cibran’ın en sevilen eseri olan Ermiş’in devamı niteliğindeki Ermişin Bahçesi ölümünden sonra ilk kez 1933’te yayımlanmıştır.Vatanından on yıldan fazla süredir ayrı kalmış El Mustafa’nın müritleriyle yaptığı sohbetleri konu alan Ermişin Bahçesi, Cibran’ın, mistik bir güzelliğe sahip olan Doğa Ana’yı lirik bir tarzda kutsayışının...

Cibran’ın ilk kez 1923’te yayımlanan başyapıtı Ermiş, şairane bir üslupla kaleme alınmış felsefi, ruhani ve ilham verici denemeler bütünüdür. Ermiş, El Mustafa isimli bilge bir adamın yirmi altı bölümde anlattığı nasihatlerinden oluşur. _El Mustafa, on iki yıl boyunca sürgün hayatı yaşadığı Orphalese Adası’ndan, onu...

Faşizmle mücadele, insan ruhunun yetiştirilmesiyle mümkündür!Batı felsefi ve entelektüel üretimine güncel katkılarıyla bilinen Nexus Enstitüsü’nün kurucusu ve başkanı Rob Riemen'in Çağa Karşı Koymak: Faşizm ve Hümanizm Üzerine Düşünceler adlı çalışması, Delidolu'nun NeYapmalı? temalı kurmaca dışı eserler koleksiyonundaki yerini alıyor.Küresel çapta yükselişe geçen sağcı ideolojiler...

Devlet, Eflatun’un ve felsefesinin en önemli eseri. Diyaloglardan oluşan, Sokrates’in çevresindekilerle yaptığı konuşmalardan oluşan yapıt, 2500 yıldır dünyanın gündeminde ve günümüzde de bir başucu metni. İ.Ö. 4.yüzyılın başında gerileme dönemine girmiş olan Atina devletinin politik, sosyal ve kültürel gereksinimlerine yanıt ve çözüm aramaktadır. Pratik...

Bir toplumun tarihinde ortaya çıkmış olan önemli belgeler, sözleşmeler ve antlaşmalar birer göstergedir. Bu göstergeler tarihin dönemeçlerine işaret ederler ve geçmişi yansıtırlar. Bizler bu belge ve göstergelere yaslanarak kendi geçmişimizi hatırlar ve nereden nereye geldiğimizi anlarız. Peki, Mecelle bugünkü gençliğe neyi hatırlatmakta ve ne...