Dilin toplumsal tarihini yazmak mümkün mü? İngiliz tarihçi Peter Burke, dillerle ve sosyodilbilimle ilgilenmesinin ardından ele aldığı bir dizi konunun yer aldığı bu kitapta, böyle bir teşebbüsün mümkün olduğunu gösteriyor. Hem sosyodilbilimin hem de tarihin bileşkesinde yer alan bu çalışma, özellikle dilin toplumsal ilişkiler...

Her ne kadar geçmişe ait söylemsel bir dizge olsa da bütün tarih çalışmaları bugünü anlamamızda ve yorumlamamızda bize öncülük ederler. O nedenle tarih her dem yeniden yazılır. Bugüne kadar II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet üzerine çok şey yazıldı ve söylendi. Zira 20. yüzyılın şafağında ülkemizde...

Atatürk 1924 yilinda TBMM’de su konusmayi yapiyordu;“Efendiler! Memlekette menfi kiskirtmalar son haddini bulmustur.Istanbul basini, Terakkiperver Firkasi’nin dini siyasete alet eden propagandasi, surada burada sinmis olan gericilere cesaret vermektedir. Yer, yer Cumhuriyet idaresi aleyhine agir isnatlar ve iftiralar yapilmaktadir: Bu propagandalarin tesirsiz kalacagini sanmak budalalik...

Yil 1915;… Yer gök top sesleriyle inliyordu. Her mermi düstügünde ölenlerin kol, bacak, el, ayak gibi parçalari havaya kalkan toprakla siperlere düsüyordu.Bir gün önce sarki söyleyerek sipere gelen, sanki çiçek toplarmis gibi neseli olan o çocuklar siperin bir kösesinde bir yumak gibi birbirine sarilmis...

Hasan Sabbah’i esrarengiz havaya büründürenler daha çok Avrupalilardir. Bâtinîler Hasan Sabbah’ten önce de vardi. Nizârî Ismailîleri, Iran Ismailîleri, Hashasîler, Bâtinîler, Alamut’un Efendisi, Seyhu’l-Cebel deyince ilk akla gelen Hasan Sabbah’tir. Selçuklular Iran, Ortadogu ve Anadolu’ya yayildiklarinda, çoklukla Selçuklu sahasinda, 160 yil en etkili faaliyetlerini gösteren...

Saltanatinin, “on sene 3 ayi” fiilen at üstünde geçti. Seferlerde yaninda aile efradindan hiç kimse yoktu. Olmazdi, olamazdi. Son nefesini lüks hastanelerin yogun bakim ünitelerinde degil, yine bir savas sürerken. 1 Mayis 1566’da yagmur altinda ve çadirda sehit olarak ruhunu teslim etti. Simdi, ömrünü...

Belki de benim hayatimin en önemli dönemeçlerinden biri bu üç kelimeden ibaret sözlerdi. Çünkü bu sözler yazdigim andan itibaren kendime bir yol açmistim: Hala ayni macerada devam ediyoruz....

Tarih ve insan… Birbirinden ayri olarak düsünülemeyecek bu iki deger, birbirlerinden beslenerek varlik bulurlar. Insan geçmisteki siradan olgu ve olaylara fikirleri, karakterleri ve yasantisinin verdigi birikimle tarihsel bir boyut kazandirir. Fakat her insan ayni zamanda tarihin bir ürünü, bir parçasidir. Insan içinden kopup geldigi...

Tarih ve insan… Birbirinden ayri olarak düsünülemeyecek bu iki deger, birbirlerinden beslenerek varlik bulurlar. Insan geçmisteki siradan olgu ve olaylara fikirleri, karakterleri ve yasantisinin verdigi birikimle tarihsel bir boyut kazandirir. Fakat her insan ayni zamanda tarihin bir ürünü, bir parçasidir. Insan içinden kopup geldigi...

Elinizdeki eser iki kisimdan olusmaktadir. Birinci kisimda Ehl-i Hakk tarikatinin inançlari, ayinleri, tarihi ve yayilim cografyasi kisaca degerlendirilmis; kitabin hazirlanmasinin gerekçe ve prensipleri üzerinde durulmus; Rus oryantalizminin olusum ve gelisim tarihine göz atilmis; konuya dair arastirmalarini tercüme ettigimiz Rus bilim adamlarinin hayat ve faaliyetlerinden,...

Kafkasya'daki Gelişmeler ve TürkiyeBİLGESAM Yayınları

“Ey kardesim! Devlet, bize ezelde nasip kilinmisken senin takdire riza göstermemenin sebebi nedir? Sen iki mübarek belde olan Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere’nin hacisiyim diye iftihar ediyorsun, fakat su dünya saltanatina olan ihtirasin nedir? Kardesim, vatan ümmetin malidir. Bölünürse Devlet gücünü kaybeder. Neticede güçsüz...

Peter Burke bu çalışmasında, Avrupa'da matbaanın icadı ve Fransız Devrimi arasındaki zaman diliminde (1450-1789) konuşulmuş ya da yazılmış dillerin sosyal ve kültürel tarihini araştırırken, dilbilimsel bakış açısı içinde bu zaman diliminin başlı başına bir dönem olarak değerlendirilmesi gerektiğini öne sürmektedir.Kitabın ana temalarından biri, diller...

“Mükemmel bir kitap —derince arastirilmis, çok güzel yazilmis, açik sözlü bir üslup kullanilmis. Ricks, Ikinci Dünya Savasi’ni kazanan taraf olmamiza ragmen liderlikte yapilan ciddi hatalari ve bu hatalarin sonraki savaslarda ciddi problemlere neden olmasini elestirirken isim vermekten kesinlikle çekinmiyor. Gelecegin Kara Kuvvetleri’nde generallik konsepti üzerine yeniden düsünmemiz...

Adları, iki yüzyıldır para, güç ve gizlilikle eş anlamlı olarak anılan Rothschildler ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler, 1820'li yılların sonunda başlamıştır. Yeni kurulan Cumhuriyet'e de intikal eden münasebetler bugüne değin artarak devam etmiştir. Aile ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler elinizdeki çalışmanın konusudur. Rothschildler ile...

19. yüzyıl dünyanın çehresini değiştiren uzun bir yüzyıldı. Günümüzün önemli iktisat tarihçilerinden Ivan T. Berend, 19. Yüzyıl Avrupa İktisat Tarihi ’nde şu önemli sorunun yanıtını arıyor: Niçin Avrupa’nın bazı ülkeleri ve bölgeleri 19. yüzyılın daha erken dönemlerinde ileri bir gelişme seviyesi yakalarken, diğerleri geride...

“Çağdaş dünyayı anlamak konusunda çok büyük bir katkı.” Noam ChomskyTam yetmiş yıl önce, 1953’te İran’da Başbakan Musaddık’ın seçilmiş hükümetine karşı gerçekleştirilen CIA darbesi, hem İran’ın hem de tüm Ortadoğu’nun kaderi üzerinde belirleyici bir etki yaptı, 1979’da Humeyni’yi iktidara taşıyan Devrim’e kadar uzanan etkileri oldu.Ervand...

Osmanlı-Türkiye iktisat tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden Prof. Dr. Şevket Pamuk’un, ilk kez 2014’te yayımlanan önemli çalışması Türkiye’nin 200 Yıllık İktisadi Tarihi ’nin gözden geçirilmiş ve genişletilmiş yeni baskısı, kapsadığı dönemi 2020’ye kadar getirirken, iktisadi tarihimize farklı bir yaklaşımı hedefleyen içerik ve vurgularını da zenginleştiriyor.Pamuk’un...

“…imtihanlar vardır ki; bir milletin medeni idareye ne derece layık olduğunu, demokrasi yani halk idaresi hususundaki iktidarının ne kadar ilerlemiş bulunduğunu gösterir. Yarınki tahrir-i nüfus Türk Milleti için böyle bir imtihan günüdür.”Cumhuriyetin ilk nüfus sayımı (tahrir-i nüfus), Haziran 1926’da TBMM’de kabul edilen kanun çerçevesinde...

“Uzun sözün kısası, yazılmış en iyi dünya denizcilik tarihi.” Felipe Fernández-ArmestoDeniz ve Uygarlık insanlık tarihini insanın denizle ilişkisinin başlangıcından günümüze kadar süregelen öyküsü üzerinden anlatan anıtsal bir eser. İnsanların birbirleriyle ve doğayla çağlar boyunca okyanuslar, denizler ve nehirler üzerinden nasıl bağlantı kurduklarını gözler önüne...

Halkların Tarihi dizisi içinde yer alan bu kitap, özellikle 17. yüzyıldan bu yana dünya tarihinde her zaman önemli bir yer işgal eden bir halkı, kuzey komşumuz Ruslar’ı anlatıyor.Rus edebiyatı, sanatı ve kültür tarihi alanının önde gelen uzmanlarından Robin Milner-Gulland, bu çalışmasında, bir “zihin arkeolojisi”,...

Halil İnalcık, kronolojik sıralamayla derlediği makalelerinden oluşan Osmanlı Deniz Egemenliği’nde, aynı zamanda bir deniz imparatorluğu olan Osmanlıların, başlangıcından 17. yüzyıl ortalarına kadar seyreden denizlerdeki varlığını, mücadelelerini, askeri ve teknik gelişimini ilk elden kaynakların ışığında ele almaktadır.İnalcık, beş ana başlık altında topladığı makalelerinde, denizci gâzi...

Osmanlı İmparatorluğu, İttihatçı liderlerin yaptıkları gizli antlaşmayla I. Dünya Savaşı’na Almanya’nın müttefiki olarak sürüklenirken, Sultan V. Mehmed Reşad tarafından ilan edilen“cihad-ı ekber” ile İtilaf devletlerinin sömürgelerindeki Müslümanlar başlarındaki yönetimlere isyan etmeye çağrıldılar.Peter Hopkirk, İngiltere ile Rusya arasında 19. yüzyıl boyunca Orta Asya’da süren gizli...

Alanında basılı (2001) ilk çalışma olan Osmanlı Yer Adları Sözlüğü,Yirmi yıl sonra baştan sona yenilenerek kullanıcısıyla buluşuyor. Sözlük, belli bir statü kazanmış Osmanlı yerleşim yerlerinin adlarını altı yüzyıllık tarihsel derinliği ve üç kıtaya yayılan coğrafi genişliği içinde kapsamaktadır. Böylesi bir genişlikte birbirinden dil, din,...

Osmanlı toplumu açısından I. Dünya Savaşı dört yıldan daha uzun sürdü. 1911 Trablusgarp Savaşı ile başlayıp Balkan Savaşları, Cihan Harbi ve Kurtuluş Savaşı ile devam eden savaş hali 1922’de sona erdi. 11 yıllık bu dramatik süreçte bir imparatorluk yıkılırken, onun küllerinden yeni Türkiye Cumhuriyeti...

Türkiye ile Yunanistan arasında yapılan nüfus mübadelesi sözleşmesinde (1923), İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada’da oturan Rumlar ile Batı Trakya’nın Müslüman nüfusu mübadele dışı tutulmuştu. Lozan Antlaşması’nın “Azınlıkların Korunması” bahsinin 45. maddesinde şöyle denmişti: “İşbu kesim hükümleri ile Türkiye’nin Müslüman olmayan azınlıkları için tanınan haklar, Yunanistan...

Transhumanist Devrim’de Luc Ferry iç içe geçip birbirini tamamlayan ve yakın geleceğe damgasını vuracak dört temel teknolojinin insanlığın önüne çıkaracağı olanakları ve yeni risk unsurlarını değerlendiriyor: nanoteknolojiler, biyoteknolojiler, enformatik (büyük veri ve nesnelerin interneti) ve bilişsel bilim (yapay zekâ).Tıp alanındaki gelişmeler ABD’de transhümanizm adı...

“Bu tür [makro tarih] içinde, David Christian’ın Zaman Haritaları adlı kitabından daha iyi bir çalışma bulamazsınız.” The Times“Zaman Haritaları doğa tarihiyle insanlık tarihini tek, büyük ve tutarlı bir anlatıda birleştiriyor. Bu, 17. yüzyılda Isaac Newton’ın hareket yasalarıyla gökyüzünü ve yeryüzünü birleştirmesine benzeyen büyük bir...

“Osmanlı Devleti’nin doğuşu sorunu ile Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşu sorunu birbirine karıştırılmamalıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihi, Osmanlı Devleti’nin Anadolu ve Balkanlar’da nasıl ve hangi koşullar altında siyasi bir güç durumuna geldiğini inceler. Osmanlı Devleti’nin doğuşu sorunu ise Selçuklu-Bizans uc bölgesinde Osman Gazi’nin liderliği altında siyasi çekirdeğin...

Avrupa’da 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren şekillenen kültürel temsilleri ve pratikleri, önemini hâlâ koruyan on üç tema çerçevesinde derleyen bu kitap kıta ölçeğinde bir kültür tarihi sentezi sunuyor.Emmanuelle Loyer her bölümde bir sorunsalı ortaya çıkarmaya ve “Avrupa denilen çiçek dürbününü avcumuzda çevirip o ana...

İsenbike Togan’ın 2011 yılına kadar yayımlanan Türkçe makalelerinin derlendiği Tarih ve Kurgu ’daki ilk yazı, “Bu yazının konusu ODTÜ Tarih Bölümü’nde verdiğim Türklerin Tarihi dersleriyle beraber gelişti. Türklerin ve onlar gibi göçebe boy toplumu olmuş Orta ve İç Asya halklarının tarihini sadece savaşlardan meydana...

Belki de tarihteki en büyük savaşçılar olan samuraylar tamamen savaşa yönelik bir sosyal düzenin ürünüydüler. Hem at sırtında hem de yayan çarpışmada ustaydılar. Yaşam biçimlerini belirleyen “Bushido” ya da “savaşçı yaşamı”nın kurallarıydı. En güçlü ailelerin üstünlük için çatıştığı Ortaçağ Japonya’sında hüküm süren şiddetli klan...

Arap İsyanı, I. Dünya Savaşı’nın sonraki dönemi de kalıcı bir şekilde etkileyen olaylarındandı. 20. yüzyılın başı itibariyle, dört asırdır Ortadoğu’ya hâkim olan Osmanlı halife sultanının otoritesi İslam’ın doğduğu Arabistan coğrafyasında dahi sarsılmaya başlamıştı. Özellikle de 1908’deki Jön Türk Devrimi’nin ardından, milliyetçi hareketler Arap seçkinleri...

“Jane Hathaway, adeta tarihin karanlığından kurtardığı Darüssaade ağalarının yürüttükleri faaliyetlerin çok farklı alanları ve coğrafyaları kapsadığını, yalnız merkezleri sayılabilecek İstanbul ve Kahire’yle sınırlı kalmadığını gösteriyor.” Caroline Finkel“Hathaway’in bu kapsamlı ve büyüleyici çalışması, hadımların Doğu Afrika’dan Osmanlı sarayına nasıl bir yolculukla geldiklerini, padişahların ve saraylıların...

Türkiye’de feminizmin yüz yılı aşkın bir geçmişi var. Kadın özgürlüğü 20. yüzyılın ilk çeyreğinde Türkiye’de toplumsal dönüşümün ana eksenini oluşturdu. 1908 Jön Türk Devrimi’yle birlikte gündeme gelen uluslaşmadan laikliğe, temel dönüşümlerin çoğu kadını doğrudan ilgilendiriyordu. “Hürriyetin İlânı” kadına özgürlük mücadelesinin yolunu açmıştı. Böylece Cihan...

Ben, Evliya Çelebi’yi tenkit etmek için değil, ona inanmak için okurum ve bu yüzden de daima kârlı çıkarım.” Ahmet Hamdi Tanpınar “Evliya Çelebi’nin söz hazinesi olağanüstü bir zenginliktedir. Bu bakımdan Türk edebiyatında onunla boy ölçüşebilecek bir yazar göstermek güçtür… Bütün bu özellikler Evliya Çelebi’yi...