Müslümanların kıblesi Kâbe-i Muazzama’ya ev sahipliği yapan Mekke, tarih boyunca İslâm dünyası için dünyadaki en kıymetli ve aziz belde olmuştur. Öyle ki İslâm tarihi boyunca kurulan her devlet, bu “emin belde”ye hâkim ve hâdim olmak için birbiriyle yarışmış, halifeler ve sultanlar burada okunan hutbelerde...

Kendi sahasında Türkçedeki sayılı çalışmalardan biri olan bu kitap, 16. yüzyılda Osmanlı-İspanyol İmparatorlukları arasında Rodos’un fethi ile temelleri oluşan ve Alcazarquivir Savaşı ile nihai olarak sönümlenen ideolojik, askeri ve siyasi çatışmayı anlamayı; bu dönemde tesis edilen sosyal türlerin ve iki devletin benimsediği ben imajlarının...

Gençlik yıllarından itibaren uzak ülkeleri, en çok da Kutsal Toprakları gezip görmek en büyük arzusuydu. Ne var ki kadınların denizaşırı seyahate çıkmadıkları bir çağda yaşıyordu. Londra’daki Kraliyet Coğrafya Derneği’ne yaptığı başvurusu, kadınların katılımı yasak olduğundan reddedilmişti. Arkadaşlarına Kudüs’ü ziyaret etmek istediğinden bahsettiğinde, kimse onun...

Bak ve Oku!Temelleri Hz. Âdem tarafından atılan ve yeryüzünün ikinci mescidi olan, Hz. Nûh’a beklediği müjdeyi veren, Hz. İbrahim ve Hz. Lût’a güvenilir bir hicret yurdu olan, Hz. İsmail ve Hz. Hacer’i ağırlamış ve uğurlamış, Hz. İshak’a ve Hz. Sâre’ye yurt olmuş, Hz. Ya’kûb’un...

Baş başa vermiş üç arkadaş, sanat icra ediyorlar. Maharetlerini ortaya koyuyor, hem eserlerini hem de kendilerini demliyorlar. Soldaki edebî tasvirlerle, ortadaki kitâbetle, sağdaki ise kâğıda suret vermekle uğraşıyor. Gerçekliğin kabalığından, sertliğinden uzaklaşıp sanatın inceliğinde dinleniyorlar. Gaddar hadiseleri kelimelerle ve resimlerle mûnisleştiriyorlar.En solda yeşil kıyafetiyle...

Dil bilim, dilin iç ve dış yapısına ait unsurları araştıran, diller arası ilişkileri inceleyen ve ilişkide bulunduğu birçok farklı dalla ayrılmaz bağları olan geniş bir bilim alanıdır. Dil bilimin önemli alt dallarından biri ise adbilimdir. Dış dünyadaki tüm adlandırmaları ve bu adlandırmalara ait sistematiğin...

Gazi Mustafa Kemal Paşa, yıllarca Cumhuriyet’i “milli sır” olarak zihninde muhafaza etti. Yeri geldi Cumhuriyet’e karşı konuşmalar yaptı.Saltanat kaldırıldıktan on ay sonra, Eylül 1923’te yeni devletin cumhuriyet olacağını açıkladı.Neden ilan için 29 Ekim gününü seçti?Siyasi şartları ve Meclis’teki eğilimleri dikkate alan Gazi, kurmay zekâsıyla...

Eski Türk tarihi nasıl inşa edildi?Oğuznamelerden Dede Korkut’a, Ötüken’den Asena’ya, Ergenekon’dan Turan’a kadar pek çok efsane ve destanın gölgesinde, hepimizin bildiği bir Türk tarihinin inşası başlı başına önemli bir hadisedir. Ahmet Demirhan bu eserinde Türkiyat literatürünün oluşumunda bazı temel meselelerin ve kavram demetlerinin birbiriyle...

III. Murâd devri, on altıncı yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı İmparatorluğu’nun en geniş sınırlara ulaştığı “Altın Çağ”ın etkilerinin hissedildiği bir dönem olarak hem siyasi olaylar hem de bunların etrafında gelişen yazılı kültür öğeleri ile yüzyıl içinde ayrı bir yere sahiptir.Sultan III. Murâd dönemi himaye/patronaj ilişkilerini...

Osmanoğullarının ele aldığı, Fatih’le, Yavuz gibi dâhi devlet adamlarının siyasî tarihe insan zekâsının hârikalarından biri halinde tevdi ettikleri devlet anlayışı, merkeziyetçi ve otoriteli devletti. Aynı zamanda hukuk-i ibaddan hükümdarı şiddetle mesul edici totaliter esasa dayanıyordu. Önce merkeziyetçi idi. Üç kıtaya yakın devlet ülkesini bir...

Bir devletin kuruluşu ne demektir? Bu kuruluşa, devlet ve halk ilişkisi açısından nasıl yaklaşılmalıdır? Devlet mi halkına önceldir yoksa halk mı devlete önceldir? Ferdin devletle ilişkisi nasıl inşa edilmelidir? Ahmet Emre Polat, Devlet Olma İmkânı: Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu Üzerine Felsefi Bir İnceleme isimli kitabında...

New York Times Çoksatan!Batı’nın Savaşı, düşüncelerin muazzam bir savaş alanında yankı bulduğu, fikirlerin gök gürültüsü gibi yankılandığı kültür meydanının içine doğru bir yolculuktur. Bu zihinsel arenada, değişim rüzgârlarının şiddetle estiği bir manzara içinde Douglas Murray, bizi elimizden tutup paradokslar ve tutarsızlıklarla dolu bir peyzajın...

Ben-Yehuda’dan önce Yahudilerin İbraniceyi konuşma ihtimalleri vardı ama ondan sonrakonuşmaya başladılar.Cecil RothGeçtiğimiz yüzyılın başına kadar arkaik bir ibadet ve yazı dili konumunda bulunan İbranice, Yahudiler arasında konuşma ve günlük iletişim diline dönüşmesini, Eliezer Ben-Yehuda adlı Belarus doğumlu bir dilbilimcinin çabalarına borçludur. Ben-Yehuda, 1881’de yerleştiği...

Tarihin kabul ettiği sınırlar içinde, geçmişe şöyle bir baktığımızda 13. yüzyıldan 17. yüzyıla uzanan, bilim ve sanatta birçok yeniliğe sahne olmuş Rönesans için Avrupa merkezli bir hareketti, diyebiliriz. Peki, ya Avrupa sınırlarının dışına çıktığımızda?Rönesans’a Yeniden Yön Vermek, farklı disiplinlerden alanında uzman isimleri bir araya...

Kaba tabirle canlılar u¨zerine çalışan bir bilim olarak tarif edebileceğimiz biyoloji biliminin insanlık için taşıdığı önem giderek artmaktadır. Gu¨n geçtikçe insan, gezegenin tu¨rlu¨ kaynaklarını kendileriyle paylaştığı, bir başka deyişle “yaşamdaş” olduğu canlıları -artık- daha yakından tanıma gayreti içerisine girmektedir. İnsanın bitkiyle, insanın hayvanla ve...

Osmanlı’da Siyasal Dilin İnşası, 7-9 Eylu¨l 2022’de du¨zenlenen III. Uluslararası Osmanlı Araştırmaları Kongresi (OSARK) bu¨nyesindeki “Siyasal Dilin İnşası: Değişen ve Dönu¨şen Osmanlı İmparatorluğu’nda Kavram ve Söylem” başlıklı panelde sunulan tebliğlere dayalı olarak oluşturulmuştur. Kitaptaki her bir makale, Osmanlı modernitesine ait başat kavram dağarcığından hareketle...

Terekeler, Osmanlı araştırmalarının en renkli ve en ihtişamlı kaynak grubunu teşkil eder. Bu belge grubunun; sosyal ve ekonomik tarih, hukuk tarihi, ku¨ltu¨r tarihi, edebiyat tarihi, sanat tarihi gibi bilim dalları açısından çok özel ve vazgeçilmez bir yere sahip olduğu savı çok iddialı olmasa gerektir....

Vahyin ilk emrini şiar edinen İslâm toplumu, tarih boyunca çeşitli sahalarda sürekli gelişmeler gösteren bir medeniyet inşa etmiştir. Bu medeniyetin ortaya çıkardığı âlimler ve onların fikirleri, buluşları, eserleri ise insanlığın ortak mirasının yadsınamaz parçaları haline gelmiştir. Elinizdeki kitapta başlangıcından XIII. yüzyıla kadarki süreci ele...

Cizre şehri, tarih öncesi çağlara uzanan geçmişi, karakteristik coğrafyası, jeopolitik konumu, kent mitolojisi ve tarihi anıtlarıyla bir şehre değer katan birçok özelliğe sahiptir. Hicretin henüz birinci asrında İslamiyet’le tanışmış ve bu tarihten itibaren birçok Müslüman hanedan tarafından yönetilmiştir. Kentin 12. yüzyılda büyük bir ivme...

Türk ve dünya tarihinde önemli değişikliklerin yaşanacağı bir dönemin başlangıcı olan 16. yüzyılın ilk yılları, Safevi Devleti’nin önemli bir rol üstlendiği ve dışlanmış hisseden Türkmen oymaklarını Osmanlı Devleti’nden kopararak kendisine çektiği bir dönemdi. Büyük devlet olma sorumluluğunu taşıyan şahların iyi bir teşkilat kurarak halkına...

Hazar Dönemi; tüm kültürel etkileşimlerine, savaşlarına, pek çok iç ve dış etkene rağmen yüzyıllar boyu özellikle kendi kültürel izlerini ve sembolizmini korumuş bir sanat devresine sahiptir. Hazar Dönemi, genellikle tarihsel, arkeolojik buluntular ve maddi kültür bakımından ele alınmış olsa da sanat tarihi bakımından detaylı...

Türk ve Dünya tarihi bakımından önemli savaşlardan biri olan Ankara Savaşı (1402); Osmanlı, Timurlu, Bizans, Ermeni ve Arap kaynaklarında kimi olay, aktör, mekân, tarih ve süreçler; bazı eksikler, hatalar ve hatta abartılarla birlikte kaydedilmiştir. Bu bağlamda Timur’un yanında bulunan tarihçi Nizamüddin Şami, açıkça “Çuluğ”...

19. yüzyılda salgın hastalıklarla ilgili yaşanan gelişmeler sonucunda, modern devletlerin temel hedefi bireyin sağlığını korumak değil, toplumun sağlığını korumak olmuştur ve bu bağlamda hıfzıssıhha, bireysel bir mesele olmaktan çok toplumsal bir mesele hâline gelmiştir. Halid İzzet Bey’in Hıfzıssıhha adlı eseri çağın ruhunu yansıtan önemli...

Mekânlar şehirleri, şehirler medeniyetleri ortaya çıkarır. Mekânlar medeniyetlerin kundağı; şehirler, büyüyüp serpildiği beşikleridir. Bir şehri, bir mahalleyi, bir sokağı, bir evi tanıyabilmek, sevebilmek ve onunla temas edebilmek için duyularımızın devreye girmesi gerekir. Şehre dokunmak, insanın bedeninin ve uzuvlarının tıpkı yasak elmaya dokunması gibi asla...

XIII. Yüzyılda Moğollar, Cengiz Han liderliğinde askerî tarihin en büyük ve en hızlı yayılma hareketlerinden birini başlattılar. Moğol orduları, kendilerinden önceki bozkır göçebelerinden devraldıkları askerî mirası geliştirerek üst düzey bir başarıyla tatbik ettiler. Tarihsel deneyime dayanan harp taktikleri, sağlam teşkilat yapısı, silah-teçhizat nitelikleri, eğitim...

16. yüzyılda Orta Avrupa’da büyük bir hakimiyet mücadelesi vardı. Macar topraklarında Osmanlılar ile Habsburglar arasında süren hakimiyet mücadelesinin askeri ve siyasi yönü Geza David-Pal Fodor’un editörlüğündeki bu eserde teferruatlı olarak ele alınmıştır. Bu kitap, Macar ve Osmanlı savunma hatları ve sınır boylarıyla ilgili önemli...

Osmanlı tarihinin en önemli kaynak serilerinden biri de mecmualardır. Farklı amaçlar için hazırlanan mecmuaların bu güne kadar tam bir listesi dahi yapılamamıştır. İçerisinde birçok yazışmayı ihtiva eden mecmualar ile ilgili çalışmalar ilerledikçe birçok yeni bilgiye ulaşılacaktır. Yeni bilgiler ihtiva eden mecmualardan biri de elinizdeki...

Ülkemizde istihbaratla ilgili çalışmaların sayısında son yıllarda bir artış yaşanmıştır. Buna rağmen, Türk tarihinin başlangıcından günümüze kadar gelen süreci içeren kapsamlı bir eser yazılmamıştır. “Türk İstihbarat Tarihi” başlığı altında işlenebilecek konunun kapsamı, Türk tarihinin başlangıcından günümüze kadar istihbarat faaliyeti ve bunu yürüten kurumları içine...

İstihbarat çalışmaları alanındaki temel araştırma konularının başında, etraflarındaki sis perdesi ve haklarında üretilen komplo teorileri nedeniyle istihbarat örgütleri gelmektedir. İstihbarat örgütleriyle ilgili alan yazının büyük bölümünde teşkilatların tarihsel süreçteki başarıları, başarısızlıkları veya karıştıkları olaylar yer almaktadır. Örgütlerin geçmişi üzerine vaka analizi temelinde yapılan çalışmalar...

“Spor, bilhassa futbol, bir insanı yabancı bir memlekette hayatın zorluklarından koruyabilir mi?”Fenerbahçe ve Türk Milli futbol takımının ünlü oyuncusu Hasan Kâmil Sporel, Resimli Gazete’de yazdığı yazı dizisine işte bu cümleyle başlamıştı. 24 Mart 1928 ile 7 Temmuz 1928 tarihleri arasında 16 bölüm halinde yayımlanan...

Evliya Çelebi, Seyahatname’nin son cildi olan 10. cildi Mısır’la birlikte Afrika’ya tahsis etmiştir. Seyyahımız 51 yılı boyunca gezip dolaştığı yerlerde tuttuğu notlarını Kahire’de bir araya getirip Seyahatname’ye son şeklini vermiştir. Mısır’ın tarihi ve dünya tarihiyle birlikte Afrika’nın yapısını anlatır. Kahire’nin tarihine, mimari yapılarına, halkının...