Muhammed Hâdî Ma‘rifet ÖrneğiKur’an ilimleri, Kur’anın hem tarihini hem de tefsiri açısından önemli birçok meseleyi içine alan bir üst kavramdır. Kur’an ilimleri meseleleri ise her ne kadar tefsir eserlerinde belli ölçüde ele alınmış olsa da bu sahaya tahsis edilmiş eserlerin söz konusu meseleleri çok...

…tari^k-i takli^dde bulunmanın bir s¸artı da a^dem kendinin mukallid oldug?unu bilmemektir. Eg?er insan mukallid oldug?unu anlarsa mukallidlig?i ol saat mahvolur. C¸u¨nku¨ o bir s¸i^s¸edir ki kırıldıg?ı gibi bir daha ta‘mîr go¨tu¨rmez, meğerki tekrar eritilip de yeniden bas¸ka bir kalıba do¨ku¨le.Gazzâlî’nin kendi hakikat soruşturmasını anlattığı...

Gözleri fiziksel görmezliğe mahkûm olmuş kişiye, “kör” demek çok ayıp görüldüğünden; aydınlık ve parlaklık anlamına gelen ve “kalbi ile görüyor” nitelemesini yakıştıranlar, “ruşendil” derler.Kalbi ile görenler, kem gözlerin senaryolarını anlayabilir, gözün gördüğüne hemen yorum yapmaz, acı dolu ve üzücü bir sahneye şahit olan gözlerden...

İslâmî ilimler geleneğinde İslâm’ın inanç esaslarını, tartışmalara girmeden,öz bir şekilde ele alan ve bir Müslümanın iman etmesi gereken hususlarıtespit etmeyi amaçlayan ilim, akâid ilmidir. Bu çalışma, “amentü” olarakbilinen altı iman esasına dayanarak, İslâm’ın inanç esaslarını ana hatlarıylaokuyucuya tanıtma amacıyla hazırlanmıştır. Bu çerçevede akâid esaslarıve...

Bir muallim düşünün ki, mesleğine aşık olmuştur. Kendisini İslâm’ın, Kur’ân-ı Kerîm’in, Sevgili Peygamberimizin ve sünnet-i seniyyesinin öğretilmesine adamış, Yüksek İslâm Enstitüsü ve Hukuk Fakültesi olmak üzere iki fakülteyi bitirecek derecede akademik başarıya, Tefsîr ve Kıraat ilmi alanında özgün eserler yazacak kadar ilmî birikime sahip...

Öğüt nedir: Bir kimseye doğru yolu göstermek, yapması ve yapmaması gereken şeyler üzerine dikkatini çekmek için söylenen söz, verilen fikir, nasîhat.ALLAH’ın sana verdiğine kanaat et,İnsanlara muhtaç olmamak için çalış,Seni ilgilendirmeyen işlerle meşgul olma,Hiç kimseyi kendinden küçük görme,İnsanlara selâm ver,Onlara tatlı söz söyle,İyilik yapanları sev,Kötülük...

Kureyşliler hâlâ alay ederek şu sözleri söylüyorlardı: “Allah’ın elçi olarak gönderdiği şu kişiye bakın! Onları sabırla muhafaza etmeseydik, bizi neredeyse ilahlarımızdan caydıracaktı”. (Kur’an-ı Kerim, Taha Suresi, 42. ayetine atfedilir) Nitekim Ebu Talib’in koruması olmasaydı, Muhammed ciddi bir tehlike altında kalacaktı. Ancak bu müşfik amca,...

Muhammed, dinin olduğu gibi devletin de başıydı. Aynı anda hem Sezar hem de Papa’ydı. Ama Papa’nın gösterişleri olmadan Papa, Sezar’ın lejyonları olmadan Sezar’dı. Güçlü bir ordusu, muhafızları, sarayı ve sabit bir geliri olmaksızın bir insanın gerçek bir ilahî hakikat tarafından yönlendirildiğini söylemeye hakkı varsa,...

Safiyye’ye verdiği düğün hediyesi hürriyet idi. Muhammed’in Safiyye’ye karşı aşkı o kadar şedîd {şiddetli} idi ki Medine’ye avdet için karargâhı tebdîl ettikleri {değiştirdikleri} zaman Muhammed, zevcesinin deveye binmesine yardım için bir dizini yere koydu ve kendisine basamak yaptı. Sonra, Medine’de Muhammed’in diğer zevceleri bu...

Ne diyebilirim ki? Hâlâ gelmeye devam ediyorlar…; hem de metafor gücü ve derinliği artarak. Artistlik aforizma patlatma değiller; slogan atma değiller; kaynağı, kendim olan mütevazi ilhamlar… Hakikat ve hakkaniyetlikle ilişkilerine okuyucular karar verecek.

Biz ve öteki, dinlerin ve siyasetin başvurduğu bir ayrımdır. Dinler, “mümin-kâfir” diye ayırır; siyaset, “dost ve düşman” diye ayırır. Birinci ayrım “inanç” üzerinden; ikinci ayrım, genellikle “çıkar” ve “dil-etnisite” üzerinden yapılır. Kur’an, her iki ayırımı da ahlak (adalet-zulüm) üzerinden yapar. Birincisi, Allah’a karşı adalet...

Gerek İbn Rüşd gerekse öteki İslam filozoflarını, Gazzâlî’nin katı bir tutum içinde suçladığı gibi, İslam’dan çıkmış, küfre düşmüş kişiler olarak görmek onların eserlerini dikkatle okuyan bir kimse için pek mümkün görünmemektedir. İslam filozofları ve kelâmcılar, her iki grup da, İslam’ın inanç ilkelerini temellendirme amacıyla...

Kur’an açısından insanoğlunun dünyadaki varoluş gayesine matuf başarısı, “bir arada yaşama” becerisiyle ölçülebilir. Yeryüzünde kan dökmeden, biri diğerini sömürmeden, kimliğini, kişiliğini ezmeden bir birlikteliği ne kadar gerçekleştirdiğimizden anlaşılabilir. Bu tarifte görüldüğü gibi skolastik toplumların büyük anlamlar yüklediği ritüellere bir atıf olmadığı gibi, hayatın maddi...

İnsanda hafıza, bilinç, irade ve mantıksal çıkarım yapma yeteneği gibi bilgi üreten bilişsel yetenekler vardır. Ateizim insandaki bilişsel yeteneklerin kaynağını, kılavuzsuz doğal seleksiyon ve tesadüfi evrimsel süreçlerle açıklar. Bu şekilde akli yeteneklerinin doğal seleksiyon ve tesadüfi süreçler yoluyla bir araya getirildiğini kabul eden ateist,...

İslâm tarihinde etkili şahsiyetlerinden biri olan dördüncü halife Hz. Ali (ra), çocukken Müslüman olmuş ve vefatına kadar Hz. Peygamber’in izinde ve hizmetinde bulunmuştur. Hz. Peygamber’in (sas), amcası Ebû Tâlib’e destek olmak amacıyla Hz. Ali’yi yanına almasından dolayı çocukluğunu onun evinde geçirmiştir. Medine’ye hicret ettikten...

İslâmî İlimler Araştırma Vakfı ve Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanlığı ile müştereken 10-11 Ekim 2020 tarihlerinde, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Konferans Salonu’nda, “İslâm Medeniyetinin Kurucu Nesli SAHÂBE –Medeniyet Coğrafyamızda Sahâbe Etkileri–” konulu milletlerarası tartışmalı ilmî bir toplantı gerçekleştirilmiştir.Bu toplantıda Sahâbenin Kültür ve Medeniyete Etkileri,...

Tevhid ve vahdet, İslam düşüncesinin merkez fikridir. Tevhid fikrinin odağında Hakk’ın birliği ve yegâne yaratıcı oluşu vardır. İslam düşünce tarihi çerçevesinde kelamcılar, sûfiler ve filozoflar çeşitli yaklaşımlarla tevhid görüşünü işlemişlerdir. Kelâmcılar rûbûbiyet, ulûhiyet ve isimlerde, sûfîler âfâkî ve enfüsî âlemde, filozoflar ise akıl ve...

Hz. Peygamber’in (sav) vefatıyla Müslümanların yönetim sorumluluğunu üstlenen Hz. Ebû Bekir’in yaklaşık iki buçuk yıl süren halifelik dönemi İslâm tarihinin önemli ve kritik hadiselerinin yaşandığı bir sürece karşılık gelir. Müslüman toplum için bu dönemin ilk ciddi sınavı Hz. Peygamber’in (sav) dünyevî/siyasî misyonunu üstlenecek yeni...

İbn Meymûn, Yahudilik dini açısından önemli bir şahsiyet olup “İkinci Musa” olarak anılmaktadır. Müslüman bir coğrafyada yetişen ve hatta Eyyubî Sarayı’nda saray hekimi olarak görev yapan İbn Meymûn; Fârâbî, İbn Sîna, Gazâlî, İbn Bâcce ve İbn Rüşd gibi Müslüman filozofların yanı sıra özellikle Mutezilî...

Elinizdeki eserde bir grup bilim adamı; Arap, Fars, Güney Asya ve Türk geleneklerindeki İslam düşüncesinin kimi kavram ve kanunlarını yeniden yorumlamaktadır. Bu bilim adamları ayrı ayrı yazdıkları makalelerinde, devlet idaresi ve teşkilatı konularında üniter bir “İslami” söylemin olmadığını ortaya koymaktadır. İslam’ın huzur ve mutabakat...

Mekke’de tüccar sermayesinin bollaşması, Mekke’nin sosyal, ekonomik, dinî ve siyasi gelişimini kaçınılmaz kılmıştır. Sermayenin artmasıyla tüccarlar etki alanlarını genişletmiş ve ana güç unsuru hâline gelmiştir. Eserin yazım sürecinde orijinal Arapça kaynakları yeniden ele alan ve modern çalışmalardan da faydalanan Mahmood İbrahim, Tüccar Sermayesi’nde kapitalizmin...

Gene W. Heck, uzun ve zahmetli bir çalışmanın ürünü olan bu kapsamlı eserinde, Henri Pirenne’nin ortaya attığı ana teze karşı çıkmaktadır. Ona göre İslam fetihleri Avrupa ekonomisinin, dolayısıyla da Roma Avrupası’nın çöküşüne sebebiyet vermemiş, bilakis İslam’ın yükselişi, yayılışı ve iktisadi alanda ortaya koyduğu teknikler,...

Küresel bir köye dönüşmüş günümüz dünyasında cereyan eden sosyal, siyasî ve dinî hadiselerin özünü anlayabilmek için, çeşitli içtihad farklarıyla ya da toplumsal eğilimler neticesinde ortaya çıkmış fırkaları ele alırken günümüze kadar çeşitli değişikliklere uğrayarak gelen alt grupları da inceleyen bir Mezhepler Tarihi okuması yapmak...

Kur’ân başta inanç, ibadet ve ahlâkla ilgili hususlarda olmak üzere insanlara yol göstermekte, karşılaştıkları problemlere çözüm önerileri sunmakta ve hayat yolunda cevabını bulmaya çalıştıkları birçok konuda Kur’ânî bakış açısını öğrenmek üzere onların ilk müracaat kaynağı olmaktadır. İnsanların Allah’ın kelamına müracaat ettikleri konulardan biri de...

Akıldan beslenmeyen dindarlıklar ile irâdeyle yol almayan benliklerin varacağı yer, kula kul olmaktan başka bir durak değildir. Sorumluluk sahibi kişiliğin elden gittiği o son duraktaki sahih kulluğun göstergesi olan “mutlak itaat”in sizi çıkaracağı yer ise, asla Müslümanca bir şahsiyetin inşâsının yapıldığı özgür mekânlar olmayacaktır.

İslâm Medeniyeti, tarihin her döneminde farklı alanlarda örnek ve önder şahsiyetler yetiştirmiştir. “Peygamber yolunun şaşmaz takipçisi”, “hadis ve sünnetin (mu)hafızı”, “hadisçilerin önderi”, “fakihlerin efendisi” olarak nitelenen İmâm Buhârî de; hadis, fıkıh, tarih, tefsir gibi birçok alanda kendisini yetiştirmiş çok yönlü bir âlim, aynı zamanda...

Babasının ısrarlı uyarılarını dikkate almayan ve namaza karşı vurdumduymazlığı olan bir oğula babası son bir kez seslendi: -Yavrum, anlasaydın ki ömrün azdır ve faydasız gidiyor; anlasaydın ki kılacağın beş vakit namaz: Dünyada huzurun, kabir karanlığında kandilin, haşır mahkemesinde kurtuluş senedin ve beratın, amellerin tartıldığı...

Kudüs’ün 1099’da Haçlılarca istilası, İslâm dünyasını dehşete düşüren bir sürecin dönüm noktasıdır. Urfa’nın 1146’da Haçlılardan kurtarılarak yeniden fethi ise o dehşet verici sürecin son bulacağını haber veren ilk büyük tarihsel gelişmedir. Bu iki tarihi olay arasındaki kırk yedi yıllık zaman dilimi, Müslümanların Haçlılara karşı...

Sahâbe Resûlullah’ın (sas) yakın arkadaşları olma, vahyin sebeb-i nüzûlüne, hadislerin sebeb-i vüruduna şahitlik etmeleri, Arap diline vakıf olmaları ve dini sonraki nesillere aktarmaları gibi mümtaz hasletleri taşıdıkları için Müslümanlar nazarında erken dönemden itibaren ilginin merkezinde bulunmakta ve bunun kıyamete kadar devam edeceği de anlaşılmaktadır....

Şefkat-merhamet-rahmet hareketini başlatmış, kalplerin, gönüllerin fethini, beldelerin fethinden öne almışız. Büyük ve dağınık bir coğrafyada, şaşılacak kadar kısa bir zamanda ‘insanlık fethi’ni gerçekleştirmişiz. Bu büyük başarının kahramanları şimdi kendi insanlarına, kendi torunlarına, kendi çoluk-çocuklarına sahip çıkmaktan âciz hale gelmişse burada durup bir nefs muhasebesi...

Elinizdeki bu kitap, son dönem Osmanlı âlimlerden olan Ermenekli Süleyman Sırrı Efendi (1851 1931) tarafından kaleme alınan Makâsıd-ı Münciye fî Siyeri Fahri’n-Nübüvve adlı beş ciltlik yazma eser ve müellifi üzerine yapılan bir inceleme ve araştırma çalışmasıdır.Makâsıd-ı Münciye, Balkan Harbi, Birinci Dünya Savaşı ve akabinde...

Bu kitap, Abdulfettâh Ebû Gudde’ye ait çeşitli konulardaki sohbetlerden oluşmaktadır. Ebu Gudde ele aldığı konuları akılcı, hikmetli ve güzel öğütlerle sohbet kıvamında anlatmaktadır. Yeri geldikçe dinî, sosyal, eğitimsel ve politik kaygılara da işaret etmeyi ihmal etmemektedir. Bu sohbetlerinde Allah ve Rasulü kendisine her şeyden...

Hadis ilminde geçerli olan ıstılahları (kavramları) bilmek, dinî ilimleri tahsil eden talebeler için bir zorunluluktur. Zira ıstılahlar, hadisin kabulü ve reddi için sağlıklı araştırma ve adil olan tek ölçüdür. Bu ilmin önemi ve talebelerin bu ilme olan ihtiyaçları nedeniyle bu alanda mutavvel, muvassat ve...

Büyük âlimlerin büyük olmalarının sebebi nedir? İlki, onların kendi şahsiyetlerinden/dehalarından kaynaklanır. Diğeri ise ortam, muhit ve kendi elde ettikleri şeyler sebebiyledir.Bazen insanı hayra götürüp, onu ısrarla hayra çeken durumlar olur. Bazen de insanı hayırdan uzaklaştıran şeyler olur. Büyük âlimler kendilerini hayra sımsıkı çekip götüren...

Eski ulemanın kitaplarına bakıldığında görüşlerini net biçimde aktardıkları görülür. Onların sözleri daha veciz, ilimleri daha doğru, kitap ve sünnet anlayışları daha derin, şeriatın amaçlarını kavrayışları ise daha samimi idi.Zaman geçtikçe, bağlılığın, amelin, ilmin azalması ve ilim tahsilindeki ciddiyetin kaybolmasıyla birlikte; eski âlimlerin sözlerinden pek...

Muhâsibî ilk dönem mutasavvıflarından olup tasavvuf, nefis terbiyesi, zühd, seyr-i sülûkun adabı gibi konularda birçok eser yazdı. Muhâsibî elinizdeki esere en değerli nasihatleri, en hoş irşadları, eksiksiz öğütleri, en açık uyarıları, en samimi söz, açıklama ve yönlendirmeleri koydu. Tüm bunları, hemen anlaşılan ve pratik...

Dirasat Fi'n-Nakdi'l-Hadisi İnde'l-Usuliyyin

Hakikat, biraz sabır biraz da sükûnet gösterilirse bütün muğlaklıkları çözecek güce ve kuvvete sahip derin bir kelimedir. Fıtratın işaret ettiği hakikatin izini süren insan, bu sayede hep doğru değerlendirmelerde bulunmaya çalışmış ve nihayetinde gerçeğe ulaşmıştır. Bu kitap, insan doğasından yola çıkıp özgürlük, değerler ve...

Musa Carullah'ın elinizdeki bu eseri, kadın konusunda İslam'ın kendi öğretileri ile gerek tarihte gerekse günümüz Müslüman toplumlarında egemen olan telakki ve uygulamalar arasındaki farkı, çarpıcı bir dille ifade etmeye çalışan bir denemedir. Kadının yaratılışı, aile nizamı, nikâh, talak, çok evlilik, kadının şahitliği, kadının mirastan...

Allah-âlem ilişkisi ve bu ilişki çerçevesinde gündeme gelen, varlık, yokluk, âlem gibi kavramlar, eskiden beri hem felsefi hem de kelami düşüncenin merkezinde yer almıştır. Âlemin yoktan yaratılması, yaratıcısının fail ve muhtar olması, âlemin varoluş bakımından Allah’tan sonra olması, Allah’ın kâmil olması gibi konularda Müslüman...

Bu kitap, dijitalleşmenin beraberinde getirdiği bilgi kaosu ve yorum anarşisinin, genelde insanlığın, özelde gençliğin anlam arayışını bir krize dönüştürdüğü gerçeğinden hareketle, din ile ilişkilerdeki zorlukları aşacak, insanı beşeriyetten ademiyete, ademiyetten insaniyete yüceltecek bir yol haritası sunmaktadır. Bilhassa gençlerimize sanal ekran uygarlığında hayâ ile nasıl...

Bu kitap, son salgınla hayatta kalabilme kaygısına kapılan, inanç dünyası derinden sarsılan topyekûn insanlık ailesinin, sadece salgını değil, genel olarak zor zamanları İslam’ın berrak hakikatleri ışığında anlama ve anlamlandırma çabasına, katkı sunmayı hedeflemektedir.Bu amaçla “musibetleri afet olarak değil, ayet olarak telakki etme; ayetleri ise...

Fıkıh usulü, dinî metinlerin (Kur’an ve sünnet) anlaşılması ve yorumlanması konusunda İslâm geleneği içinde müslümanlar tarafından oluşturulmuş yönteme ilişkin disiplindir. Genel bir anlama ve yorumlama teorisi oluşturma gibi bir iddia taşımamakla birlikte böyle bir genel teori, tefsir, hadis, kelâm gibi diğer disiplinler için dil,...

Hz. Hatice (radiyallahu anha) hanımlar sultanıydı. Peygamber Efendimiz (a.s.m.) onun kadrini, “Onun gibisi var mıydı?” sözleriyle insanlık alemine ilan etmiş ve şöyle buyurmuştu:“Allah’a yemin olsun ki, Allah bana ondan daha hayırlısını vermemiştir. İnsanlar beni inkâr ederken o bana inandı, sözlerimi tasdik etti. İnsanlar benden...

Filistinli akademisyen Prof. Dr. Fehmi Cedan, bu çalışmanın ilk bölümünde insanlığa yaraşır bir İslami yaşam için gerekli olan manevi, zihinsel, sosyal ve ekonomik açılardan uygun bir ortam hazırlamanın, bir İslam devleti kurmak kadar önemli hatta ondan öncelikli bir iş olarak kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak,...

Hadis edebiyatında adı en ön sıralarda geçen İmam Ebû Dâvûd’un “Sünen” adlı eseri, Endülüs’e Buhârî ve Müslim’in “Sahîh”lerinden önce girmiş ve ilmî çevrelerce kabul görmüştür. Tarihteki yerini ve şöhretini Sahihayn’den bile önce kazanmış ve İslâm kültür tarihinde ahkâm rivayetlerini toplayan en öncelikli kaynak olmuştur....

Tarih boyunca, başta Mü’minlerin Emîri Hz. Ali Efendimiz (a.s) olmak üzere, bütün hidâyet önderleri, halk nezdinde “itibarsızlaştırma” kampanyalarına maruz kalmışlardır. İkiyüzlü zâlimler, bu hususta İblîs’e rahmet okutacak türden dâhiyâne planlar hazırlamış; mazlum halkları onların etrafından uzaklaştıracak ve ilim pınarlarından doyasıya beslenmelerine mani olacak türlü...

Elinizdeki eserde İslâm düşüncesi tarihinde bir dönüm noktası olan Gazzâlî’nin iki metni bir arada yer alıyor. Risalelerden ilki olan Ey Oğul / Eyyühe’l-Veled, Gazzâlî’nin talebelerinden birisinin sorduğu bazı sorulara cevap olarak kaleme alınmıştır. Soruları soran kişi, yıllar boyunca öğrendiği ilimlerden hangilerinin kendisine ahirette faydalı...