15. Sayı “Kürtler ve Kürdistan tarihi zamanları tecrübe ediyor. Osmanlı Kürtlerini üç ulus devletin mensubu kılıp, uzun vadede tarihe gömmeye niyet eden I. Dünya Savaşı sonrası statüko, 2003’te Irak’ta aldığı ilk darbeyi hazmedemeden ikinci bir darbe aldı; üstelik pek de beklenmedik bir yerden, Suriye’den....

14. Sayı Kürdistan yine yangın yeri, Kürdistanlılar yine cefada. Ortadoğu’nun ve Kürdistan’ın yüz senelik statükosu büyük bir gürültüyle çökerken ufukta yeni bir statükonun işaretleri henüz görünmüyor. Bu belirsizlik Ortadoğu’nun ve Kürdistan’ın mazlumlarına hayatı dar ediyor. Önce Ortadoğu’nun kadim mazlumları Filistinliler, şimdi de Kürdistan’ın en...

13. Sayı KÜRT TARİHİ 3 YAŞINDA Kürt Tarihi bir dönemeci, bir seneyi daha geride bıraktı. Üçüncü senemizin bu ilk sayısı vesileyle küçük bir muhasebe yapmak yerinde olur. 64 sayfa olarak 2 ayda bir yayımlamaya karar verdiğimiz derginin ilk sayısı çıktığında aklımızı meşgul eden sorular...

12. Sayı Geçen sayıda Ergin Öpengin’in yazılı Kürtçe’nin geçmişine dair kıymetli bir yazısının da yer aldığı bir Kürtçe dosyasına yer vermiştik. Bu sayıda Kürtçe’nin bir başka alengirli mevzusuna odaklanan bir mülakatımız var. Ürgen Tepe Newepel gazetesi editörü ve redaktörü yazar Roşan Lezgîn’le Zazaca, Vate...

11. Sayı Bu sayımızda, Kürtçenin yazı serüvenini ya da yazılı tarihini inceleyen bir dosyayla karşınızdayız. Konu hakkında kapsayıcı bir panorama sunmayı amaçlayan dosyanın “Kadim Kürtçenin İzinde: Tevatür ve Temellük Kıskacında Kürt Kültür Tarihçiliği” başlıklı yazısında Ergin Öpengin, çeşitli platformlarda Kürtçenin milat ve İslamiyet öncesi...

10. Sayı Kürt tarihinin yakın geçmişine, Kürt meselesinin ‘kurucu’ zamanlarına odaklanan bir sayıyla karşınızdayız. Çok değil, 1. Dünya Savaşı’nın başlangıcından Cumhuriyetin çatısının çatıldığı ilk yıllara kadar geçen on sene Kürtlerin yakın tarihinin en dramatik anlarına sahne oldu. Bu on sene içerisinde Kürtlerin yaşadığı havalinin...

9. Sayı Geçen sayıda başlattığımız Osmanlı’da Kürt Basını dosyasını bu sayıda tamamlıyoruz. Kürdoloji Çalışmaları Grubunun ürettiği dosyanın bu ikinci kısmında üç kıymetli yazı yer alıyor. Namık K. Dinç, Rojî Kurd dergisine özgül bir mesele etrafında bakıyor. Dinç, Rojî Kurd’ün Kürt tarihine bakışını dergiye katkıda...

8. Sayı 8. sayıda kapsamlı bir dosyanın ilk kısmına yer veriyoruz. İkinci kısmını 9. Sayıda yayımlayacağımız dosyanın somut, müşahhas bir konusu var: Osmanlı’da Kürt Basını. Kürdoloji Çalışmaları Grubunun ürettiği bu etraflı dosya, Osmanlı’nın son çeyrek yüzyılında ortaya çıkıp, serpilen Kürt basınına hem tek tek...

7. Sayı Küçük de olsa bir dönemeci geride bıraktık. Kürt Tarihi ilk seneyi tamamladı. Daha çok sene tamamlamak ümidiyle ikinci senenin ilk sayısından bahsedeyim. 7. sayının dosya konusu İran Kürdistanı. Kürdistan’ın bir zamandır en az hareketli bu parçasının dününe ve bugününe dair çok kıymetli...

6. Sayı Bir tarih dergisi için biraz cilveli bir zamandayız. Malum, Kürdistan’ın neredeyse tamamında güncel durum tarihi bir mahiyet edinmiş durumda. Bu hal, Kürtlerin ve Kürdistan’ın tarihine dair konuşma ve yazma işini ister istemez bugünle diyaloga sevk ediyor. 6. sayının dosya konusu da bu...

5. Sayı 5. sayıya hiç hesapta olmayan bir dosya konusu damgasını vurdu: Kürtçe’nin yazıya aktarıldığı alfabeler. Kürt hanedanlarının ve alimlerinin Arap ve Latin alfabesinden önce kullandıkları alfabelere dair iki önemli yazı var dosyamızda. Suriye Kürdistanı’ndan Muhammed Ronî el-Meranî, 10 yüzyılda yaşamış Keldani alimi İbn...

4. Sayı Bir tarih dergisi için ironik olabilir ama mevzunun güncelliğinden olsa gerek, önceki sayının dosya konusu bu sayıya taştı: Suriye Kürdistanı mevzuu Kürt Tarihi’nin dördüncü sayısında da önemlice bir yer tutuyor. Suriye Kürdistanı’na dair geçen sayıdaki etraflıca mülakatının ardından Seda Altuğ bu sayıda...

3. Sayı Kürt Tarihi’nin üçüncü sayısının büyük kısmı bir Suriye dosyasından oluşuyor. Suriye Kürtleri/Kürdistanı üzerine dört kıymetli yazı ve benzerleriyle kıyaslanamayacak kadar aydınlatıcı bir röportaj yer alıyor bu sayıda. Vecdi Demir’in Canbuladoğlu hanedanlığı hakkındaki yazısı Kürtlerin Suriye tarihindeki kuvvetli izlerini hatırlatıyor. Mehmet Bayrak’ın önerimiz...

2. Sayı Kürtler ve Kürdistan tarihi zamanları tecrübe ediyor. Osmanlı Kürtlerini üç ulus devletin mensubu kılıp, uzun vadede tarihe gömmeye niyet eden 1. Dünya Savaşı sonrası statüko, 2003’te Irak’ta aldığı ilk darbeyi hazmedemeden ikinci bir darbe aldı; üstelik pek de beklenmedik bir yerden, Suriye’den....

Kürt hareketinin bilime ihtiyacı çok büyüktür. Kürdistan'ı, Kürt toplumunu kavramak için çok yoğun bir çaba içinde olanları vardır. Kürt hareketi, demokrasi, özgürlük, eşitlik, hukuk, hukukun evrensel ilkeleri, bağımsızlık, ulusların eşitliği, ulusların kendi geleceklerini belirleme, insan hakları vb. Kategorilerin bilincine varma ve bunları kazanmaya çalışmaktır....

Orgeneral Mustafa Muğlalı Olayı ''33 Kurşun'' Kitap Açıklaması   1943'deki ''Otuz Üç Kurşun'' olayı ile 28 Aralık 2011'deki Roboski Katliam'ı benzer olaylardır. II. Dünya Savaşı sırasında, 1941 yılında, Batı İran'ın güney kesimleri İngiltere tarafından,kuzey kesimleri Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmişti. Sovyet işgal bölgesinde, Mehabat...

Önsöz'den Bu mektuplar, çeşitli tarihlerde, çeşitli cezaevlerinden yazılan mektuplardır. Bu mektupların çok önemli özelliği cevapsız olmalarıdır. Mektupların ilgili kişilere ulaşmasına özen gösterilmiştir. Dışarıdaki arkadaşlar, bunun için yoğun çaba harcamıştır. Fakat birkaç tanesi hariç bu mektuplara cevap alınamamıştır. Mektuplar, ilgili kişilerin, o günlerdeki yazılarını ve...

19 Eylül 1930 tarihli Milliyet Gazetesi’nde, temsili Ağrı Dağı ve üzerinde bir mezar taşına; ‘Muhayyel Kürdistan burada medfundur’ (Hayali Kürdistan burada gömülüdür.) yazılı oldugu bir karikatür yayınlanıyor. Milliyet Gazetesi’ni; Siirt Milletvekili Mahmut Soydan (1883-1936) çıkarıyor. Gazete, 11 Şubat 1926’da İstanbul’da yayına başlamış. Gazete, Mustafa...

Bilim yöntemi; insan düşüncesinin, doğayı, toplumu, toplumlar arası ilişki ve çelişkileri bilmek, kavramak bakımından geliştirdiği en önemli bir düşünce yöntemidir. Fakat bilgi edinmede kullanılan en geçerli ve en sağlam yöntemdir. Bilim, ideoloji, resmi ideoloji, düşün yasakları, siyasal sistem, siyasal rejim, düşün özgürlüğü, ifade özgürlüğü,...

Devletin İç Düşmanı: Kürtler – Ruşen Arslan’dan Şifreli Raporların Işığında Derin Bir Analiz Kürt Meselesine Devletin Bakışı: Askeri Raporların Gösterdiği Gerçekler Ruşen Arslan’ın kaleme aldığı "Devletin İç Düşmanı: Kürtler" adlı eser, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan günümüze kadar süregelen Kürt meselesine dair devlet politikalarını inceliyor. Kitap,...

1. kitap İlk medeniyet Ön Asya’da Yukarı Fırat ve Dicle havzasında oluşur. Yukarı Mezopotamya uygarlığın gelişimi zamanla daha güneyde Tell-Halaf’a buradan Aşağı Mezopotamyaya Sümer’e ve Bereketli Hilalin güney ucu Mısır’da sürer. Uygarlığın Ön Asya merkezli gelişimi dünyanın Buzul Çağı sonrası yaşadığı iklimsel yaşam koşulları...

Kürt Tarihinde Garzan ve Pencinarîler-Nezirê Cibo "...Oysa toplum bir bütündür. Özellikle tarihi olay ve olgular, bu bütünlük içinde ve olayların meydana geldiği dönemin şartları, değer yargıları göz önünde tutularak değerlendirilmelidir. Tarihi süreci sağlıklı anlamak için bu bir zorunluluktur. Bu bağlamda aşiret ve aşiret tarihi,...

1918 Mondros Antlaşması’ndan; 1923 Lozan Antlaşması’na ve TC Devleti’nin kuruluşuna kadar geçen beş yıllık kısa süre, Türk ulusu kadar Kürd ulusu açısından da çok önemli bir süreçtir. 1918-1923 yılları arasındaki bu kritik dönemi; Türk kesimi, “milli mücadele yılları”, “kurtuluş savaşı yılları”, “yedi düvele karşı savaş...

1. Dünya Savaşı Yıllarında 1916 Kürt Tehciri Kitap özeti Birinci Dünya Savaşı sırasında bu günkü idari yapıyla 13 ili kapsayan, Erzurum, Bitlis, Van vilayetlerinde yaşayan çoğu Kürt, bir milyona yakın Müslüman halk, Rus işgali dolaysıyla göç ederek mülteci durumuna düşmüştür. Zamanın İttihat-Terakki Hükümeti, bu...

“… Zaman ile gerçekleştirilen dürüst, gerçek ilişki ve etkileşimlerin ortaya çıkardığı devasa oluşum-yaratımlar toplumsal tarihin en önemli kilometre taşları olur. Jeobiyoloji ve toplum zamanından sentezlenen her bir kilometre taşı, yani her bir adım birer toplumsal hafızaya dönüşür. Toplumu şekillendiren her bir doku, organ toplumun...

“…Her bir şişeye birinin karakteri yansıyordu; ince zarif şişelerde özenle kesilmiş kumaş parçaları sarkanlar Hasan’ın işiydi. Şişelerin üzerinde gülen suratlar Azat’ı, karmaşık düzenekler ise Aziz’i işaret ediyordu. Sade ve etkili olanlar Sefkan’ın, gösterişli ve korkunç olanlar Savaş’ındı. Ben kendi farklılığımı burada da gösteriyor, Azat...

Türkiye’nin 55 yıllık girdisinin, çıktısının, yeminli, canlı bir şahidiyim. Hem yalnız şahidi mi? Değil! Sanığıyım, mahkûmuyum ve davacısıyım” diyen Musa Anter, 1918 yılında Mardin’in Nusaybin ilçesine bağlı Zivingê köyünde doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitiren Anter, 1959’da 49’lar ve Devrimci Doğu Kültür Ocakları (DDKO)...

Barzanî ve Kürt Ulusal Özgürlük Hareketi – 2 Mesud Barzanî: Bir Liderin Doğuşu ve Mücadelesi Mehabad’ın Gölgesinde Doğan Bir Lider Kendi sözleriyle, "Mehabad’daki Kürt bayrağının gölgesinde doğdum" diyen Mesud Barzanî, çocukluk yıllarından itibaren Mustafa Barzanî’nin kahramanlığından, liderlik vasıflarından ve insanî yönlerinden derinden etkilenmiştir. Bu...

Pratik Kürtçe Dersleri Ez Kurdî Hîn Dibim 2-Ciltli- Abdullah İncekan  Ez Kurdî Hîn Dibim – Pratik Kürtçe Dersler II (İleri Derece): Kürtçeyi Geliştirmek İçin Tam Kaynak Ez Kurdî Hîn Dibim – Pratik Kürtçe Dersler II (İleri Derece) adlı bu kitap, Kürtçeyi geliştirmek isteyenler için...

Osmanlı’nın Son Yüzyılında Kürtler - Modernleşme, Merkeziyetçilik Ve İsyan-Nihat Karademir Osmanlı’nın son yüzyılında kürtler -modernleşme, merkeziyetçilik ve isyan- kitabı geniş bir yerli ve yabancı kaynak taramasıyla osmanlının modernleşme ile başlayan sıkıntıları, kürtlerin sosyal, ekonomik ve politik durumunu ve ardından gelen tepki-isyanları, sonrasında emirliklerin kaldırılması...

Akkoyunlu Kürt İlişkileri-Veysel Aydeniz Bu çalışmada Akkoyunluların siyasi, ekonomik ve kültürel yönden Kürt emirlikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Kürt, Arap ve Fars kaynaklarındaki bilgilerin sınırlı olması, Türkiye’deki mevcut araştırmaların daha çok iller bazında 15. yüzyılı incelemesi ve Memlük arşivlerine ulaşmadaki sıkıntılar böyle bir çalışmanın imkanlarını...

Kürtler arasında yazılı eğitim olgusu yaklaşık olarak X. yüzyıla dayanmaktadır. Başta Anadolu’daki Kürtler olmak üzere diğer coğrafyada yaşayan Kürtler arasında eğitimin asıl unsurunu medrese kurumları yüklenmiştir. Bu medreselerde birçok değerli âlim ve aydın insan yetişmiştir. Gözde olan bu eğitim kurumlarında sadece Kürtler değil, Türk,...

Dünyada ulus devlet ve ulusçuluk gibi modern gelişmeler ve siyasi tasarımlar ile yüzleşmeden çok evvel Xanî’nin Kürtler için bir devlet ön görmüş olması nasıl anlaşılmalıdır? Bu sorunun hem geçmiş hem de bugünkü ahvala değen bir perspektif ile ele alınması durumunda ne tür çıkarımlar ile...

Melayê Cizîrî Felsefi ve Tasavvufi Görüşleri-M. Nesim Doru Mela, İslam düşünce geleneğinin hemen hemen tüm temel disiplinleriyle yakından ilgilenmiş bir düşünürdür. Ancak onun en fazla yoğunlaştığı alanın tasavvuf felsefesi olduğu söylenebilir. Sûfî dil, Mela için hem ince ve derin duygularını hem de entelektüel kişiliğini...

Melayê Cizîrî: Hakikat ve Mecaz Arasında Bir Sûfî’nin Portresi-M. Nesim Doru Melayê Cizîrî, yalnızca Kürt edebiyatının başyapıtlarından biri kabul edilen Divan’ın şairi değil; aynı zamanda İslam düşüncesinin pek çok disiplinine vâkıf bir sûfî düşünürdür. O, divanında özellikle nazari (teorik) meseleler üzerinden İslam düşünce ekollerine...

Şeyh Said Hareketi Sonrası Pêçar Tenkil Harekâtı / 1927-Yusuf Ziya Döger Elinizdeki kitap, birçok açıdan okuyucuya “ilkleri sunan” nitelikli bir çalışma olarak öne çıkmaktadır. Öncelikle “yerel tarih” kavramı, “resmi tarih” anlayışının karşısına bilinçli bir biçimde konularak tartışmaya açılmakta; yerel tarihin tarih yazımındaki yeri, anlamı...

Hâmîsiz Şâir Babasız Metin (Mem û Zîn ve Osmanlıca Çevirileri Üzerine Bir İnceleme)-Ayhan Tek Ayhan Tek, bu çalışmasında Kürt Edebiyatı’nın kanonik metinlerinden biri olan Mem û Zîn’e modern edebiyat teorileri ışığında yaklaşmaktadır. Edebiyat ile hiyerarşik ilişkilerin ayrıntılı biçimde ele alındığı bu eser, Mem û...

Feqiyê Teyran (Kürtçe - Türkçe) Feqiyê Teyran’ın şiirleri, inancın, sevginin, özlemin, arayışın ve duygunun yoğun biçimde yaşandığı geniş bir manevî meydandır. Bu şiirlerin içinde kimi zaman bir nehir akar, tabiata ve tüm varlıklara can verir. Şiirlerinin bahçesinde ise gece gündüz durmaksızın bir bülbül öter....

Kürt Gözüyle Yılmaz Güney-Mahmut Baksi Yılmaz Güney: Kürt Gözüyle Eksik Kalan Parça Yılmaz Güney hakkında bugüne dek sayısız kitap yazıldı. Kimi onu kabadayı, kimi yönetmen, kimi yazar, kimi ise devrimci olarak anlattı. Ancak bu anlatıların çoğu, Güney’in hüzünle yoğrulmuş, sürgünle kavrulmuş ve görmezden gelinmiş...

Reyâhin-i Aşk-Ehmedê Xanî Sözlü gelenekteki aşk anlatısı olan Memê Alan destanından esinlenerek kaleme alınan Mem û Zîn, İslâm toplumlarının ortak zevk, kültür ve algı birikiminden beslenerek ortaya çıkmış eşsiz bir edebî eserdir. Bu yönüyle Ahmedê Xanî’nin Mem û Zîn’i, yalnızca Kürt edebiyatı için değil,...

Bu kitapta, gazeteciliğin doğuş süreci ve temel kavramları ile birlikte Osmanlı döneminde başlamak üzere günümüze kadar geçen süreçte Kürtçe basın yayın faaliyetleri, gazete ve dergi kategorilerinde ulaşılabilen kaynaklar çerçevesinde kronolojik sıra gözetilerek değerlendirmeye alınmıştır. Kürt Basınının hangi şartlarda ve nasıl ortaya çıktığının incelendiği bu...

Gülümse Ey Dersim-Munzur Çem Kararını verdikten sonra da durmadı. Bir hançeri andıran gagası açılıp kapandı, ‘viyaak, viyaak’ sesleri yayıldı ortalığa. Kanatları peşi sıra hızla inip kalkarken koca gövde havalandı. Biraz yükseldi, şöyle bir-iki tur attı Tujik Bava üzerinde, ardından da Ağdad’a doğru süzüldü. Önce...

Ekmeği de Yaktılar-Munzur Çem At nah şeklindeki Toros dağlarının koynuna sokulmuş Avdagez öteki adıyla Tiyaxs yemyeşil bir örtüyü andırıyordu. Çoğunluğunu dutların oluşturduğu çeşit çeşit meyve ağaçlan kavaklar söğütler kucaklaşmış evler onların arasına gizlenip görünmez olmuşlardı. Dağları derin bir vadi ile yararak uç veren Şekıran...

Mektuba tarih atmayacam, yer belirtmeyecem; çünkü sen her zamansın; çünkü sen yürüdüğüm her yersin. Görüşeceğimiz anın özlemiyle!  

   Özgürlük istemi olan insan, varoluşun sırrına ulaşmak için her şeyin anahtarını elinde bulunduran “tarih nedir?” sorusunu sorarak işe koyulur. Yaşamın diğer adı olan tarih (dîrok), “geçmiş olduğu kadar şimdi ve gelecektir” şeklinde formüle edilir. Bunlar arasında kesintisiz, süreklileşen kopmaz ve akışkan bir bağ bulunur. Üçlü sonsuz zincir (geçmiş,...

-Ben Seyithan! Hasan’ın Oğlu Seyithan! Dağda kalleşçe pusuya düşürüp öldürdüğün genç İsmail kardeşimin intikamını almaya geldim. Bu sözleri der demez silahı ateşledi ve tek bir kurşunla Avcı Mahmut’u gırtlağından vurdu. Gırtlağı paramparça oldu. Kurşun ensesinden çıkıp, pencereye çarptı. Pencere kırıldı. Kurşun, bahçe duvarına çarpıp...

Kavganın, cesaretin, yalnızlığın, sevdanın, ölüme yazılmış hayatların hikayesi...Seyithan arkasına bile bakmadan hızlı hızlı yürüyordu. Kurtlar, nerdeyse atın üzerine atlayacaklardı. Kurtlar, hızlıca ata koşuyorlardı ki Seyithan, şimşek hızında geri döndü. En arka­dan gelen lider Kurt’u alnının çakından vurdu. Kan fışkırdı, ılık ılık aktı, ak kara...

Şimdi elimi uzatsam hep hayranlık duyduğum gözlerine veya yanaklarına dokunabilirdim. Kemiklerimizin kütürtüsü, aynı ritimde buluşabilirdi, göğüs kafeslerimiz karşılıklı olarak kalp atışlarımıza ev sahipliği yapabilirdi.Yıllardırbende saklı kalan ve canlı iletişimle kendisini, matematikte mevcut olan bütün rakamların kapsayıcılığı kadar sevdiğimi söyleyebilirdim.(Tanıtım Bülteninden)