Düşünme ve felsefe her zaman, daha en baştan, sessizlik–olmayan bir şeyin düşünmesi ve felsefesi olmuştur. Bu sessizlik–olmayan ifadesi şimdilik, ve en başta, söz ve yazı’nın bir karşılığı olarak kullanılıyormuş gibi görülebilir. Zira hem genellikle yazılı metinler üzerinden ilerleyen felsefe tarihi, hem de sözsel, anlatısal,...

Önceki metinlerde farklı farklı mahlas isimlerle karşımıza çıkan Kierkegaard, bu kez Frater Taciturnus kişiliğiyle sahne alıyor; derin bir aşka tutulmuş ama bu tutkudan da kurtulmak zorunda hissediyor. Çektiği ıstırabı anlatmadan duramıyor, ve bu anlatı psikolojik bir deneye dönüşüyor.

Lakhes, Platon’un cesaret üzerine bir diyaloğudur. Esere ismini veren ünlü Atinalı general Lakhes başta olmak üzere tartışmaya katılanlar, cesareti tanımlamaya çalışırlar ve pek tabii bu tanımlar Sokrates’in itirazlarıyla karşılaşır. Tartışma aynı zamanda belirli ahlaki erdemleri ifade etme amacı da taşır.

“…Borcum var benim bu memlekete borcum!İşte bu yüzden bu kent için fikrimi söylerim!Mevcut durumdan daha iyisini söylüyorsam susturma beni!Erkek doğmamış olmak mı sorun?Erkekleri doğuran benim!..”Milattan önce 431-404 yılları arasında gerçekleşen Peloponnessos Savaşının Atina için en sıkıntılı dönemlerinden birinde yani 412’de kaleme alındığı düşünülen ve...

Kendisi Atinalı olmasına rağmen, Spartalılara ve onların geleneklerine büyük bir hayranlık duyan Ksenophon, Spartalıların Devleti eserinde, Lykourgos’u ve onun Sparta’da kurmuş olduğu sistemi anlatır ve hayranlığını dile getirir. Sparta’nın askerî başarısının tesadüf olmadığını, çocukluk dönemlerinden yaşlılık dönemlerine kadar tüm vatandaşların nasıl bir disiplinle eğitilmiş...

Bu kitabın amacı Homeros’tan Aristoteles’e kadar Yunanların dünya, tanrılar, tanrıların insanla ilişkileri, ruhun doğası ve kaderi ve insan yaşamının önemine dair ne düşündüklerini okurun kendi gözleriyle görmesini sağlamaktır. Kitap Yunan yazarlardan mümkün olduğunca önyargısız bir şekilde seçilmiş ve bir çevirinin sahip olabileceği kadar sadakatle...

MS 125-180 yılları arasında yaşamış olan Süryani hiciv ustası Samsatlı Loukianos’un Eski Yunanca aslından Türkçeye çevrilen bu iki metni, yazarın hem o dönemdeki bilimsel tarih yazımına bakışını hem de kurgudaki ustalığını bize gösterir. Tarih Nasıl Yazılmalı? metninde yazar günümüzde dahi şahit olduğumuz bazı problemleri...

“Buradaki konum tarihte var olduğu şekliyle iyi yaşam fikridir. Kitabın yarısı tarihsel araştırmalardan oluşmaktadır; daha sonra da “idealist” ve tam olarak “monoteist” iyi hayat varsayımlarını inceliyorum.”19. yüzyılın en etkin teologlarından biri olan Charles Gore, uzman olmayanlara da hitap eden bu derslerinde sadece Hıristiyanlığı değil,...

Felsefe tarihinin büyük sistem felsefeleri içinde “armağan”, hiçbir zaman birincil ve merkezi bir araştırma konusu olarak ele alınmamıştır. Bu anlamda armağana, armağanın ne olduğuna ve armağanın fenomenolojisine ilişkin tartışma, her ne kadar tarihsel olarak daha gerilerdeki felsefi söylemlerle kısmen ilişkilendirilebilecek olsa da, en temelde...

MS 125-180 yılları arasında yaşamış olan Süryani hiciv ustası Samsatlı Loukianos’un derlenen ve Eski Yunanca aslından çevirisi yapılan bu üç metni, bize hem onun ne kadar usta bir edebiyatçı olduğunu hem de kendi döneminin bilimine nasıl baktığını gösterir. Loukianos, Şölen metninde Platon’un meşhur Şölen’inin...

Brentano, Husserl, Scheler, Heidegger, Sartre, Merleau-Ponty, Ricœur ve Levinas gibi ünlü fenomenolog filozoflar üzerinden ilerleyen bu çalışma, Fenomenolojik Hareketin en başından son döneme kadar olan serüvenini sunar. Fenomenolojik hareketin coğrafyası ve yöntemin esasları da 900 sayfalık bu eserin kapsamı dahilinde.

“Toplum, belirli ve bağımsız bir toprakta birlikte yaşayan ve belirli bir anayasaya bağlı olan bir insan grubudur. Fakat tüm toplumlar millet değildir.” der Mauss. Millet kavramını aydınlatmak için öncelikle düşünce tarihine ve karşılaştırmalı filolojiye başvurur ve ardından, toplumların siyasi örgütlenmesine ilişkin genel bir tarih...

Türkiye’de en çok okunan Almanca yazan filozofların başında gelen Nietzsche’nin tüm popülaritesine, tüm tanıdıklığına rağmen hala bir “yabancı” olarak düşünce dünyamızda var olduğunu söyleyebiliriz. Son yıllarda Türkiye’de sayısı geçmiş yıllara göre artan ikincil Nietzsche literatürü bu eksiği kapatmaya başlamışsa da bizim çağımızın sorunlarına karşı...

On sekizinci yüzyılın özellikle kendi çağına damga vurmuş olan büyük Alman filozof Christian Wolff bir felsefeye giriş kitabı olarak ele alınabilecek bu eserde "nedenlerin bilgisi" olarak gördüğü felsefeyi önce "olguların bilgisi" dediği tarih ve "niceliklerin bilgisi" dediği matematikten ayırıyor. Felsefenin bu bilgi türleriyle ilişkisini...

“Öğleye doğru, daha henüz ada gözle görünüyorken aniden bir kasırga patladı, gemiyi hızla çevirmeye başladı ve birdenbire yaklaşık üç yüz stadion kadar yukarı kaldırdı ve bir daha asla bizi denize indirmedi. Gemiyle gökyüzünde savrulurken aniden bir rüzgar daha sert şekilde yelkenlerimizi doldurdu. Yedi gün...

Bu metin, yazarın 1845 yılında yayımlanmış olan Stadier paa Livets Vej (Hayat Yolundaki Merhaleler) adlı eserinin ikinci bölümünü oluşturuyor. Bu eserin ilk bölümü olan In Vino Veritas başlıklı metinde Kierkegaard, Platon’un Symposion eserindeki kurgudan esinlenerek kendi Symposion’unu yaratır. Bu aynı zamanda o eserin mizahi...

Epikür, 2300 yıl öncesinden, “Hiç kimse genç olduğu için felsefe yapmaktan çekinmesin, yaşlı olduğu için yorgunluk duymasın. Çünkü ruhsal sağlığımızla ilgilenmek için vakit ne çok erken ne de çok geçtir.” diyerek bizi uyarıyor. Epikür’ün bu sözlerini C. G. Jung’un şu cümleleriyle tamamlamak gerekli sanırım:...

Büyük Fransız filozof Henri Bergson bu kitapta Lucretius'un de Rerum Natura yani Eşyanın Tabiatı şiirini yorumluyor. Bunu yaparken de bir şiirin ya da bir felsefe metninin nasıl yorumlanacağını filozofça bir tavırla öğretiyor.Eşyanın Tabiatı şiirinin edisyonlarından yapısına detaylı olarak ele alındığı bu çalışmada, Lucretius'un etkilendiği...

Metafiziğe Giriş, ilk kez 1903 yılında yayınlanmış ve kısa sürede pek çok dile çevrilerek Bergson’un felsefe çevrelerinde dünya çapında kazanacağı şöhretin bir bakıma fitilini ateşlemiştir. Bergson’a has bakış açısını ortaya koyan bu yoğun metin, felsefesinin özeti mahiyetindedir. Filozof, bilimler çağında metafiziğin neden hâlâ gerekli...

"Pişmanlık ruhun yeraltındaki karanlık boyutlarına, suçun karanlık dehlizlerine inmeli, yokuş aşağı bu inişte karanlığın ve gizli varoluşun yeni bir farkındalığına varmalıdır. Dolayısıyla eğer biri derse ki, “Hiçbir suçumun farkında değilim, dolayısıyla pişman olacak hiçbir şeyim yok,” bu kişi ya bir tanrıdır ya da bir...

Demet Kurtoğlu Taşdelen, bu kitabında kişinin olanaklı felsefi gelişimi penceresinden bakarak evrensel, işlevsel ve değişime doğru yönlendiren bir etik görüş geliştiriyor. Hem kuramsal birikimine hem de deneyimlerine dayanarak geliştirdiği kendini varedebilme etiğini varoluşsal, fizik metafizik ve estetik bağlamlar içerisinden araştırıyor. Kişinin kendiyle ve başkalarıyla...

İlk insanlar nasıl yaşıyordu? İlk toplumlar nasıl kuruldu? Filozofların tarih öncesi dönemlere ilişkin görüşleri nelerdi? Arkeoloji ve antropolojinin olmadığı bir zamanda geçmişe dönük bu yeniden inşaa çabaları neye dayandırılıyordu, neden yapılıyordu? Bu kitap, insan topluluklarının düzenli toplumlara ve oradan da devlet denen karmaşık yapıyı...

Kierkegaard, 1847’de yayınlanmış bu kitabında beşeri sevgiyi, beşeri hareket ve davranışları, hareket tarzlarımızı tahlil ediyor, yorumluyor ve önerilerde bulunuyor. Kierkegaard’un fikrince, beşeri sevgi Tanrı tarafından bahşedilmiş bir şey, ve kitapta bu ışık altında, Tanrıyı ve komşuyu sevme buyruğu üzerine bir dizi tahlil okura sunuluyor....

18.yy’da merkezi Fransa olmakla birlikte tüm Avrupa’ya yayılmış Aydınlanma hareketinin en önemli ayaklarından biri de İskoçya’dır. Üstelik İskoç Aydınlanması’nın bu hareket içindeki yeri, sadece tamamlayıcı nitelikte değil, ayrıksı ve özgündür. David Hume’dan Adam Smith’e, Thomas Reid’den Adam Ferguson’a kadar felsefe tarihinde başlı başına birer...

Felsefeye giriş için bir el kitabı niteliği taşıyan Felsefe Dersleri, Simone Weil’in henüz 24 yaşında iken lisede verdiği derslerden oluşuyor.Genç yaşta ortaya koyduğu etkin eserlerle klasik bir filozof haline gelen Weil, bu derslerde, alışıldık sunum yönteminden farklı bir yöntem uyguluyor. Soyut fikirleri kişisel tecrübelerle...

20. yüzyıl başındaki en özgün filozoflardan biri olan Henri Bergson, sadece yazdığı eserlerle değil, verdiği dersler ve konferanslarla da çığır açan isimlerden biri olmuştur.Bergson, Ruh Teorileri başlıklı derslerinde önce Aristoteles’e kadar olan süreci özetler, sonrasında Aristoteles, Plotinos, Descartes, Malebranche, Spinoza ve Leibniz gibi filozofları...

Lysis ya da "Dostluk Üzerine" Platon'un erken dönem diyalogları arasında sayılır. Hatta Antikçağın ünlü felsefe tarihçisi Diogenes Laertios'a bakılırsa, Lysis'i Sokrates okumuş ve “bu çocuk da bana amma yalan söyletmiş” demiş. Diyaloğun konusu dostluktur ve bu dönem diyaloglarının çoğunda olduğu gibi tartışmanın konusu karara...

İngiliz ampirizminin ve liberal siyaset doktrininin büyük teorisyeni John Locke’un felsefesi, birçok filozofun kendi düşüncelerini geliştirirken ilham aldığı veya hesaplaştığı bir mahreçtir. Locke, kaleme aldığı eserlerinde ortaya koyduğu görüşleriyle felsefe tarihinde mümtaz bir yer edinmiştir. Jean Didier’nin tercümesini sunduğumuz bu kitabı, Locke’un ele aldığı...

Batı felsefesinin doğum yeri kabul edilen Miletos okulunun üç temsilcisinden kalan Fragmanlar ilk kez Türkçede: Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes’in hem kişilikleri, hem doktrinleri, hem alımlanmaları.Fragmanları tematik haliyle gösteren bu kitap, Platon’dan günümüze adı sıkça geçen ama kim oldukları ve felsefeye katkıları tam olarak bilinmeyen...

Parmenides, Zenon ve Melissos ile birlikte Elea Okulu’na kaydedilen Ksenophanes, Sokrates öncesi Yunan felsefesinin en etkin figürlerinden biridir. Tanrı tasarımı hakkındaki eleştirel fikirleri soyut tek-tanrılı dinlerin habercisi olarak görülür. Teoloji, metafizik ve epistemoloji altında sınıflanabilen Fragmanlar, Platon’dan beri felsefi sistemlerin şekillenmesinde etkili olmuştur.

Psikanaliz, bir ‘hakikat’ arayışıdır. Verili kendi ile başı hoş olmayanın hoşnutsuzluğunu sorunsallaştırıp kendini kuran hakikate doğru yol alma çabasıdır. Mevcuda iz düşüren namevcudun (birtakım emarelerle kendini gösteren bir ‘hayalet’, ‘musallat bir tekinsizlik’tir o) kurucu hükmünden hareketle —kuruluşun maddi tarihselliği içinden yol alarak şimdiki kendinin...

Alman felsefeci Marcus Steinweg’i Aşikarlık Dehşeti: Sahte Kesinlikler’le tanıtmıştık sizlere. Steinweg ilk kitabında benimsediği yöntemin aynısını, arzudan cinselliğe, güncel sanattan eleştirel düşünceye, ahlaktan edebiyata uzanan çeşitli konularda toplamda yüz otuz altı başlığın yer aldığı Tutarsızlıklar’da da sürdürüyor. Fragmanlar, vecizeler, uzun tefekkürler ve notların içinden...

“Thoreau’nun eserleri ve fikirleri beni derinden etkilemiştir.”- Mahatma Gandi19. yüzyılın en büyük entelektüellerinden, kölelik karşıtı, çevreci ve vergi direnişçisi olan Henry David Thoreau, sivil itaatsizlik terimini siyasi literatüre sokan ilk kişidir. Sivil İtaatsizlik’teki düşünceleriyle Mahatma Gandi ve Martin Luther King gibi büyük siyasi figürlerin...

Plato’nun savunması gerçekten Sokrates’in ele alıyor hiçbir kanaate bağlanmadan. Xenephon’un çizdiği ses ve karakter itibariyle Sokrates’in anılarında bazı pasajlar bize Hermegones’in o (Sokrates’in arkadaşı olan) tanıklığı hakkında bazı bilgiler veriyor. Diktaların hoşgörülerini kazanmak işin bir şeyler yapabilirdi. Oysa yaşama isteği yok olmuş ve yüce...

Ömer Yağız’ın ODTÜ ile ilişkisi, 1958’de, iktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü’nde öğrenci olarak başladı.1965-2019 aralığında ise bu ilişki, gerek aynı bölümde öğretim üyesi olarak gerekse bir ODTÜ emeklisi olarak, çeşitli kurumlarında hizmet şeklinde devam etti.Bu kitap, anılan süre içinde Ömer Yağız’ın çekmiş...

Aşk, Schopenhauer’e göre yaşama istencinin başka herhangi bir dürtü veya arzudan çok daha güçlü bir şekilde vücut bulmuş halidir; dolayısıyla insanın içinde bulunduğu mutsuzluğun da baş sorumlusudur. En romantik haliyle bile aşk, türün devam ettirilmesine yönelik içgüdüyü içinde barındırır. İki kişiyi birbiri için şiddetle...