Eviatar Zerubavel, “kavram odaklı” sosyolojiye yaptığı bu davette, “teori” ve “metodoloji” (ve aynı zamanda “nicel” ve “nitel” araştırma) arasındaki geleneksel ayrıma meydan okuyarak, gizli toplumsal örüntüleri ortaya çıkarmak için özel olarak tasarlanmış “Simmelci” bir teorileştirme yöntemini tanıtıyor. Bu yöntemin gerçekten öğretilebileceği konusunda ısrar eden...

“OL MAHİLER Kİ DERYA İÇREDÜR DERYAYI BİLMEZLER.” – HAYALÎAlkollü içeceklerin yapımı ve tüketilmesinin tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. Alkollü içeceklerin pek çok hükümdarın sofrasında ve işret meclisi denilen eğlence toplantılarında önemli bir yere sahip olduğu kaynaklarda görülmektedir.Alkollü içecekler arasında şüphesiz ki en çok tercih...

İSTİHBARAT ENTELEKTÜEL BİR FAALİYETTİR.İstihbarat, zekâ ve tecrübenin birlikte harmanlandığı entelektüel bir faaliyettir. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de istihbarat kavramı komplo teorileri, derin devlet söylemleri, örtülü operasyonlar veya insan haklarına aykırı fiiller kapsamında korkulan ve çekinilen bir kavram olarak görülür. Halbuki istihbari faaliyetler, nitelikli,...

Hangi din, inanç ve ideoloji olursa olsun insanlara az da olsa dünyalık namına bir şey sunmazsa, o varlığını koruyamaz. Yüce Allah Kur’an’da “Allah’ın sana verdiğinden âhiret yurdunu kazanmaya bak ve dünyadan da nasibini unutma!” (Kasas 28/77) buyurarak dünya ahiret dengesinin kurulmasını işaret etmektedir. Dolayısıyla...

İnsanoğlu, ilk çağlardan beri haberleşmeye ihtiyaç duyduğu için, haberleşme de insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanoğlunun bu ihtiyacı, onu yeni organizasyonlar yapmaya zorlamıştır. Bu organizasyonların en eski ve önemlisi “Posta” sistemidir. Yapılan araştırmalar, ilk çağdan itibaren kurulan medeniyetlerin hemen hemen hepsinin farklı isimler altında da...

Demir alan buharlı gemi, bacasından yanan kömürlerin simsiyah dumanlarını çıkararak limandan Fizan’a doğru yola çıktı. Günlerce, gece gündüz denizde gittik, nihayetinde Fizan’a yani Libya’ya ulaştık. Artık hepimiz tüccarların işçileriydik, birkaç gün Trablus limanında yattık. Daha sonra birileri geldi, keresteler hariç diğer yükleri indirdik. Biz...

İkinci Dünya Savaşı’nda ödül ve madalya rekortmeni dört askerin Fas sahillerinden Hitler Almanyası’nın dağlarına uzanan yolculuğunu anlatan Her Şeye Rağmen’de, savaşın en bilinmeyen yönleriyle karşılaşacak ve savaş psikolojisinin bir insanı nasıl da bambaşka biri hâline getirişine tanık olacaksınız.Silah arkadaşı bu dört asker, kahramanlıkları, feda...

“Mehmet Alper Yalçınkaya'nın kitabı Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde bilime ve topluma ilgi duyan herkes tarafından heyecanla karşılanacaktır.”Carter V. Findley“Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde yeni ideolojik akımların gelişmesinde bilime ilişkin yeni fikirlerin önemi bir süredir kabul ediliyor, fakat hiçbir kitap, bu konuyu Yalçınkaya'nın mükemmel kitabı kadar...

Tarih boyunca kutsal değerlere hakaret veya daha iyi bilinen adıyla küfür, en büyük günahlardan ve suçlardan biri sayılageldi. Eski Yunanistan’da filozof Sokrates tanrıları aşağıladığı, gençleri doğru yoldan saptırdığı gerekçesiyle idama mahkûm edildi. Ortaçağda yerleşik Hıristiyanlık geleneği sayısız tarikatı sapkın ilan etti, Engizisyon küfür suçlamasıyla...

“Murat İyigün geniş bir tarih yelpazesinde din, ekonomik büyüme ve çatışmalar arasındaki bağlantılar üzerine büyüleyici ve ayrıntılarla zenginleşmiş bir kitap kaleme aldı. Allah Uğruna Savaş, Barış ve Refah, tarih, ekonomi politik, dinî çatışmalar da dâhil olmak üzere çeşitli alanlardaki araştırmacıların ilgisini çekmesinin yanı sıra...

19. yüzyıl pek çok savaş ve devrimin getirdiği bunalımların yanı sıra teknolojide muazzam ilerleyişin sahnesi de oldu. Telgrafın ve telefonun icadıyla bir arada olmak için aynı mekânda olma gerekliliğini dahi yıkan iletişim teknolojisinin insana her şeyi yapabilme kudreti verdiği zannına düşüldü. Öte yandan, uzakları...

“Ekonomik eşitsizlik hakkında her şeyi öğrendiğinizi sanıyorsanız tekrar düşünün.” – Steven Pinker, “Ezeli çatışmalarımızın ardındaki itici güçlere son derece kasvetli ama aynı ölçüde aydınlatıcı bir bakış” – Kirkus“Kuşatıcı, kışkırtıcı ve ezber bozucu.” – New Yorker“Gelir ve servet eşitsizliğinin tarihsel dinamiklerine ilişkin anlayışımızda bir kırılma...

Daniel Woolf'un Tarihin Kısa Tarihi kitabı, hem mekân hem de zaman açısından geniş kapsamlı olmasının yanı sıra açık, dengeli ve erişilebilir bir yapıya sahiptir. Bu kitap, insanların çeşitli yaklaşımlarını keşfetmek isteyen herkes tarafından keyifle okunabilir.Peter BurkeDaniel Woolf, Batı geleneğinin zenginliğini aktarırken gerçekten küresel bir...

Osmanlı İmparatorluğu, kritik değişim anlarına kendi sistemi içinde çeşitli yanıtlar üreterek 600 yıl hayatta kaldı. Fakat 18. yüzyılda Batı’nın bilimsel devrimi, aydınlanması ve farklı coğrafyaları keşfi, Osmanlı İmparatorluğu için yeni yanıtlar gerektiren bir dönemin kapısını araladı. Doğu ve Batı yeni bir dünya düzeninin arifesinde,...

“Bıyık erkeğin süsüdür”, denir. Bu süs toplumsal ve ideolojik yükü ağır bir süstür. Osmanlı İmparatorluğu’ndan günümüze değişen çehrelerin, âdeta toplumsal ve siyasi tarihin bir aynası olduğunu Doğan Gürpınar harika üslubuyla anlatıyor. Kitapta ele alınan tarih uzun 19. yüzyılın pos bıyıklarından ulus devlete geçişte kırpılan,...

Temmuz 1923'te İsviçre'de imzalanan Lozan Antlaşması, Türkiye’nin modern ulus devlet olmasını resmîleştirdi ve düvel-i muazzama bunu kabul ettirdi. Bu kurucu anlaşma Türkiye açısından kuşkusuz çok başarılıydı ve avantajları büyüktü ancak o ölçüde başka gruplar için bedelleri olan da bir anlaşmaydı. Antlaşma, modern Türkiye Cumhuriyeti'nin...

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Dilenciler – Şu İnsan Denilen Et ve Kemik Hurdalarıİnsanlığın tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olan dilenciler her dönemde farklı duyguların nesnesi oldular. Bazen merhametli, hayırsever olmanın vesilesi, bazen Doğulu kimliğin aynası olarak görüldüler. Her farklı ifade, dönemin sosyokültürel ve ideolojik taşıyıcısı...

Çok çeşitli orijinal kaynaklara dayanan bu çalışma, bize Birinci Dünya Savaşı sırasında bir İslam İmparatorluğu olarak Osmanlı’nın meşruiyeti açısından çok önemli olan genel ahlak meselesine ilişkin tartışmaların ve bu konudaki gerçeklerin tam ve çok katmanlı bir resmini sunuyor. Erik Jan Zürcher, Leiden ÜniversitesiAz araştırılmış...

Mostafa Minawi, ödüllü bu çalışmasında bir zamanlar çokkültürlü bir yapıya sahip olan Osmanlı İmparatorluğu’nun sona ermesiyle imparatorluk başkentindeki evlerinden hatta kimliklerinden vazgeçmek zorunda kalanların tarihini anlatıyor. Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarının alternatif bir tarihini sunan İstanbul'u Kaybetmek, imparatorluk düzeninin yıkılış tarihinin bireylerin tarihiyle nasıl kesiştiğini...

Şeyzerî, günümüz okuruna Hükümdarların Siyaseti adıyla sunduğumuz el-Menhecü’l-Meslûk fî Siyâseti’l-Mülûk başlıklı eserini Selahaddin Eyyûbî’ye takdim etmek üzere kaleme almıştır. Şeyzerî “dinin ve dünyanın salahı” diye hitap ettiği Selahaddin Eyyûbî’ye şöyle seslenir:“Sultanımız edebin önem ve faziletini bilen, ilmi ve âlimleri başkalarına tercih eden bir zattır....

Bağdat, payitahta uzak olsa ve imparatorluğun doğu sınırında bulunsa da Osmanlı merkezi idaresinin daima önemsediği bir vilayetti. Özellikle Tanzimat döneminden itibaren, Bağdat’ın merkeze bağlı ve modern bir şehre dönüşmesi için bölgeye güçlü idareciler gönderildi. Tanzimat döneminin reformist devlet adamlarından Midhat Paşa, İttihat ve Terakki’nin...

Osmanlı’da sarraflar, kurdukları finans ağlarıyla, modern bankacılığın gelişimine dek imparatorluğun mali açıdan Avrupa’yla bütünleşmesinde rol oynayan temel aktörlerdi. Bir anlamda sarraflar, paranın patronluğunu yapan, imparatorluğun bankasız bankerleriydi. Özellikle 16. yüzyılın ortalarından itibaren imparatorluğun nakit ihtiyacının giderek artması ve iltizam sisteminin yaygınlaşması, sarrafların hızla yükselmesine...

Hukuki işlemlerin geçerli olması ve hukuki işlemlere dayanılarak yapılan tasarrufların meşruiyet sınırları içerisinde kabul edilebilmesi için ilke olarak hukuk düzeninin ileri sürdüğü bazı şartların varlığı esastır. Bu şartlarda bir eksiklik bulunması durumunda hukuki işlemin geçersizliği söz konusu olur. Bununla birlikte bir kişinin mevcut hukuki...

Hukuki işlemlerin geçerli olması ve hukuki işlemlere dayanılarak yapılan tasarrufların meşruiyet sınırları içerisinde kabul edilebilmesi için ilke olarak hukuk düzeninin ileri sürdüğü bazı şartların varlığı esastır. Bu şartlarda bir eksiklik bulunması durumunda hukuki işlemin geçersizliği söz konusu olur. Bununla birlikte bir kişinin mevcut hukuki...

“Göç” ve “Almanya” kavramları birlikte kullanıldığında genellikle zihnimizde, ülkemizden Almanya’ya yapılan işçi göçlerini uyandırsa da bu defa göçün öznesi Almanlar, adresi ise Rusya.II. Yekaterina’nın Osmanlı Devleti’nden elde edilen toprakları tarıma açarak ülke ekonomisine katkı sağlama düşüncesi Alman topraklarından Rusya’ya göç fikrini doğurdu. İlk aşamada...

Doğuşundan günümüze İslamî ilimlere dair literatürün zengin bir yekûn tuttuğu aşikâr olmakla birlikte genel olarak vahye dayalı bilginin yorumlanıp şekillendiği, farklı kültürlerin, düşünce akımlarının etkisiyle gelişip her bir ilim dalının kendi mecraını bulduğu tarihî süreç, dönemleri itibariyle tam olarak ortaya konulamamıştır. Hadis tarihi ele...

“Bunlar, tarihten çıkarılmış küçük küçük sahneler, portrelerdir. Modeller hakikidir, şahıslar uydurma değildir. Hadiseler, yazdığım gibi cereyan etmiştir. Fakat bunlar, bir fotoğrafla çekilmiş değil, fırça ve boya veyahut kalemle yapılmış resimlerdir. Öyle zannediyorum ki, bu resimler, gençler ve halk için faydalı olabileceği gibi ‘cemiyet ilmi’nin...

Tarih boyunca teknoloji ve ilerleme el ele yürüyen iki kavram olarak değerlendirildi. Teknoloji çoğu zaman gücü elinde bulunduranlar tarafından yönlendirildi, ancak her zaman toplumun yararı gözetilmedi. Bugün teknoloji küçük bir grubun kontrolündeyken, iktidar ile teknoloji ilişkisini yeniden düşünmek elzem.Daron Acemoğlu ve Simon Johnson bu...

Urla kazasında ikamet eden insanlarla yapılan sözlü tarih çalışmalarında, Urla ve yakın çevresinde yaşayan Türk ve Rum halkın karşılıklı sevgi ve saygı çerçevesinde barış içerisinde yaşadıklarıyla ilgili anlatımlar ile anılara dayalı aktarımlar oldukça geniş yer tutmaktadır. Fakat bununla beraber XIX. yüzyıl sonlarında ve XX....

Biz bu çalışma ile Çanakkale Savaşı’nı savaşın içine dalarak, cepheleri dolaşarak, her rütbeden askerlerle görüşerek yani yerinde yaşayarak gözlemleyen bir heyetin, o günlerde ve daha sonraki yıllarda Çanakkale Harbine dair kaleme aldıkları eserlerini iki kapak arasında derleyerek bugünün insanına sunmayı; araya giren tozlu zaman...

1940 ile 1945 yılları arasında Alman işgalciler, Norveç’i geniş bir inşaat alanına dönüştürdü. Bugün büyük ölçüde bilinmeyen bu olağanüstü inşaat kampanyası, Büyük Alman İmparatorluğu’nu Kuzey Kutup Dairesi’nin ötesine genişletmek ve İskandinav ülkesini ırksal bir ütopyaya dönüştürmek için tasarlandı. İdeal yeni şehirlerden, Berlin’den kuzey Norveç’e...

MS IV. yüzyılda yaşamış Antakya doğumlu bir Romalı tarihçi olan Ammianus Marcellinus, asıl olarak Roma ordusunda kıdemli bir subaydır ve hayatının sonraki dönemlerinde uzun bir tarih kitabı yazmıştır. MS 96 yılından 378 yılına kadarki uzun dönemin tarihini yazan Marcellinus’un günümüze MS 353 ile 378...

Mezopotamya’nın ilk sakinleri, Süryaniler…4000 seneyi aşkın bu coğrafyada yaşamlarını idame ettiren hoşgörü ve tevazu sahibi insanlar… Bölgedeki Araplar, Kürtler, Yezidiler ve Türkler ile muhabbet içinde yaşayan Süryaniler…Gerek tarihi güzellikleriyle gerekse birden fazla dinî inanışa mensup haklı içinde barındıran kadim şehir Mardin’in, kadim halklarından olan...

Hz. Âdem’in cennetten çıkarılması ile insanoğlunun yeryüzü serüveni başlamıştır. Bu tarihten sonra gönderilen peygamberler medeniyetlerini şehirlerde kurmuşlardır. Hz. Muhammed’in (sas) Mekke’de başlattığı tebliğ ve tebyin çalışmaları 23 yıllık dönemde bütün Arap yarımadasını kapsayacak şekilde genişlemiş, vefatından sonra komşu ülkeleri içerisine almıştır. Hz. Ömer döneminde...

“Dine bağlılığı kanıtlama yollarından biri de, başka dinden olanlara karşı gösterilen nefret ve düşmanlıktır. Dolayısıyla teokratik devlette, devlet yönetiminin başında bulunanlardan tutun da en küçük bir memura kadar herkes, gerçek iman ve kanaatleri ne olursa olsun, dindarlık satmaya, dindarlığıyla dikkat çekmeye, başka dine mensup...

Ulus olarak en büyük eksiğimizin bilgisizlik olduğunu düşünüyorum.Biz böyle değildik ama giderek böyle olduk.Bilgisizliğimizin yanı sıra buna ilişkin bir de yanlışımız var:Bilgi edinmenin yöntemini ezberlemek sanıyoruz.Oysa bilgi edinmek bir sevinçtir.Öğrenmek mutluluktur.Öğretmenlerinin, anne babalarının, büyüklerinin çocuklara öncelikle kazandırmaları gereken bilinç budur:Araştırarak, irdeleyerek, soru sorarak öğrenmenin,...

Bu kitap, yaşadığı dönemi belgelemek isteyen bir fotoğrafçının duyduğu ihtiyaçla yazıldı. İçinde yaşadığım topluma ve dünyaya dair anlamayan çalıştığım ama anlamlandıramadığım çok şey var. Bunların içinde ben en çok utandıran, 21. Yüzyılda artarak devam eden insan şiddeti. Kendi türüne, hayvanlara ve doğaya hâkim olmaya...

Cumhuriyet ile Demokrasi ilişkisine dair tartışmalar, ülke gündeminde güncelliğini yitirmeyen tartışma başlıklarından birini oluşturuyor. Bu tartışmaları sağlıklı sürdürebilmek için öncelikle yanıtlaması gereken kimi soruların olduğu açıktır: Cumhuriyet yalnızca bir yönetim biçimi midir, yoksa bundan çok daha kapsamlı bir kültür müdür?“Bilhassa kimsesizlerin kimsesi” olan Cumhuriyet’in...

Selçuklu İmparatorluğu, dünya tarihine fazlaca tesir eden imparatorluklardandır. Selçuklular, Osmanlı Devletinin kurulmasına yol açmaları bakımından mutlaka tetkike değerdir. Şayet Büyük Selçuklu İmparatorluğu kurulmasaydı, Anadolu Türkleşemez ve bu ikinci vatan üzerinde bir takım irili ufaklı Türk devletleri arasında Osmanlı devleti de kurulmazdı.Dünya tarihinde Türkler kadar...

Osmanlı İmparatorluğu; en geniş zamanında üç kıtaya yayılmış, İstanbul ile sınırlı bir şehir devletine dönüşmüş olan Bizans İmparatorluğu’nu yıkmış, Akdeniz’i imparatorluğunun sınırları içerisinde bir göl haline getirmiştir. İstanbul’un fethi bazı tarihçilere göre Yeni Çağ’ı başlatan olay olmuştur.623 yıl süren Osmanlı tarihi boyunca 36 padişah...

Libya’nın Cağbûb bölgesinde filizlenen Senûsîlik, yalnızca tarikat değil, aynı zamanda bir cihat ve direniş hareketiydi. Ömer Muhtar’ın da mensup olduğu Senûsîlik, Libya ve Kuzey Afrika tarihine adını altın harflerle yazdırmıştı. Tarikatın büyüklerinden Ahmed Şerîf es-Senûsî ise, tesiri Anadolu içlerine kadar uzanan ve sergilediği liderlikle...

Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde Kudüs’te öne çıkan eşraf ailelerinden Hüseynîlerin pek çok mensubu, siyasî ve dinî açıdan üst düzey makamlarda görev yapmıştı. Onlardan biri olan Hacı Emîn el-Hüseynî hem Kudüs müftüsü sıfatıyla hem de Filistin tarihinde oynadığı belirleyici rollerle, tarihe adını yazdırdı. İngiliz mandası...

“Tanımıyoruz Hint’i. O ülkeye en büyük hükümdarını armağan eden Türk, Hint’i tanımıyor... el-Bîrûnî’ye rağmen tanımıyoruz Hint’i... Tanımıyoruz Hint’i. Tasavvufun ana kaynağı olan Hint’i tanımıyoruz... Tanımıyoruz Hint’i. Kanunî devrinde yazılan ve Osmanlıcadan Avrupa dillerine en fazla çevrilen Hümâyunnâme’ye rağmen tanımıyoruz. Binbir Gece’ye, Binbir Gün’e, Tûtinâme’ye,...

Victor Ménage, Tibor Halasi-Kun ve Halil İnalcık gibi usta Osmanlı tarihçileriyle uzun süre birlikte çalışan Rhoads Murphey, bu eserinde ‘Osmanlı savaş makinesi’nin Avrupa, Kuzey Afrika ve Orta Doğu’daki başarılarına dair detaylı ve özgün bir inceleme sunuyor. Öncelikle Osmanlı askerî teşkilatının dönüşümüne ve değişim dönemindeki...

İlk bakışta, Cermen ve Kelt kabilelerinin atalarının inançlarını bırakıp, şimdi bir misyonerin ikna etmesiyle, şimdi de bir şefin emriyle Hıristiyanlığı kabul etmeleri dikkat çekici görünmektedir. Ancak konunun daha derinlemesine incelenmesi, bu din değiştirmenin olağandışı kolaylığını çok daha az şaşırtıcı hale getirir, çünkü eski inançlarının...

Basmakalıp haber manşetlerinin, internette tık almak için atılan taklaların karanlığını bilimle aydınlatmanın vakti geldi! Bilgiye ulaşımın kolaylaşması dünyayı galatımeşhurlardan ve şehir efsanelerinden kurtaramadı. Haber kanalları, sosyal medya hesapları ve internet kişilikleri paylaşımlarında klişeleri kullanmaya devam ederken, insanlar da hakikat arayışının zahmeti yerine alışkın oldukları...

Burcu Pelvanoğlu, Pek Kronolojik Olmayan Hayatımız: Türkiye'de Modernleşme ve Sanat başlıklı bu çalışmasında modernleşmenin sanata etkilerini Osmanlı'da Batılılaşma eğilimleri ile Cumhuriyet ideolojisi olmak üzere iki kesit üzerinden irdeleyerek sanatın modernleşme tarihini sosyopolitik gelişmeler ekseninde okuyor.Osmanlı'dan Cumhuriyet'e evrilen dönemde sanat hayatı, kadına bakış, fotografik gerçekliğin...

Werner Jaeger, Parmenides, Herakleitos, Empedokles gibi karanlık ve zor düşünürlerin metinlerini ayrıntılı bir şekilde yorumlarken,Tanrı düşüncesinin Yunan felsefesinde en başından itibarenoynadığı belirleyici rolün altını çiziyor.“Burada, Yunan felsefi düşüncesinde teolojinin başlangıcının izini sürmek istiyorum…Tanrı ve tanrısallık meselesinin, erken dönem doğa filozoflarının düşüncesinde, genellikle kabul etmeye...

Tüketim kültürü ve Türkiye'deki yansımaları üzerine bugüne kadar pek çok çalışma yayımlandı. Nermin Kılıç Akoğlan'ın doktora tezinin kitaplaştırılmış hâli olan "Tüketim Toplumu ve Türkiye: 1950'li Yıllarda Siyaset, Söylem ve Tüketicileştirme Politikası" başlıklı çalışması, bu konudaki yazına önemli bir katkı niteliğinde. Yazar, Türkiye'nin Demokrat Parti'li...

Sanatın insan yaşamına olumlu etkilerini bizzat gözlemlerken, tarihboyunca sanata dair geliştirilen tanımlamaların da genel olarak onuninsan doğasını iyileştiren yapısına işaret ettiğini gördüm. Buözelliğiyle sanatın, tıpkı eğitim gibi, toplumun genel iyiliğininsağlanması bakımından hayati bir öneme sahip olduğunu ilerisürmek sanırım yanlış olmaz.Bu kitap, sanatı, devletlerin politika...