"Sorgulanmamış hayat, yaşamaya değmez.”Kim demiş felsefenin yalnızca anlaşılmaz cümlelerden ve sıkıcı kitaplardan ibaret olduğunu?Filozofların; insanın varoluşuna, arayışlarına ve nasıl daha mutlu bir birey olabileceğine dair fikirleri, binlerce yıldır insanları da içine almaya devam ediyor. Filozoflarla Beş Çayı serisinde, sizin de parçası olduğunuzu hissedeceğiniz bir...

"İyiliğe iyilikle, kötülüğe adaletle cevap ver.”Kim demiş felsefenin yalnızca anlaşılmaz cümlelerden ve sıkıcı kitaplardan ibaret olduğunu?Filozofların; insanın varoluşuna, arayışlarına ve nasıl daha mutlu bir birey olabileceğine dair fikirleri, binlerce yıldır insanları da içine almaya devam ediyor. Filozoflarla Beş Çayı serisinde, sizin de parçası olduğunuzu...

Manuel DeLanda ve Graham Harman, gerçekçiliğin dikkat çekici yükselişini inceledikleri bu kitapta kendi felsefelerindeki benzerlik ve farklılıkları keşfederken, başka filozofların çalışmalarını da göz önünde bulundurarak çağdaş felsefedeki çatışan eğilimleri değerlendiriyorlar. Gerçekçilik ile maddecilik arasındaki ilişkiyi tartışmaya açan kitap, DeLanda’nın çekerler ve tekillikler tartışmasıyla Harman’ın...

Terry Eagleton, Akıl, İnanç ve Devrim’de, bir yandan "batıl inançlı" Tanrı görüşünü yıkarak Hıristiyan İncil'inin devrimci açıklamasını sunarken, öte yandan geleneksel Hıristiyanlığın bu devrime ihanet edişine şiddetli bir saldırı başlatıyor. Kutsal Ruh'tan Ortadoğu'nun yakın tarihine, Aquino’lu Tomas’tan İkiz Kuleler’e kadar uzanan anlatısında din ve...

Materyalizmin felsefi tasavvuruna, çağdaş bilim ve kültürle ilişkisine harikulade bir başlangıç niteliğindeki bu ufuk açıcı eserinde Terry Eagleton, materyalizmin günümüzün önemli bilimsel, kültürel ve felsefi tartışmalarının merkezinde yer aldığına dair güçlü bir argüman ortaya koyuyor; ideoloji ve tarihten dil, etik ve estetiğe kadar geniş...

Orgazm basit bir mesele değildir. Biyolojik ve kültürel, bedensel ve ruhsal, duygusal ve semboliktir. Kadına ve erkeğe özgü olmasının yanı sıra derin bir şekilde insanidir.Mahnkopf, orgazmın felsefi derinliklerine inerken sanatı, bilimi, edebiyatı, filmi, müziği, entelektüel söylemi günlük deneyimle; politik olanı ise tutkulu ve tatmin...

Çevrimiçi flörtün risksiz romantizm vaat ettiği, sevginin ise çoğu zaman sadece arzu ve hedonizmin bir çeşidi olarak görüldüğü tüketimcilikle dolu bir dünyada Alain Badiou,aşkın tehdit altında olduğuna inanıyor. Rimbaud’nun ünlü “Aşkı yeniden icat etmeli, besbelli” sözünü özümseyen Aşka Övgü; Kierkegaard, Platon, de Beauvoir ve...

Küresel ısınma dönüşü olmayan bir yolda ilerliyor. Ekolojik felaket olasılığıyla karşı karşıyayız. Covid-19 virüsü tüm dünyada on binlerce insanın hayatına mal oldu. Ancak çevresel krizlerin felsefi düşünce pratiği için de bir kriz niteliği taşıdığını söylemek mümkün: Bizi sadece kontrol etme arzumuza değil, hayat anlayışımıza...

Fransız edebiyatının esrarengiz yazarı, kuramcı ve filozof Maurice Blanchot, olağan hikâye anlatımına meydan okuyan metinleriyle edebiyat ve felsefe arasındaki sınırları ortadan kaldırmıştır. Eseri başta Hegel'le, sonra Heidegger, Nietzsche, Levinas ve Bataille'la diyalog oluşturur. Blanchot'yu okumak, dilin kafa karıştırıcı gücüne derinden ve isteyerek teslim olmaktır....

Sokrates inkâr edilemez şekilde tüm zamanların en büyük düşünürlerinden biriydi.Ancak o hiçbir şey yazmadı ve geride kendisine ait bir eser bırakmadı. M.Ö. 5. yüzyılda Atina’da yaşayan bu sade ama karizmatik adamın felsefesini onun hayat hikâyesinden, düşüncelerinden, eylemlerinden, kararlı duruşundan, korkusuzca ölüme gidişinden ve etki...

Bertrand Russell’ın II. Dünya Savaşı sırasında yazdığı denemelerden bazıları ilk defa bu kitapta bir araya geldi. Bu yıllarda yazar, Amerikan üniversitelerinde felsefe öğretmekte ve Amerikan öğrenci kitlesi üzerinde gittikçe büyüyen bir etki bırakmaktaydı.Burada toplanan denemeler özellikle matematik, felsefe ve mantık alanlarında “akıl yürütme sanatı”...

Kant’ın muazzam Eleştiri projesiyle başlattığı ve çağdaş felsefe tarafından büyük ölçüde benimsenen metafizik eleştirisi mutlakın bilinemeyeceği ve düşünülemeyeceği kararını vererek düşünceyi sonluluğa mahkûm etmiştir. Güncel felsefenin önde gelen isimlerinden Meillassoux ise Sonluluğun Sonrası’nda dogmatik ve metafizik olmayan bir mutlak anlayışı ortaya koymaya çalışıyor: “Aydınlanmanın...

Üstad İbrâhîmî Dînânî bey kendisini bizzat tanımakla şerefyâb olduğum yaşayan mühim bir İslam filozofudur. Dînî düşüncenin daha çok hukûkî muamelât konularına boğulduğu günümüzde Hikmet-İrfan-Kelâm gibi ana esaslara vurgu yapan nesli tükenen mütefekkirlerdendir. Her ne kadar kendi çizgisi Kelam ve Hikmet baskın karakterli ise de...

Bacon'ın, yaratılıştan doğaya yönelik, deneye eğilimli, sürekli araştırmayı seven, kesin bilgiye ulaşana kadar sorunları irdeleyen bir kişiliği vardı. Yapıtlarında eylem adamı ve düşünce adamı yönleri arasındaki karşıtlık belirgin olarak görülür. Bir yandan dürüst bilgeler aracılığıyla "insanın doğa üzerindeki egemenliğini son çizgisine ulaştıracak" bir toplumun...

18. yy Aydınlanma Çağı’nın en etkili düşünürlerinden biridir Jean-Jacques Rousseau. Her aydın kişinin başına gelen gibi, o da bir kesim tarafından yere göğe sığdırılamazken, başka bir kesim tarafından hayatının bir bölümünde büyük tepki çekmiştir. Bunun sebebi ise hiç şüphesiz aydınların, zamanlarının geleneksel düşünce tarzının...

Locke, bütün eserlerinde gelenek ve otoritenin her çeşidinden kurtulmak gerektiğini, insan hayatına ancak aklın kılavuzluk edebileceğini ileri sürer. Bu düşünceleriyle liberalizmin, tabii bir din anlayışının, rasyonel pedagojinin öncüsü olmuştur. En önemli eserleri “İnsan Anlayış Gücü Üzerine Bir Deneme”, “Eğitimle İlgili Bazı Düşünceler”dir. Hükümet üzerine...

Baruch Spinoza, 1632 yılında Hollanda’nın Amsterdam şehrinde Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş, fakat bir zaman sonra görüşlerinden dolayı Yahudilikten aforoz edilmiştir. Spinoza da bunun bir sonucu olarak İbranice olan Baruch isminin Latincedeki karşılığı olan Benedictus’u kullanmaya başlamıştır. Onun aforoz edilmesine sebep olan...

Jacques Derrida Mahmuzlar: Nietzsche’nin Üslupları’nda göstereni, logos ve bağıntılı hakikat kavramı ya da ilksel gösterilen kökeninden özgürleştiren, yorum, perspektif, değer biçme ve fark kavramlarını radikalleştiren Nietzsche’yle doğrudan karşılaşma arıyor. Son derece özgün ve keskin tarzıyla cinsellik, politika, yazı, yargı, doğurma, ölüm, hattâ hava durumu...

“Nietzsche” ismine ve bu isme iliştirilen otoriteye ilişkin en tutkulu sorgulama örneklerinden bazıları, Nietzsche’nin ya da Nietzsche metninin tek bir hakikati olmadığı vurgusuyla Derrida’nın yazılarında bulunabilir. Derrida’nın kariyeri boyunca “Nietzsche” özel ismi önemli noktalarda ortaya çıkar ve Derrida’nın kendi entelektüel soykütüğünün izini sürdüğü merkezî...

Anarşi ve anarşizm sözcükleri ve ifade ettikleri anlamlar geçmişte olduğu gibi bugün de bir ürkütücülüğe ve bir o kadar da çekiciliğe sahiptir. Öyle ki tarihsel gelişim süreci içerisinde anarşizm, pek çok kimsenin sakıncalı bularak söz konusu dahi etmekten çekindiği buna karşın pek çok kimsenin...

Modern Batı düşüncesinin kendi dönemindeki fikri tartışmalarını tarihsel perspektifi içinde, kendi entelektüel yönelimleri ve çatışmalarını da yansıtacak şekilde yorumlayarak aktaran Hilmi Ziya Ülken, 20. yüzyılın önemli filozofları ve düşünceleri üzerinden idealizm ile realizm arasında yaşandığını düşündüğü bunalımı tüm yönleriyle ele alıyor.Bir yandan baş döndürücü...

Aydınlanma sorusu Kant’ın sorduğu ve cevap aradığı bir konudur. Michel Foucault derslerinde ve birçok yerde yaptığı konuşmalarda Kant’ın sorusuna değinmektedir. Burada ele alınan “Aydınlanma nedir?” sorusu bu çerçeve içinde oluşmuştur. Bir yandan disiplin toplumu üzerine düşünmekte, diğer yandan ise “doğruyu söyleme” cesaretini birlikte ele...

Şiirlerinden yaptığı çevirilerin İngilizcede ilk kez yayımlanışının (Gitanjali, 1912) ardından bir edebiyat fenomeni haline gelerek 1913’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan Rabindranath Tagore, bunu izleyen dönemde önde gelen Avrupalı, Rus ve Latin edebiyatçılar tarafından çeşitli dillere çevrildi ve geniş bir okur kitlesine ulaştı. Şiirin yanısıra...

Herder gelecekte yazmayı tasarladığı başyapıtı için günlüğüne şu notları kaydedecektir: “İnsan türü üzerine nasıl bir yapıt! İnsan ruhu üzerine! Dünyanın kültürü! Bütün mekânların! Zamanların! Halkların! Güçlerin! Karışımların! Biçimlerin kültürü! Asya dini!... Yunan’a dair her şey! Roma’ya dair her şey! Kuzey dinleri, hukuku, töreleri, savaş,...

İlk olarak 1895 yılında yayımlanan Deccal ile Nietzsche, Hıristiyanlıkla ilgili eleştirilerini altmış iki kısa bölümde açık ve net bir şekilde dile getirir. Daha önce tanrının öldüğünü duyuran yazar bu kitabında Hıristiyanlık değerlerinin, bu tür değerleri ortaya koymak için gerekli niteliklere sahip olmayan insanlar tarafından...

“Vicdanlarımız bize acı verme noktasına gelinceye kadar başkalarına verdiği acının farkına varmaz.”Çocuk kitapları yazarı ve aynı zamanda ünlü bir düşünür olan Mark Twain, İnsan Nedir? adlı çalışmasında iki adamın arasında geçen konuşmaları makale havasında okurlara sunuyor. İnsan olmanın erdemleri, zaafları, zamanla körelen ya da...

“Neredeyse bütün başarısızlıklarımızın ve neredeyse bütün şanssızlıklarımızın sadece tek bir nedeni vardır. Bu da irademizin zayıflığıdır.”Eğitimle birlikte bireye bilgi ve beceri kazandırılmasından ziyade bireyin iradesinin eğitilmesi ideolojisini benimseyen Jules Payot, bireyin iradenin eğitilmesiyle istek ve eğilimlerden arınıp kendisini geliştirmenin yolunu bulabileceğini savunmuştur.Yazar İrade Eğitimi’nde...

“Abdurrahman Taha, sömürgecilik Afrika ve Asya’ya ayak bastığından beri İslam dünyasının yetiştirdiği en önemli filozoflardan biridir. Onun hâlâ ilerleme hâlindeki projesi modern Müslüman aydınların büyük çoğunluğunun kendi sözde reform programlarını dayandırdıkları epistemolojik temellerden hareket eder, ama bu temelleri geride bırakır. Düşünürün ilgi alanının genişliğine...

Yön ve Yol, Hak yöne yüzümüzü çevirmeden Hak yola giremeyeceğimizi anlatıyor. Günlük hayatta gözlemlediğimiz olaylardan yola çıkarak bugünkü dünyada Hakk’a lâyık kul olmak için ne yapmamız, nasıl olmamız, nasıl düşünmemiz gerektiğini ele alıyor. Nasıl kendimize gelebileceğimizi, nasıl kendimiz olabileceğimizi açıklamaya çalışıyor. Bunu yaparken yeni...

Türkiye’nin son yüzyılında yaşanan gelişmeler, bir zamanların görkemli isimlerini ve devasa düşünce ekollerini unutturdu. Bir zamanlar sadece Anadolu’da değil Balkanlardan Hind Altkıtası'na kadar İslam coğrafyasında Fahreddîn Râzî, Seyyid Şerif Cürcânî, Sadeddin Teftazânî, Molla Fenârî gibi düşünürlerin adını duymadan ve görüşlerini bilmeden medreseden mezun olmak...

İnsan bir kendilik arayışıdır. Kendilik-bilincine ermiş insan, çağdaş dünyada anlamın yitimini (dis-enchanment) en derinden yaşamış birey ve tür olarak varlığını korumak için var oluşunu, var olmayı ve hayatı yeniden anlamlı kılmalıdır. (re-enchantment) Nasıl? Kendi olmuş, kendilik bilincine ermiş, ferdiyetini kazanmış kişioğlunun alâmet-i fârikası “âmentu...

İnsan başlangıç ile son arasında bu-ara-da seyrettiği, kendiyle başlayıp yine kendiyle bitirdiği hayat yolculuğunda kendi olmak, kendi kalmak, kendi ölmek için ne yapabilir? Kendilikiyle sımsıkı bağlı bilgiye erişmek, edindiği bilgiyle eylemek onu nereye taşıyabilir? Vahşi kapitalist dünya; duyu, duygu, düşünceden mürekkep insanın hangi zaafları...

Şehid kimdir? ve ne yapar? Şehidin vazifesi sadece düşmanın karşısında durmak mıdır? Şehid; düşmanı yenen veya düşmana yenilen de değil. Eğer şehidler sadece bu nedenle canlarını vermiş olsalardı, yenilgi halinde kanları boşa mı akmış olurdu? Hayır, asla. Şehidin kanı boşa akmaz asla heder olmaz....

İnsanoğlu son yüzyılda yeryüzündeki serüveninin en yakıcı ve yıkıcı devresini yaşamaktadır. Kadir ve kıymetin kalmadığı, bilinmediği bir çağın mensuplarıyız. "Modern" adı verilen çağ, birçok şeyi ifsat etmektedir. Kavramsal, düşünsel, kültürel birçok değeri tarumar etmiştir. Günümüz insanı maddi anlamda çağ atlamasına rağmen, insanoğlu "evrensel insanlık...

Felsefe-bilim alanındaki eşsiz konumunu ifade etmek amacıyla Orta Çağ âlim ve düşünürleri tarafından kendisine “eş-Şeyhü'r-reîs” unvanı verilen İbn Sînâ, Batı’da da Avicenna olarak tanınır. Doğu’da 11 ve 12. yüzyıllardan sonra İbn Sînâ’nın eserleri oldukça geniş bir coğrafyaya yayılmış, belirli ölçüde İslâm dün­yasında bugüne kadar...

Antik Yunan’ı tahayyül ettiğimizde akla hep heykeller, filozoflar, anıtsal yapılar geliyor. Masum bir beyazlık içimizi kaplıyor. Rönesans’tan beri Antik Yunan yitik altın çağdır, mitlerin mitik dünyasıdır. Elinizdeki kitap Antik Yunan’ı aşırı idealize etmiş, gerçekliğinden koparmış temsillerin aksine Yunanların gündelik hayatına odaklanıyor. Yunanların Tanrılarıyla olan...

19. yüzyıl Batı dünyasının yaşadığı çalkantılı siyasal, kültürel, iktisadi iklim pek tabii Doğulu milletlerde de akis buldu.İmparatorlukların yıkılıp milli devletlerin kurulduğu, devrim günlerinin dönüştürücü çağında doğan bütün çağdaşları gibi bu kitabın merkeze aldığı Abay Kunanbayev de bütün çağdaşlarının talihini paylaşıyor.Rusya ve onun etki alanındaki...