Kur’ân’a göre tarih, tevhid ve şirk mücadelesi sürecidir. İlk insan Hz. Âdem ve şeytan arasında başlayan mücadele hâlâ devam etmektedir. Ancak Allah, her dönemde zalimlerin ve şeytanların karşısına dikilecek ve onlara mani olacak bir peygamber göndermiştir. Kur’ân, insan ve insan grupları bağlamında tekrar okunmalı...

Müslüman dünyada özellikle Hz. Osman ve Hz. Ali dönemlerinde yaşanan siyasal ve sosyo-politik gelişmelerle birlikte, meydana gelen iç çekişmeler, siyasal iktidarlara yönelik ilk farklı ve muhalif seslerin ortaya çıkmasına yol açmıştı. Bu farklı ve muhalif sesler, önemli ölçüde Hâricî gruplar tarafından dile getirilmiş ve...

İslam Tarih Usulü ve Kaynakları isimli çalışmamız iki ciltten oluşmaktadır. İlk ciltte tarihin ne olduğunu, neyi ifade ettiğini, İslam tarihinin tarihini, İslam tarihine dair yazı yazarken faydalanılacak olan yardımcı bilim dalları ile akademik çalışmaya karar veren bir İslam tarihçisi adayının danışman ve konusunu seçerken...

Kur’an-ı Kerîm’in tefsir ve te’viline dair bu çalışmama başlarken Endülüslü müfessir Ebû Abdillah el-Kurtubî’nin (ö. 671/1273) el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’ân adlı tefsirinin mukaddimesindeki şu niyazı paylaşmak istiyorum: “Allah Teâlâ kendi hitabına/kelâmına bihakkın ihtimam gösterip bu ilâhî hitabı/kelamı hakkıyla tefekkür eden, onun hak ve hakikatine tam...

Rivayetlere mesafeli duran görüş, sadece vahyin verileri ile ed-Din’in mesajının veya Resulullah’ın öğretisinin anlaşılabileceğini savunurken, rivayetleri önceleyen -hatta kutsayan- geleneksel anlayış ise tam aksine vahyin verilerini adeta görmezden gelerek siyer algısını bütünüyle rivayetlerden müteşekkil bir peygamber telakkisine sabitlemiştir. Hiç kuşku yok ki, bu telakki...

İfrîkıyeli tarihçi Ebü’l-Arab tarafından kaleme alınan Kitabü’l-Mihan, sahabe, tâbiîn ve tebeu’t-tâbiîn devirlerindeki şiddet mağdurlarını tarihsel seyri içerisinde konu edinmektedir. Bu bağlamda cinayete kurban gidenlerle darp, hapis ve sürgün gibi çeşitli trajedilere maruz kalanlar, kronolojik bir anlatımla sunulmaktadır. Dinî ya da politik tercihlerinden ötürü şiddet...

Çağımızda olduğu gibi, Orta Çağda da deri tahta ve kâğıt endüstrilerinde önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Derilerin bir dizi güçlüklere katlanarak tabaklanıp işlenmesi ve sonuçta çeşitli eşyalar olarak insanların hizmetine sunulması, dünyanın en eski mesleklerinden birini oluşturur ve kökü Allah’ın, insanların hizmetine sunduğu çeşitli evcil...

Bir tartışmada “Muhammed hakkında ne düşünüyorsun?” gibi bir soruya cevap verme ya da ona dair bir eleştiride bulunma gafletine düşmeyin. Bunu yapmak dinleyicileri incitecektir. Bu tutum sizin tartışmadaki konumunuza çok büyük zarar da verecektir. Açıkçası Muhammed hakkındaki görüşlerinizi onlara söylemeniz gereksizdir, zira onlar bu...

Bu çalışmada, Kur’an’ı anlama çabasında hiçbir unsurun göz ardı edilmemesi gerektiği ilkesinden hareketle onun muhtevasında önemli bir yer tutan, hemen hemen her ayette karşılaşılması mümkün olan zamirlerin anlama etkisine dikkat çekilecektir. Zira zamir, Kur’an’ın anlaşılması ve yorumlanması hususunda kendini hissettiren farklılıklar ile ilgili önemli...

Bugün yapılması gereken, Kur’an’da örnekliği ortaya konan ve müminlerden beklenen dörtlü birlik-bütünlük (duyu verileri, mantık-nedensellik,ahlaki duygulanım ve sezgi) olarak düşünmeyi/şükreden düşünmeyi (tafakkuh-tezekkür-tedebbür-taabbur-taakkul-tefekkür) yeniden başlatmaktır.

“Hakk-Hakikat”, kanı ve inanç değil; Tanrı ile canlı ahlaki bir ilişki (iman) ve insanlarla adalet ve merhamet ilişkisi olarak tavır, tutum, etmek, yapmak, yapmamak, etmemek, çekinmektir. Bu süreçler, fazla tekin olmayan; teyakkuzda-tetikte olmayı, uykusuz olmayı gerektiren endişeli süreçlerdir. İman konusu olarak “Var” olan Allah;...

Mihne olaylarından sonra hızla güç kaybedip görkemli günlerinden uzaklaşan ve pek çok grubun fikrî saldırılarına maruz kalan Mu‘tezile’ye, itibarını yeniden kazandırmak için Bağdat Mu‘tezilesi önderlerinden Ebu’l-Hüseyin el-Hayyât, reddiyeler kaleme almak suretiyle müntesibi olduğu mezhebini entelektüel düzlemde savunma gayreti içerisinde olmuştur. Bu maksatla telif ettiği...

İslam medeniyetinin düşünsel mirası onu temsil eden ilim insanlarının eserleriyle taşınmaktadır. Öncü ilim insanları üzerinde yapılan çalışmalar ise bu birikimden derli toplu olarak ve daha hızlı bir şekilde yararlanma imkânı sağlamaktadır. Bu bağlamda eserimizin, Mâverdî’nin İslam devlet ve siyaset düşüncesindeki öncü rolünün yanı sıra...

Rivayetlere mesafeli duran görüş, sadece vahyin verileri ile ed-Din’in mesajının veya Resulullah’ın öğretisinin anlaşılabileceğini savunurken, rivayetleri önceleyen -hatta kutsayan- geleneksel anlayış ise tam aksine vahyin verilerini adeta görmezden gelerek siyer algısını bütünüyle rivayetlerden müteşekkil bir peygamber telakkisine sabitlemiştir. Hiç kuşku yok ki, bu telakki...

Rivayetlere mesafeli duran görüş, sadece vahyin verileri ile ed-Din’in mesajının veya Resulullah’ın öğretisinin anlaşılabileceğini savunurken, rivayetleri önceleyen -hatta kutsayan- geleneksel anlayış ise tam aksine vahyin verilerini adeta görmezden gelerek siyer algısını bütünüyle rivayetlerden müteşekkil bir peygamber telakkisine sabitlemiştir. Hiç kuşku yok ki, bu telakki...

Kureyşliler hâlâ alay ederek şu sözleri söylüyorlardı: “Allah’ın elçi olarak gönderdiği şu kişiye bakın! Onları sabırla muhafaza etmeseydik, bizi neredeyse ilahlarımızdan caydıracaktı”. (Kur’an-ı Kerim, Taha Suresi, 42. ayetine atfedilir) Nitekim Ebu Talib’in koruması olmasaydı, Muhammed ciddi bir tehlike altında kalacaktı. Ancak bu müşfik amca,...

Siyerde ve hadiste, Hira Dağı’ndaki mağarada derin düşüncelere dalıp tahannüs yaparken, meleğin ona nasıl göründüğüyle ilgili bilinen anlatı, açıkça Kur’an’da tamamlanmaya çalışılan “davet”e dair muğlak atıflara dayanmaktadır. Dahası, anlatının ayrıntılarında siyer yazarlarının daha önceki birtakım anlatılardan etkilenerek onların yolunu izleyip izlemediğiyle ilgili merak uyandıran...

Muhammed, dinin olduğu gibi devletin de başıydı. Aynı anda hem Sezar hem de Papa’ydı. Ama Papa’nın gösterişleri olmadan Papa, Sezar’ın lejyonları olmadan Sezar’dı. Güçlü bir ordusu, muhafızları, sarayı ve sabit bir geliri olmaksızın bir insanın gerçek bir ilahî hakikat tarafından yönlendirildiğini söylemeye hakkı varsa,...

O,dünyadan saf ve temiz olanı almış, bulanık ve şüpheli olanı ise terk etmişti. Hz. Ömer insanlığa takdir ettiği gelir ve güveni sağlamakla yetinmedi, onun döneminde yaşayanlar ondan sonra kendilerine acıyan ve onlara şefkatle yaklaşan bir idareci görmedi. Onlara sadece güven sağlamakla yetinmedi, aynı zamanda...

Bir toplumun kültürünün ve tarihinin anlaşılmasında dinin ve dinî metinlerin önemli bir yeri vardır. Dolayısıyla İran medeniyetini anlamanın yolu, Zerdüştîliği ve onun kutsal kitabı Avesta’yı doğru bilmekten geçmektedir. Çünkü Avesta, İran dilinin ve edebiyatının en eski metni niteliğindedir. Asırlarca sözlü olarak aktarılan mitolojik rivayetler...

Safiyye’ye verdiği düğün hediyesi hürriyet idi. Muhammed’in Safiyye’ye karşı aşkı o kadar şedîd {şiddetli} idi ki Medine’ye avdet için karargâhı tebdîl ettikleri {değiştirdikleri} zaman Muhammed, zevcesinin deveye binmesine yardım için bir dizini yere koydu ve kendisine basamak yaptı. Sonra, Medine’de Muhammed’in diğer zevceleri bu...

Ne diyebilirim ki? Hâlâ gelmeye devam ediyorlar…; hem de metafor gücü ve derinliği artarak. Artistlik aforizma patlatma değiller; slogan atma değiller; kaynağı, kendim olan mütevazi ilhamlar… Hakikat ve hakkaniyetlikle ilişkilerine okuyucular karar verecek.

Biz ve öteki, dinlerin ve siyasetin başvurduğu bir ayrımdır. Dinler, “mümin-kâfir” diye ayırır; siyaset, “dost ve düşman” diye ayırır. Birinci ayrım “inanç” üzerinden; ikinci ayrım, genellikle “çıkar” ve “dil-etnisite” üzerinden yapılır. Kur’an, her iki ayırımı da ahlak (adalet-zulüm) üzerinden yapar. Birincisi, Allah’a karşı adalet...

Rivayetlere mesafeli duran görüş, sadece vahyin verileri ile ed-Din’in mesajının veya Resulullah’ın öğretisinin anlaşılabileceğini savunurken, rivayetleri önceleyen -hatta kutsayan- geleneksel anlayış ise tam aksine vahyin verilerini adeta görmezden gelereksiyer algısını bütünüyle rivayetlerden müteşekkil bir peygamber telakkisine sabitlemiştir. Hiç kuşku yok ki, bu telakki daha...

Rivayetlere mesafeli duran görüş, sadece vahyin verileri ile ed-Din’in mesajının veya Resulullah’ın öğretisinin anlaşılabileceğini savunurken, rivayetleri önceleyen -hatta kutsayan- geleneksel anlayış ise tam aksine vahyin verilerini adeta görmezden gelereksiyer algısını bütünüyle rivayetlerden müteşekkil bir peygamber telakkisine sabitlemiştir. Hiç kuşku yok ki, bu telakki daha...

Gerek İbn Rüşd gerekse öteki İslam filozoflarını, Gazzâlî’nin katı bir tutum içinde suçladığı gibi, İslam’dan çıkmış, küfre düşmüş kişiler olarak görmek onların eserlerini dikkatle okuyan bir kimse için pek mümkün görünmemektedir. İslam filozofları ve kelâmcılar, her iki grup da, İslam’ın inanç ilkelerini temellendirme amacıyla...

Sadece İslâm dünyasının değil, beşeriyetin tamamının karşı karşıya bulunduğu varoluşsal tehditlere yol açan gelişmeler karşısında Hz. Peygamber’in modeli ve bu modelin sunduğu evrensel değerler hem Müslümanlara hem de Müslüman olmayanlara ilham kaynağı olabilecek ve rehberlik edebilecek potansiyellere sahiptir. Bu İslâmî ve aynı zamanda insani...

Kur’an açısından insanoğlunun dünyadaki varoluş gayesine matuf başarısı, “bir arada yaşama” becerisiyle ölçülebilir. Yeryüzünde kan dökmeden, biri diğerini sömürmeden, kimliğini, kişiliğini ezmeden bir birlikteliği ne kadar gerçekleştirdiğimizden anlaşılabilir. Bu tarifte görüldüğü gibi skolastik toplumların büyük anlamlar yüklediği ritüellere bir atıf olmadığı gibi, hayatın maddi...

Ayetleri Allah tarafından, Cebrail aracılığı ile Hz. Muhammed’e vahiyler halinde indirilen Kur’ân-ı Kerim, İslâm âleminin kutsal kitabıdır. Hz. Muhammed’in gerçek bir peygamber olduğunun kanıtı ve en büyük mucizesi Kur’an-ı Kerim’dir.114 sure ve 6666 ayetten oluşan kutsal kitabımız Kur’ân-ı Kerim’de; İslâm dininin hükümleri, ahlâk ve...

Doğa dünyanın en kutsal mirasıdır. O miras insan olanın gönlünde yeşerir Dağların doruklarında kar boranlarda Lâle hüznünün sırrın, Hikmetini bahşeden Hz.Allah biz dünyalıklara Üç vuslat perdesi vermiştir SABIR...TEVEKÜL...ŞÜKÜR bu halleri yaşayan can Vuslat perdelerini bir bir aralar, her şey kalkar aradan , Sadece Sen...

Mevlâna, bir Şems Güneşi!Mevlâna, Aşkın ve İlahi Sesin dünyadaki görünen ifadesi!Rabb’in avazesini ve Tevhid Sırları’nı işiten bir Sufi!Sufizmin ve Mevleviliğin temel kavramlarının yaratıcısı!Tekliğin içindeki çokluğu ayırt eden erdemli sözlerin bilgesi!Bilgeliğini dünya ortamına aktaran, aydınlanma yolunun Velisi!Bu kitapta Mevlâna felsefesini ve kavramlarını bulacaksınız. Sözlerindeki sır...

Yeni bir çalışma olan Bâtınî Kapılar kitabı, yaşamın her anında karşımıza çıkabilecek çalışmalara, öğretilere, tekniklere, kavramlara ve anlamlara açıklık getirmeyi hedef almıştır. İslâm Dininin kutsal kitabı Kur’an-ı Kerim’de bazı Sure başlarında yer alan harflere, isimleriyle okunduğu için Hurûf-i Mukattaa denmiştir. Bâtınî Kapılar kitabı, Hurûf-i...

“Himmet eyleyin Ey Ehlibeyt!Hacı Ekber’e gitmek için olmuşum kayıtAslımız, neslimiz Naciye ile ŞitBu fukara Hacı Ekber’e gider oldu.”(Eylül-1950)“Ceddimizin himmeti ve izniyle, dedemiz bu hac seyahatini bana vererek nasip etti. Hacca davamızı görmeye, hakkımızı aramaya ve almaya gittim. Başkaları gibi cennet için gitmedim; cehennemi kabul...

“Talip yolu ta ezelden kardeş bacıdırKardeş bacı tanımayan zehirden acıdır.”“Ey can, bilesin ki Mürşid-i Kamilullah Seyyid Hasani Sani’nin yazdığı, beyan ettiği ve aktardığı bütün bilgiler, söylemler, anlatımlar ve deyişler bizler için eşsiz bir hazinedir! Herkes, yaptığı hizmet ve katkısıyla; lokması ve niyazıyla; ikrarı ve...

“Hakk’ın varlığıyla olduk HASANİBirlik makamında bulduk ihsanıİkrar ile imanın namı, nişanıİsmiyle zatı sıfatta doğduk.”“Ateşi; nur, havası; sır, suyu; abuhayat, toprağı; yâr ve dost olan talip yolunun özü ve yüzü.”“Yer, gök yok iken doğuş yolu ile gelenler; Hakk´ın emri rızası ile kılınan nikâhtan doğmuş, Hakk´ı...

UYAN çünkü UYANMAKTAYIZ.Her şeyi bilen Âlim, yol gösteren Hadi olan Allah’ımız, bilgilerini bildiren, öğreten olarak kuluyla, ilham, vahy, rüya, sezgi, tesadüf olmayan tesadüfler ve işaretler aracılığı ile konuşur. “O”nun türlü çeşit iletişim araçları vardır ki, sizzler de bu saydıklarımdan bazılarını yaşıyorsunuz.Amacı ve amacımız, cennetlik...

Ledün İlmi. Çok fazlaca üzerinde durulamadı, çünkü bilinmeyeni, görünenlere anlatmak zordur. Ustalık gerektirir. Biraz da heybetli bir konudur, ürkülür. Gayb Âlemi ne de olsa. Görünmeyen Âlem. İslâm Tasavvufu’na göre görünmez anlaşılmaz yani akıl ve beş duyu ile algılanamaz âlemdir Gayb Âlemi. Mistikler, Gayb Âlemi’ne,...

İnsanda hafıza, bilinç, irade ve mantıksal çıkarım yapma yeteneği gibi bilgi üreten bilişsel yetenekler vardır. Ateizim insandaki bilişsel yeteneklerin kaynağını, kılavuzsuz doğal seleksiyon ve tesadüfi evrimsel süreçlerle açıklar. Bu şekilde akli yeteneklerinin doğal seleksiyon ve tesadüfi süreçler yoluyla bir araya getirildiğini kabul eden ateist,...

Yusuf el Karadavi, aklı ikna eden, kalbi sarsan etkili bir hatip... Geçmişleri taklit etmeyen, kendi yazdıklarını tekrarlamayan asil bir yazar... Sağlam birikim sahibi ve orta yolu benimsemiş bir fakih... Naklî ve aklî pek çok İslâmî ilimlerde yetkin bir âlim... Doğuda ve batıda şiirleri gençler...

İslâm tarihinde etkili şahsiyetlerinden biri olan dördüncü halife Hz. Ali (ra), çocukken Müslüman olmuş ve vefatına kadar Hz. Peygamber’in izinde ve hizmetinde bulunmuştur. Hz. Peygamber’in (sas), amcası Ebû Tâlib’e destek olmak amacıyla Hz. Ali’yi yanına almasından dolayı çocukluğunu onun evinde geçirmiştir. Medine’ye hicret ettikten...

Kaynaklarda hâfız, hadis ilimleri ve fıkhü’l-hadîs âlimi gibi vasıflarla anılan İbn Hazm, gerek zihnî kabiliyetleri gerekse dindarlığı bakımından çok seçkin bir âlim olarak tanıtılmaktadır. Bütün İslâm ilimlerinde derinleşmiş olduğu, hükümlerini doğrudan Kitap ve Sünnet’ten çıkardığı, edebiyat ve şiirde mâhir, dil, siyer ve tarih konularında...

İslâmî İlimler Araştırma Vakfı ve Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanlığı ile müştereken 10-11 Ekim 2020 tarihlerinde, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda, “İslâm Medeniyetinin Kurucu Nesli SAHÂBE –Medeniyet Coğrafyamızda Sahâbe Etkileri–” konulu milletlerarası tartışmalı ilmî bir toplantı gerçekleştirilmiştir.Bu toplantıda Sahâbenin Kültür ve Medeniyete Etkileri,...

İsnâd, klasik bir bilginin sonraki nesillere aktarılmasında şüphesiz en çok ihtiyaç duyulan yöntemlerden biridir. Zira bir metin okunduğunda, söylendiği veya yazıldığı döneme ait sahne yaratmak isnâdın önemli gayelerinden biri olmuştur. Yani haberin güvenilirlik miyarı şeklinde algılanan bu sistemin işlevi sadece bir bilginin sağlam bir...

Hadis, İslam tarihi boyunca ulemanın en temel gündem maddelerinden birisi olmuş, bünyesindeki birtakım problemler nedeniyle de oldukça fazla tartışılmıştır. Hadise dair tartışmalar bugün de devam etmektedir. Lakin dün ve bugünün tartışma biçimleri arasında önemli bir farklılık söz konusudur. Zira klasik dönemde hadis tartışmaları kendi...

Tevhid ve vahdet, İslam düşüncesinin merkez fikridir. Tevhid fikrinin odağında Hakk’ın birliği ve yegâne yaratıcı oluşu vardır. İslam düşünce tarihi çerçevesinde kelamcılar, sûfiler ve filozoflar çeşitli yaklaşımlarla tevhid görüşünü işlemişlerdir. Kelâmcılar rûbûbiyet, ulûhiyet ve isimlerde, sûfîler âfâkî ve enfüsî âlemde, filozoflar ise akıl ve...

Hz. Peygamber’in (sav) vefatıyla Müslümanların yönetim sorumluluğunu üstlenen Hz. Ebû Bekir’in yaklaşık iki buçuk yıl süren halifelik dönemi İslâm tarihinin önemli ve kritik hadiselerinin yaşandığı bir sürece karşılık gelir. Müslüman toplum için bu dönemin ilk ciddi sınavı Hz. Peygamber’in (sav) dünyevî/siyasî misyonunu üstlenecek yeni...

Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in bizzat yaptığı, ashabına öğrettiği ve tavsiye ettiği günlük dualar ve zikirler vardır. Bunlar sayesinde nice hayırlara ve manevi derecelere ulaşılmakta, nice şerlerden ve günahlardan korunulmaktadır. Ayrıca güne hayırla başlamak ve hayırla bitirmek, o günün günahlarının affedilmesine de vesile...

19. yüzyılın en değerli İslâm alimlerinden olan Ahmed Ziyauddin Gümüşhanevi Hazretleri 28 yılda 4 kütüphanede 18 bin eser üzerinde çalışarak, İslam dünyası için çok önemli eserler hazırlamıştır. .Duaları konu alması sebebiyle, bu eser bir dua kılavuzu, dualar mecmuasıdır. Hastalıklara karşı şifa, rızkın bereketlenmesi, nazardan...