Osmanli Imparatorlugundaki gündelik yasami anlatan en ilginç belgelerden biri… Rålamb, saraya Isveç kralinin elçisi olarak gelmisti. Çok ilginç ve ögretici olan bu günlük ayni zamanda oldukça eglencelidir. Okur, Rålamb’la birlikte dönemin Istanbul sokaklarinda dolasir, kayikla Bogaz’a ya da Marmara adalarina kürek çeker, Belgrat ormanindaki...

Yenilgiler, zaferlerden daha ögreticidir! Savaslarda yenilgilerin kosullari ve nedenleri, toplumlarin maddi, kültürel ve psikolojik ortamini yansitir. Hangisinin ve ne ölçüde belirleyici oldugunu belirlemek ise o kadar kolay degildir. Savasin liderleri, hazirliklarindan ne kadar emin olurlarsa olsunlar, beklenmedik durumlarla karsilasip felakete ugrayabilirler. Savas, aslinda bütün...

Bati Roma Imparatorlugu’nun çöküsünden sonra Roma Imparatorlugu’nun mirasi yüzyillarca Dogu Roma Imparatorlugu’nda, ya da sonradan tarihçilerin verdikleri adla Bizans Imparatorlugu’nda yasadi. 1453’te Fatih Sultan Mehmed’in komuta ettigi 80.000 kisilik Osmanli gücü harekete geçtiginde Imparator XI. Konstantinos’un yönetimindeki Bizans Imparatorlugu küçük bir kirsal alanla çevrelenmis,...

…belki karamsar degil kizgin demek daha dogru olur(du). Bunu daha kolay kabul ederim. Evet, son iki-üç yilin olaylari karsisinda, herhalde çok birikmis, aci ve soguk bir öfkenin içinden yaziyorum. Uzun süre seyrettik, ulusalciligin yükselisini. Asla spontane bir milliyetçi dalga degildi bu; son üç yili...

Kahvehane; Kültürel birikim ortamı, sosyalleşme mekânı ve siyasi iktidar karşısında halkın sesini duyurabildiği bir kamusal alan… Osmanlı toplumunda 16. yüzyıl ortalarında bir şehir mekânı olarak gelişen kahvehaneler, yepyeni bir sivil deneyimin gelişmesine katkıda bulundular. Değişik zümrelerden ve kültür seviyelerinden insanların kahve içmek ve sohbet...

Hadice Turhan Sultan yasami boyunca Osmanli sarayinin siyasal ve kültürel pek çok gündemini biçimlendirdi; saltanatin iktidar ve serveti ile geleneksel ayricaliklarinin çogunun sahibi oldu. Bu ayricaliklarin biri de Osmanli’nin hem baskentinde, hem de vilayetlerinde büyük ölçekli mimarlik çalismalarinin himayesiydi. Turhan Sultan otuz yasini biraz...

Friedrich Seidel, Kutsal Roma-Germen Imparatoru II. Rudolf’un 1591’de Osmanli Imparatorlugu’na gönderdigi elçi Friedrich von Kreckwitz’in maiyetinde eczaci olarak bulunuyordu. Sanssiz bir elçilik heyetiydi bu. III. Murad 1593’te Avusturya’ya savas açinca elçi dahil heyetin tüm üyeleri zindana atildi. Birçok seyahatname bize Osmanli saray âdetlerini, Istanbul’daki...

Osmanli tebaasindan Irak’li Katolik bir din adami, kutsal yerleri ve Vatikan’i ziyaret etmek üzere 1668 yilinda Halep’ten Avrupa’ya dogru yola çikar. Amaci, Roma Katolik kilisesine yeni katilan Kalde kilisesine yardim saglamaktir. Krallarla, kraliçelerle ve Papa ile görüsür. Avrupa’da yedi yil dolastiktan sonra, bir firsati...

Türkiye’nin Avrupa Birligi ile yürüttügü üyelik müzakerelerinin gündemin önemli bir maddesi oldugu bir dönemde, Osmanli Imparatorlugu’nun, Avrupa uluslarinin modern ve çagdas tarihlerinde oynadigi rolü hatirlatmak kuskusuz çok yararli. Istanbul’un fethinden, 1923’te imzalanan Lozan Antlasmasi’na kadar, birden çok medeniyetin stratejik bulusma noktasinda yer alan Osmanli...

Dersim’de 1937 ve 1938 yillarinda yasanan vahim olaylar, o dönemden günümüze tasinan bir yara olarak sosyal, siyasal, psikolojik sonuçlariyla birlikte içten içe kanamaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin kara kapli defterlerinde bilinçli olarak gözlerden irak tutulmus bu trajik geçmisin üzerindeki sis perdesi ise yeni...

Bu kitap 28 Şubat sürecinden başlayarak özellikle AKP'nin iktidara gelmesinin ardından orta sınıfları etkisine alan bir siyasi/kültürel/ideolojik değer olarak ulusalcılığın yükselişini ve tezahürlerini inceliyor.Ulusalcılığın Kemalizm'le daha çok parçalı nitelikteki devamlılık ilişkisine değinerek onun tarihsel köklerinden çok güncel koşullarda üretilmesine vurgu yapıyor. Ulusalcılık adı verilecek...

Adam Wenner, 150 kisilik Roma-Germen Imparatorlugu elçilik heyetinde imparatorluk elçisinin sekreteriydi. Heyet, 1616 yilinin subat ayinda Prag’dan yola çikti ve agustosta Osmanli payitahti Istanbul’a ulasti. Burada bir yil kalan Werner, 1617 temmuzunda kentten ayrilarak subat 1618’de ülkesine ulasti. Bu kitap Wenner’in seyahat sirasinda tuttugu...

“Iyilik yap denize at, balik bilmezse Hâlik bilir!” Islam inanci on dört yüzyili askin bir süredir hayirseverligi vaaz ediyor olmasina ragmen Islamiyet tarihi bu bakis açisindan hemen hemen hiç arastirilmadi. Oysa sultanlarin, servet sahiplerinin, hatta orta halli insanlarin hayir için kurdugu vakiflar her çagda...

Osmanli manevi dünyasinin simgesel simalari olan Mevlevi dervisleri yüzyillardir insanlari etkiliyor. Mevlana’nin 13. yüzyilda kurdugu Mevleviye tarikati simdiye kadar pek çok kapsamli arastirmaya konu olsa da dervislerin hayatlari, adaplari ve ayinleri pek fazla bilinmiyor. Mevlana’nin önemli yorumcularindan Ankaravî Ismail Rusûhî Efendi’nin mistik yolculugunu temel...

Tarihyazimi milli ideolojinin esaretinden dogdu ve birçok yerde tarihçiler, milliyetçiligin en seçkin baskarakterleri olarak statülerini korudular. Yazarlar ile sairler de ister hayali ister gerçek olsun, kahramanlik mücadelelerinin anilarini sunarlar. Iste bunun için edebiyat bir milletin tarihini kökten degistirecek güce sahiptir. Bugün bile tarihyazimi ve...

Ona Avrupa’da “Büyük Türk” denirdi. Türkiye tarihine ise Kanuni Sultan Süleyman olarak geçti. Avrupa onu “Muhtesem Süleyman” olarak da tanidi. 1520-1566 arasindaki kirk alti yillik padisahlik döneminde Osmanli Imparatorlugu’nun sinirlari Tuna nehrinden, Firat nehrine, Kirim’dan Misir’a kadar genislemisti. Bu döneme Osmanli’nin Altin Çagi deniyordu....

Sahaftan Seçmeler Dizisi’nin ilk kitabinin, Albert Bobovski ya da Santuri Ali Ufkî Bey’in Anilari: Topkapi Sarayi’nda Yasam olmasi bizce çok anlamli: En önemli bestekârlarindan birinin Topkapi Sarayi’ndaki yasami anlatan yazmasini ancak 337 yil sonra yayinlayabilen bir ülkeye herhalde pek sik rastlanmaz. Üstelik Ufkî’nin tahminen...

Büyük tarihçi Johan Huizinga, insani “homo ludens” (oyun oynayan insan) olarak tanimlar. Hatta daha da ileri giderek, oyunun kültürden daha eski oldugunu iddia eder. Insanin oldugu yerde oyun da vardir. Oyunlar tarih boyunca toplumsal hayatin içinde önemli yer tutmustur. Insanlarin bir araya gelip sosyallesmesinde...

Çocuk emeği, çocuk evlilikleri gibi çocuklarla ilgili sorunlardan yoğun bir şekilde bahsedildiği modern Türkiye'de, bu sorunların tarihsel arka planına yönelik ilginin azlığı şaşırtıcıdır. Osmanlı toplumunda özellikle "modernleşme süreci" öncesinde çocukların yaşamına ilişkin çağdaş dönemde çok az şey üretilmiştir. Bu anlamda elinizdeki çalışma, ele aldığı...

Lale Devri deyince hemen herkesin aklina Osmanli Imparatorlugu’nun kisa ama bir o kadar da “eglenceli” baris dönemi gelir. Özellikle Ahmet Refik’in anlatimlarinda lale bahçeleri ve Sadabad eglenceleriyle ünlenen, sasali bir dönem olarak tanimlanir. Ancak bu devirde Osmanli Imparatorlugu, Sah Ismail’den itibaren rekabet halinde oldugu...

Osmanlilarin saglik anlayislarinin ve tibbi kullanma biçimlerinin daha önce tasavvur edilenden çok daha karmasik oldugunu ileri süren bu kitap, Osmanli tip sistemin üç farkli gelenekten beslendigi tezinden hareket ediyor: Vücut sivilarini esas alan Antik Yunan gelenegi, halk tibbi ve dini tip. Bunlar birbirleriyle, egemenlik,...

Christoph Wilhelm Lüdeke Izmir Protestan Kilisesi’ni kurmak üzere atandi ve 19 Nisan 1759’da kente ulasti. Üç yil sonra kilisesine destek bulma amaciyla Protestan ülke büyükelçilerini ziyaret etmek üzere Istanbul’a gitti ve burada alti ay kaldi. Bu süre zarfinda kentin sokaklarinda dolasti, kentin anitlari, cami...

Ibnu’s-Serrâc 14. yüzyilin ortalarina dogru vefat ettiginde arkasinda “Tesvîku’l-Ervâh ve’l-Kulûb ilâ Zikri Allâmi’l-Guyûb” ismini verdigi oldukça önemli bir eser birakti. Eserin önemi 13. yüzyilda Sam ve Anadolu dolaylarinda yasamis sufiler hakkinda verdigi bilgilerden kaynaklanmaktaydi. Ibnu’s-Serrâc hayatini Sam-Anadolu hattinda mekik dokuyarak geçirmis ve bu süreçte...

Nicolas de Nicolay’in 1567-68 baskisinin adiyla Quartre Premiers Livres des Navigations et Pérégrinations (Deniz Yolculuklari ve Gezilerin Dört Kitabi) adli eserinin Almanca çevirisi 1572’de, Ingilizce çevirisi 1585’te, Flamanca ve Italyanca çevirileri 1576’da yayinlandi. Bundan 438 yil sonra da simdi Türkiye’de yayinlaniyor. Nicolas de Nicolay...

Bu kitap, piyasaya karsi bir koruma araci olarak sosyal politikanin gelisimini, ona asil rengini veren Avrupa sosyal gelenegini ve bu gelenegin bir uzantisi olarak Avrupa Birligi sosyal politikasini inceliyor. Bu ana çerçeve içinde Türkiye sosyal politikasinin evrimine ve onun AB sosyal politikasiyla uyum sorunlarina...

Mihail Macarov Osmanli tebaasindan Avratalanli (Koprivsitsa) bir Bulgar ailenin çocugudur. Babasi Ivan Macarov ömrünü gurbette geçirerek aba imalat ve ticareti yapmaktadir. Istanbul’da Çorapçi Han’da dükkâni vardir. Genç Mihail de burada çalisacak, sonra 1873’te girdigi Robert Kolej’de egitim görerek Bulgar aydinlari arasindaki yerini alacaktir. Ama...

15.-17. yüzyillar. Osmanli Imparatorlugu gücünün dorugunda. Sultanin topraklarinda muazzam bir gayrimüslim topluluk yasiyor, Osmanlilar da bu topluluk içinden Islamiyeti kabul edecek olanlara zengin firsatlar sunuyor. Ihtida edenlerin, yani Müslüman olanlarin sayisi gitgide artinca din degistirmek cemaatler arasinda tartismalara yol açiyor. Müslüman ve Müslüman olmayan...

Merhum Hocamiz Ord. Prof. Ebul’alâ Mardin’in hayati ve eserleri hakkinda yine merhum Hocamiz Prof. Dr. Ismet Sungurbey’in ilk kez Kültür Bakanligi Yayinlari arasinda basilan bir monografisi yayinlanmisti. Ancak hakkindaki eser ve yazilarda Hocamizin daha çok Cumhuriyet sonrasi Hukuk Fakültesi Ögretim Üyesi olarak faaliyetleri hakkinda...

16. yüzyil baslarinda Bati Avrupa’da Osmanli tarihini konu alan çalismalar çok ragbet görüyordu. Bunlardan biri de ilk kez 1550’de Italya’da basilan ve Bizans kökenli Theodoros Spandunis’in kaleme aldigi bir eserdi. Spandunis Konstantinopolis imparatorlari çikaran Bizans imparatorluk ailesi Kantakuzenoslarin soyundan geliyordu. Spandunis’in annesi Evdokia, Konstantinopolis’in...

Osmanli Devleti için 19. Yüzyil, ekonomik, sosyal, siyasi ve askeri alanda oldugu kadar dini-tasavvufi hayat alaninda da önemli degismelerin yasandigi bir yüzyil oldu. Özellikle 1826’da yeniçeri ocaginin kaldirilmasindan sonra Bektasiligin yasaklanmasi tasavvufi hayatta meydana gelen önemli gelismelerdendi. 19. yüzyilin baslarinda Osmanli tahtinda bulunan III....

Hristo Brızitsov, İstanbul’da Bulgarca bir gazete yayınlayan Dimitır Brızitsov’un oğlu olarak 1901’de Ortaköy’de doğdu. Çocukluğu ve ilk gençlik yılları Boğaz kıyısında ve Beyoğlu’ndaki Rumeli Han’ın üçüncü katında geçti. İmparatorluğun kaderini belirleyen ve dünya tarihine yön veren birçok hadiseye tanık oldu. Brızitsov ailesi Balkan Savaşları’ndan...

Alman seyyah Ulrich Jasper Seetzen 1802'de geldiği İstanbul'da altı ay kaldıktan sonra Anadolu yolculuğunun ilk durağı olan Bursa'ya gider. Manisa üzerinden İzmir'e ulaştıktan bir süre sonra da kervanla Halep'e doğru yola koyulur. Uşak, Afyon, Konya ve Antakya'yı görüp, dikkatini çeken her şeyi günlüğüne kaydeder....

Bu kitap 17. yüzyılın sonu ve 18. yüzyılın farklı dönemlerinde Harem-i Hümayunda yaşamış ve daha sonra azat edilerek saraydan çırağ edilmiş (çıkarılmış) cariyelerin hayatlarının muhtelif cephelerini, sarayın himaye ilişkileri bağlamında değerlendiriyor. Saraylı kadınlar açısından saray mensubiyeti bazı sorumluluklar yüklediği gibi ayrıcalık, itibar ve imkanlar...

Elinizdeki kitabın konusunu 15. yüzyıldan 18. yüzyılın sonuna kadar İstanbul aşçı ve tatlıcı esnafının faaliyetleri oluşturuyor. Bunlardan 1501 tarihli İstanbul İhtisab Kanunnamesinde “aşçılar ve başçılar ve büryancılar ve börekçiler fi’l-cümle ta’am bişirüb satanlar” diye bahsedilir. Peki kimdir bu “ta’am bişirüb” satanlar? Kaç kişidirler, İstanbul’un...

Evangelia Balta’nın önsözüyleBu kitap Yunan harfleriyle Türkçe (Karamanlıca) yazılmış elyazması isimsiz bir günlüğe dayanıyor. Askerin İstanbul’da, Kapadokyalı Rum Ortodoksların semti olarak bilinen Samatya’da oturduğu ve burada bir dükkânı olduğu anlaşılıyor. Günlük Birinci Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı ordusunda görev yapan Karamanlı bir Rum askere ait...

UNESCO’nun bir tahminine göre yeryüzü denizlerinde üç milyon deniz kazası olmuş. Bu kitapta milyonlarca gemi kazası ve binlerce yeri belirlenmiş batık arasından, on altısı şu üç kritere göre seçilmiş: 1. Batık, insanlık tarihinde önemli bir etki yapmış türden bir gemiyi temsil etmeli; 2. Yeryüzünün...

Biri Türk diğeri Ermeni iki dostun hikâyesini anlatan bu kitap, 19. yüzyıl başlarında küçük bir Balkan kasabası olan Rusçuk’ta yaşamış iki Osmanlı tebaasının hayatlarından günümüze kalan izleri sürmeye çalışıyor. Bu hikayenin kahramanları, önce Rusçuk ayanı Tirsiniklioğlu İsmail Ağa’nın, ardından da Alemdar Mustafa Paşa’nın iki...

“Bağıra çağıra, göz yaşları dökerek isteklerinin yerine getirilmesinde direten çocukların çevrelerindeki insanları emirleri altına almayı amaçladıklarına ve anne-babalarının çocuğun bu eğilimini desteklememesi gerektiğine inanırız. Çocuğumuzun isteği yerine getirilmediğinde saldırganlaşıp bize vurmaya, tükürmeye, bizi ısırmaya kalkıştığında ne yapacağımızı şaşırırız. ‘Acaba çocuğumuzu yanlış mı yetiştiriyoruz?’ diye...

Hristo Stambolski 1858’de memleketi Kazanlık’tan okumak için İstanbul’a geldiğinde 15 yaşındaydı ve Osmanlı tahtında Sultan Abdülmecid (1839-1861) bulunuyordu. Osmanlı Devleti ile müttefikleri İngiltere ve Fransa ile Rusya arasında cereyan Kırım Savaşının son bulmasının üzerinden henüz iki yıl geçmişti. Sultan Abdülaziz (1861-1876) tahta çıktığında Stambolski,...

Osmanlı Devleti’nde İstanbul Boğazı, Tuna Nehri, Azak gibi yerler ilk akla gelen balıkçılık merkezleri olmakla birlikte küçük göl, dere, çay gibi balık avlanabilen her yerden beslenme veya satış amacıyla istifade edilmiştir. Deniz, göl veya nehirlerde Osmanlı balık avcılarının (sayyad-ı mahi) en yaygın biçimde kullandıkları...

I. Selim’in Osmanlı tarihyazımındaki sayısız imajı kahraman ile kıyıcı kişilikleri arasında salınıp durur. Ölümünden sonra kendisine yakıştırılan sıfatın muğlaklığı da böyle bir belirsizliğin yansımasıdır. Osmanlı tarihçileri Selim’in atalarını “Gazi,” “Hüdavendigar,” “Yıldırım,” “Fatih,” “Veli” ve “Sofu” gibi yüceltici unvanlarla anar. Avrupa kaynaklarında Selim’in oğlu I....

Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde ev içi hizmetlerde istihdam edilen çocuklar hakkında konuşmak ve yazmak karmaşık duygularla yüzleşmeyi ve mücadele etmeyi gerektiriyor. Çocukların acısı, sevinci, yalnızlığı ve kavuşma arzusu konuşan ve yazanları da mutlaka kuşatır ve etkiler. Okurlar gelecek sayfalarda bunu hissedebilir ve bu nedenle...

Osmanlı Topraklarından Anılar 1861 - 1904 Kitap AçıklamasıKocabalkan’ın stratejik bir geçidinde konumlu, Osmanlı dönemindeki özel statüsünden dolayı öteki Bulgar yerleşimlerinden öne çıkan Kotel’de (Kazan) dünyaya gelen Petır Mateev (1850), Malta Adası’ndaki İngiliz Protestan Koleji’nde ve Robert Kolej’de eğitim gördüğü sırada Anglosakson kültürünü derinden özümsüyor....

Bu çalışma yakın dönemde tıp tarihi ve kültür tarihi alanındaki yeni yaklaşımların tesiriyle Osmanlıda modern tıbbın tarihini hasta, doktor ve devlet üzerinden okuma çabasının bir ürünüdür. Odaklanılan zaman dilimi modern Batı tıbbının Osmanlı topraklarına girdiği, bir başka ifadeyle modernleşme tarihine ve tıbbın derinlemesine değişimine...

Osmanlı hariciyesinin modernleşme serüveni aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin klasik dönemden modern döneme kadar geçirdiği dönüşümün hikâyesidir. Devletler hayatta kalabilmek için bir yandan askeri güç kullanımını modernleştirirken diğer yandan dış politika hedeflerini barışçıl yollarla gerçekleştirmelerini sağlayan diplomasi “cihazının” kullanımını da modernleştirdiler. Döneminin önde gelen devletlerinden...

İslam ve Sair Halk, Türkiye tarihinde daha önce tarihçilerin ilgisini çekmemiş bir konuya el atıyor. Tekke ve tarikatları kapatan 677 Sayılı Kanun ile “laik” Türk Devleti’nin İslama dair yasaklarını ele alıyor. 1925-1965 dönemini merkeze alarak yasakların devlet ve halk arasında nasıl müzakere edildiğini, hurafelere,...