KURMACA VE ELEŞTİRİRICARDO PIGLIAGerçeklik her zaman kurmacayla örülü hâldedir.Kurmaca ve Eleştiri, 20. yüzyılın önemli düşünür ve yazarlarından Ricardo Piglia'nın kendisiyle yapılmış söyleşilerden ve yazılarından oluşuyor. Edebiyattan sinemaya farklı sanat dallarına uzanan eser, tıpkı polisiye bir romandaki dedektif gibi okuru kurmacanın gizemlerini çözmeye davet ediyor.Kitap...

“Sanat tarihinde benzersiz bir an içinde yaşamaktayız. Önceden çağdaş sanat addettiğimiz şey günümüzde bir ideolojiye, eleştirenlerin hiçbir sorgulama yapmasına olanak tanımayan koyu bir tutuculuğa dönüştü. Çağdaş sanat teorisyenlerinin tesis ettiği dogmaların bazılarına hepimiz aşinayız: Sanatı meydana getiren şey eserler değil fikirlerdir; herkes sanatçıdır; sanatçının...

Orta Asya derviş nazmı, bu coğrafyada İslam’ın yayılması ve sahih akidelerinin tahrip olmadan korunmasında önemli rol oynamıştır. Tam da bu sebeple bu edebiyata ait verimler, İslami kültürün doğuşu ve inkişafı araştırmaları için olmazsa olmaz kaynaklardır. Hoca Ahmet Yesevî’nin Dîvân-ı Hikmet’i de hiç şüphesiz söz...

Her şeyden önce bir gerçekten kopmadı Eser Gürson: edebiyatın kendisine yakın durulması gerekliliğinden. En iyi edebiyat okuyucusunun yazarlığa en yakın aday olduğunu savundu. Yeni gelen her başarılı sanatçının, beraberinde getirdiği özgünlükle edebiyat kuyusunun dibini görebilme umudunu bir kez daha kırdığını aktardı. Bu dipsiz kuyunun...

Çağdaş düşünce dünyasının en önde gelen edebiyat eleştirmenlerinden ve kuramcılarından Paul de Man, Teoriye Direnç’te genel anlamıyla edebiyatın, edebî metinlerin ve okuma eyleminin edebiyat kuramına karşı bir “direnç” geliştirdiğini öne sürüyor. Düşünüre göre bu direnç teorik girişimlere bizatihi içkindir ve kadim teori-estetik tezadından kaynaklanır:...

Bu kitap, Cahit Zarifoğlu’nun “Okuyucularla”, “Beşinci Sütun”, “Dokuzuncu Sütun”, “Yazışmalar” ve “İlk Adımlar” köşelerindeki verimlerinden oluşuyor. Nisan 1978’de başlayan “Okuyucularla”, Cahit Zarifoğlu’nun, Mavera dergisine genç yazarların gönderdiği şiir, hikâye veya inceleme yazıla-rını değerlendirdiği “okul” mahiyetinde bir sütun olmuştur. Zarifoğlu, “Saf şiiri aramaya koyulun”, “gelip...

Öyku¨ seru¨venine Cumhur’un Ölu¨m İlanı ile kaldığı yerden devam eden Ali Yağan, her öyku¨su¨nde ölu¨mu¨n farklı bir veçhesine yakından bakıyor. Titizlikle çalışılmış kurgularla, hikâye içinde hikâye anlattığı “sonsuz” öyku¨lerle okuru ölu¨mu¨n çemberinde dolaştırıyor. Ölmeden önce ölen, kendi mezarını kazan, ölu¨mu¨n uzaktan duyulan sesiyle yolculuğa...

Osmanlı’nın modernleşme dönemiyle başlayan toplumsal ve ku¨ltu¨relbellek krizi, Cumhuriyet sonrasında ulus-devlet eksenine oturan “ulusal kimlik” inşasına dönu¨k politikalarla yeni bir boyut kazanır. Söz konusu politikalar “devletin ideolojik aygıtları” vasıtasıyla tabana yayılmaya çalışılır. Bu aygıtların başında da edebiyat gelir.Bu su¨recin genel olarak coğrafya, tarih ve...

Makine Sanatı ve Diğer Yazılar, Ezra Pound’un daha önce yayınlanmamış ve okuyucusunun kolayca erişemediği yazılarından oluşuyor. 1920’lerin sonlarından 1940’ların başlarına kadar olan süreçte kaleme alınan bu yazılar; “Makine Sanatı”, “Nasıl Yazılır”, “Avrupa Paideuması” ve “Pragmatik Estetik” başlıkları altında “makine”yi güzel-lik için yeni bir kriter...

“Gogol’ün benim açımdan her zaman bilmece olarak kalmış tuhaflıkları olduğunu da söylemeliyim. Onun davranışlarını çok kere başkalarına açıklamaya çalıştığım gibi, kendime de açıklamak zorunda kaldım. Bizimkinden belki yüz kat daha ince olduğundan, onun sinirleri bizim hissedemediklerimizi hissediyor, bizim algılayamadığımız şeylerden etkileniyordu.” Edebiyat eleştirileri, çevirileri...

Bu eser, Northrop Frye'ın yirminci yüzyıl edebiyatı üzerine yaklaşık altmış yıl boyunca ürettiği eleştiri yazılarını bir araya getiriyor. Frye bu yazılarda T.S. Eliot, James Joyce, George Orwell, Virginia Woolf ve Ezra Pound gibi edebiyatçıların eserlerini eleştiriye tabi tutar, fakat sunduğu zaman perspektifi o yüzyılla...

Modern felsefenin en önemli isimlerinden Ludwig Wittgenstein, yaşamöyküsüyle pek çok edebiyat ve sanat yapıtının bizzat konusu olurken geliştirdiği özgün dil felsefesiyle pek çok esere de ilham verdi; aynı zamanda 20. yüzyıl avant-garde şiirinde ve edebiyatında derin izler bıraktı.İşte, edebiyat kuramcısı ve eleştirmeni Marjorie Perloff,...

En bağımsız, en feminist kadınlar bile erkeklerin fethedici bakışlarını u¨zerlerinde görmeyi sevdiklerini, kendilerini partnerlerinin kollarına bırakmayı arzuladıklarını veya gu¨nlu¨k ev işlerini gu¨ya daha tatmin edici başka faaliyetlere tercih ettiklerini bu¨yu¨k bir şaşkınlıkla fark ederler. Peki, bu arzular ve tercihler bağımsızlıklarıyla çelişir mi? Kendilerinden önce...

“Kadının adı sessizlik. Erkeğinki iktidar. Kadının adı yoksulluk. Erkeğinki zenginlik. ‘Kadının’ diyoruz da, ona ait olan bir şey var mı gerçekten? Erkek ise her şeyin kendisine ait olduğunu iddia ediyor, kadın da dahil. İzin almadan ve bir bedel ödemek zorunda kalmadan kadına sahip olabileceğine...

“Oyunu bozmak bir dünya yaratma projesidir. Neyi gösterdiğimiz (kültür eleştirmeniolarak oyunbozan feminist), nasıl bildiğimiz (filozof olarak oyunbozan feminist), neyarattığımız (şair olarak oyunbozan feminist), neyi yıktığımızdır (aktivist olarakoyunbozan feminist).”Cinsiyetçi, hakaretamiz şakalara gülmeyi ret mi ediyorsunuz? Köşenizde sessiz birkabullenişle oturmak yerine ses mi yükseltiyorsunuz? Otoriteye tepki...

Yazmak, bir varoluş biçimidir. Zarûrât-ı hayât maddelerinden biridir. Sıradan ihtiyaçlar içinde yeri yok. Hatta sıradan ihtiyaçlar içinde mahzurlu bile.“Batı’dan gelen”in sahih bir nazar olduğunu iddia ederek “Doğu’dan gelen’i azarlamak da salt “Doğu’dan gelen’i baş tacı ederek “Batı’dan gelen’i insaf ölçütüne uymayan biçimde hikmete mugayir...

Etrafımızdaki dünyayı ve kendimizi nasıl anlarız, nasıl “okuruz”? Sarah Dillon’a göre bu sorunun cevabı metinleri okuyuşumuzun palimpsest yoluyla irdelenmesiyle bulunabilir.Palimpsest, “üstündeki elyazmasından temizlenerek tekrar tekrar kullanılmış parşömen parçası” anlamına geliyor. Bu terimi ilk kez 1845’te Thomas De Quincey bir kavram olarak yaygınlaştırdı. Sarah Dillon,...

Çok yönlü renkli bir kisilik. Türkiye’nin düsünce yelpazesinde özgün durusa sahip bir kadin yazar.Antropoloji kökenli. Günümüz dünyasi ve Türkiye’nin kültürel, sosyal ve bireysel sorunlariyla yakindan ilgili. Türk kültürü ve kültürel örgütlenme modeli üzerine çalisti.Konulari: Kadin, kültür, ask, din ve gelenek, kentlesme, modernlesme, globallesme sorunlari,...

Yazar ve sairlerimiz ayni zamanda düsünce ve eylem adamlarimizdir. Edebiyatçilarimizin bu özellikleri  19. Yüzyildan sonra daha belirgindir. Namik Kemal, Ziya Pasa, Ahmet Midhat Efendi, Tevfik Fikret, Mehmet Âkif Ersoy, Ziya Gökalp, Yahya Kemal, Necip Fazil Kisakürek, Nazim Hikmet, Kemal Tahir, Sezai Karakoç ve Ismet...

Cemal Süreya’nın, 12 Mart darbesinin şairleri “kışkırttığına” yönelik tespiti oldukça yerindedir. Gerçekten de darbeye duyulan öfke, Marksist şairlerin mısralarında haykırışa, slogana dönüşmektedir. Bir kavganın hikâyesi ancak kavga şiiri ile anlatılabilir, anlayışından hareket eden şairler, şiiri de kavganın alanı olarak düşünmüşlerdir. Bu şiirin hikâyesi ise,...

Bir edebiyatı neler oluşturur? Ulusal edebiyat nedir? Farklı ülkelerin, toplulukların edebiyatları birbiriyle nasıl etkileşime girer? Dünya edebiyatına yönelik okumalar daha çok modern Batı’dan ve Batılı olmayanın Batı modernitesine reaksiyonundan çıkan literatüre odaklanırken Alexander Beecroft, modern öncesi ya da Batılı olmayan (ya da her ikisi)...

Söyleşiler, Âkif Emre'nin Çizgisiz Defter'den sonra yayımlamak istediği bir kitaptı. Müstağrip Aydınlar Yüzyılı ismiyle yayımladığımız çalışmasına öncelik verince Söyleşiler'in yayımlanması bu günlere geldi. Söyleşiler, 1992-1997 yılları arasında dergi ve gazetelerde tefrika edilmiş Akif Emre’nin 16 kişiyle yaptığı röportajları kronolojik olarak bir araya getiriyor. Bu...

Ali Özgür Özkarci’nin ikinci elestiri kitabi Asla Konusmayacaksin, Behçet Necatigil siirinin derin çözümlemesi. Özkarci, Necatigil üzerine yapilan bildik yorumlarin disina çikmayi amaçliyor. Bir yandan sairin zaafi ile siir teknigi arasindaki bagi irdelerken, diger yandan Necatigil’i yorumlayanlarla diyalog kuruyor. Necatigil siirini bütünüyle ele alma çabasi...

Kudemâdan Birkaç Sâir, ünlü sair ve yazarlarimizdan Recâî-zâde Mahmud Ekrem’in (1847-1914) biyografi ve tenkit türünü bir arada kullandigi bir eseri. Sinan Pasa, Fuzûlî, Ebu’s-Suûd Efendi, Bâkî, Nef‘î, Nâbî, Nedîm, Çelebizâde Âsim, Seyh Galib, Pertev Pasa, Sâmî Pasa'nin siirlerinden örneklerin yer aldigi eser, bir degerlendirme...

Okuma Güncesi, Aziz Nesin’in okudugu kitaplar üstüne kisisel begenilerini, öznel görüslerini yansitan notlarindan olusuyor.Bu notlarin en ilgi çeken yani, Aziz Nesin’in düsünsel dürüstlügüdür. Yazari kim olursa olsun, ne kadar taninmis olursa olsun, Aziz Nesin genel yargiya kendini teslim etmeden, kendini akintiya birakmadan, bir kitabi...

Tenkit; bilimin ıssız adasına gönüllü düşmüş cesur ve fedakâr zihinler için “hayatta kalma kılavuzu”; teori; bu zorlu adanın daha önceki kâşiflerinden arta kalmış paha biçilmez bir “pusula”. Tenkit; hırçın ilim atına bilgece vurulan “gem”, teori; azim küheylanına özenle salınmış demir “üzengi”. Tenkit; alacakaranlıkta “dolunay...

Önde gelen edebiyat eleştirmenlerinden Harold Bloom, yayımlandığı günden beri bir mihenk taşı olarak kabul edilen bu eserinde, Batı edebiyat dünyasındaki Kanon’un merkezine koyduğu Shakespeare’den yola çıkarak yaratıcı edebiyatı derinlemesine bilmek ve kavramak için okurlara çağrıda bulunuyor. Bunu yaparken, odağa aldığı Shakespeare’in yanına Dante, Chaucer,...

“Noam Chomsky’nin dünyaya yaptığı belli başlı katkılardan birini seçmem istenseydi, o güzel, pırıltılı “özgürlük” sözcüğünün ardında var olan çirkin, manipülatif, acımasız evrenin maskesini düşürdüğü gerçeğini seçerdim. O bunu akılcı ve ampirik biçimde yaptı. Onun çözümlemesi amansız ve şaşmazdır. Dosyasını oluştururken sıraladığı bulgular yığını muazzamdır....

Elinizdeki kitap, Thomas Kuhn’un bilim felsefesinde paradigma değiştiren Bilimsel Devrimlerin Yapısı (1962) adlı yapıtının yarattığı sorunlar üzerine eleştirel bir değerlendirme niteliğindeki makalelerden oluşuyor.Başta Popper, Lakatos ve Feyerabend olmak üzere, bilimsel bilginin gelişmesinin hangi koşullar altında gerçekleştiğini ele alan katılımcıların metinleri ve Kuhn’un eleştirmenlerine verdiği...

Notlar’in 4. kitabinda, Kemal Tahir’in Türk romaninin dogusu –özellikle Ahmet Mithat Efendi– üzerine düsünceleri önemli bir yer tutuyor. Elinizdeki ciltte ayrica Halit Refig gibi önemli bir yönetmenin üstünde derin izler birakmis olan Tahir’in sinema ve Türk sinemasi etrafindaki görüslerini, senaryo taslaklarini da bulacaksiniz. “Günlük olaylari...

“…Ben burada ‘Sarkli’ kelimesini bir cografya mintikasi olarak kullanmiyorum. Kültürsüzlük ve cehalet karsiliginda, ileri bir kültürü bir türlü hazmedip sindirememek, cahil oldugunu da bir türlü bilememek, bilmeyi istememek mukabilinde kullaniyorum.En basit bir seyi ögrenir ögrenmez, o seyde derhal alim kesiliyoruz. Bizden baskasi bilmiyor, bizden...

“Köyü bilmek, yalniz köyde dogup köyde yasamak isi degil, bir yazarin içinde dogup büyüdügü toplumu topyekûn görüp ögrenmesi, anlamasi, daha önemlisi, ögrenip anladiklarindan kendi isinde gerçek yeni terkiplere gidebilmesi isidir… Yakin bir gelecekte eserlerimiz üzerinde sahici köylü aydinlari ile bizzat yazdigimiz köylüler düsünecekler, elestirmeler yapacaklar,...

Tarihsel süreç içerisinde sanat eserlerinin ortaya çıkmasıyla birlikte gelişmeye başlayan “edebiyat kuramı ve eleştiri” zamanla kendi içinde sistemleşmiş; edebiyatın ilkeleri, kategorileri, prensipleri ve benzer yönlerini araştıran bir alan haline gelmiştir. Değişen şartlar ve edebiyat anlayışlarına bağlı olarak da edebiyat kuram ve eleştirisi zamanla yeni...

Horatius (MÖ 65-8): Tasrali bir ailenin çocugu olarak dünyaya geldi, ama babasinin gayretleriyle önce Roma’da sonra da Atina’da felsefe ve edebiyat egitimi aldi. Brutus’ün ordusuna katildi, Philippi Savasi’ndan dönüsünde varini yogunu kaybetti. Vergilius araciligiyla Maecenas ile tanisti, Augustus’un dostu oldu. Kültürü, zekâsi ve inceligiyle...

Yaşam hikâyelerle doludur ve herkesin anlattığı, anlatacağı bir hikâyesi vardır. Anlatıların, öykülerin, Randall’ın deyişiyle ‘inatçı bir cazibesi’ vardır. Hissedip de anlatamadıklarımızı dile getirir. ‘Güzel’ öykü, kendini okutur, okuyanı düşündürür ve kalıcıdır. Okuyan-özne, başkalarını okurken kendini de okur.Öykülerin bir tadı var. Kalıcı öyküler bir tadı...

Edebiyatın doğası/özü/mahiyeti/hakikati olup olmadığı her zaman önemli sorunlardan biri olagelmiştir. Bu tartışmalarda eşyanın doğası/özü meselesi şablon olarak alınıp edebiyata uyarlanmıştır. Bilindiği gibi eşyanın bir doğası bir de biçimi olduğu şeklinde genel kanı kadim zamanlardan beri kabul görmüştür. ‘Bir şeyi o yapan unsur’ şeklinde tanımlanan...

lBatı toplumunda birey hastadır. Sanayi devrimi sonrasında Osmanlı/İslam toplumunda ise devlet hastadır. Herkes devleti kurtarma çabasındadır. Bu karmaşada birey de devlet de yanlışlara açıktır, tereddüt içindedir, sağlıklı düşünmekten uzaktır. Tevfik Fikret de bu tereddütler döneminin edebiyatçılarından biridir ve yanlışlara, kör bir Batı taklidine açıktır....

Toplumsal degisimlerin ve dönüsümlerin arkasindaki dinamikleri anlamak ve yorumlamak için elbette siire ihtiyacimiz var. Siir bir bilgi kaynagi midir, diye soruyor Osman Bayraktar. Hem evet, hem hayir. Salt siirden çikarak bir bilgi dünyasi olusturulamaz belki. Ancak siir bilgisi, hakikate kisa yoldan giden, hakikati bütünsel...

Samuel Beckett pek tanınmayan İrlandalı bir yazarken, Wilfred R. Bion’la Londra’da gerçekleştirdiği bir psikanaliz tedavisinden yıllar sonra yirminci yüzyılın en büyük yazarlarından, Bion da psikanalizin en özgün kuramcılarından biri olacaktı.Yaratıcı sürece ilgi duyan psikanalist Didier Anzieu, bu tedavinin seyrini, girdiği çıkmazı, bir otoanaliz biçiminde...

Belirli formüllere, basmakalıp kahramanlara ve olaylara dayanan seri üretim popüler romanlar, yaygın olarak tüketilmelerine rağmen edebiyat kanonu dışında görülürler. Popüler romana yönelik akademik ilgi de sınırlıdır. Bu noktadan yola çıkan Veli Uğur, Vampirin Öpücüğü, Aşığın Kanı'nda yerli popüler romanlar üzerine genel bir tasnif çalışması...

Bu kitap, dünya edebiyatında tam anlamıyla ayrıksı bir yere sahip olan, edebiyatı dilin dille gerçekleştirdiği bir deney(im) olarak kurgulayan Raymond Roussel’in yapıtını çözümlemeye yönelik ilk girişim. Michel Foucault bu kitabında, felsefe ve sosyal bilimlerde çığır açan temel meselelerinden birini, dilin doğası ile dış dünya...

Kadınlar kural olarak daha fazla okuyor, daha fazla yazıyorlar. Mektup örneğin. Karısına sürekli hiçbir şey anlamadığını ve aptal biri olduğunu söyleyen koca, tüm resmi evrakların kadınlar tarafından doldurulduğu bilincindedir. Aynı kadın, kocasının uzak yerlerdeki akrabalarından doğum gününde aldığı hediye için bir şeyler yazarak teşekkür...