Büyük kentlerimizin, ekonomik durumu iyi, eğitimi yüksek nüfusu nezdinde bir araştırma yapılsa ülkenin son çeyrek yüzyıl boyunca içinden geçmekte olduğu döneme ilişkin şu yargıya ulaşacak insan oranı çok yüksek çıkacaktır: “Türkiye hiç böylesine kötü bir dönemden geçmemişti.” Sungur Savran tersini söylüyor: En az bugünkü...

1920’li yıllarda işgal kuvvetleri karşısında hiçbir şeyimiz yokken kağnılara koyduk umutlarımızı ve bağımsızlığa doğru yürüdük, sonra ise özgürleştirdiğimiz topraklarda yaptığımız uçaklara kağnıları resmedip gökyüzüne taşıdık. O duygu Türk Yıldızları’dır, Türk Yıldızları’nın gerçek tarihidir. -Sunay Akın-Her şeyden önce bizimkiler iyi birer savaşçı, aslında bu kadar...

20. yüzyıldaki paylaşım kavgasını sona erdirecek “büyük savaş” başladığında Osmanlı Devleti de artık son günlerini yaşıyordu. Ancak Birinci Dünya Savaşı’nı Osmanlı Devleti’nin tam bağımsızlığı için uygun bir fırsat olarak değerlendiren İttihadcılar; uzak cephelerde, çöllerde, dağ başlarında son bir mücadeleye atıldılar.Trablusgarp ve Balkan Savaşları’nda temeli...

“Dönemlendirme, insanin zaman üzerindeki bir eylemini belirtmekte ve zamanin bölünmesinin herhangi bir etki olmadan kendiliginden ortaya çikmis bir durum olmadigini vurgulamaktadir. Buradaki meselemiz, insanlarin zamani dönemlere ayirirken su veya bu ölçüde ifade ettikleri, su veya bu ölçüde açikladiklari nedenleri, bu dönemlere atfettikleri mana ve...

Bir tarih sosyolojisi denemesi olan elinizdeki eser, Türk tarihinin çok mühim bir dö-nemi olan Tanzimat'ı ve bu süreç içinde İstanbul'daki Türk ailesini, sosyal değişme açısından inceliyor. Eser, binlerce yıllık Türk kültür birikiminin mücessem bir abidesi olan İstanbul'un önemini, ananevi Türk aile yapısını, Tanzimat dönemi...

Osmanlı tarihçileri Tanzimat’ı uzun su¨re yukarıdan aşağı bir bakış açısıyla çalıştı; buna göre imparatorluk başkenti İstanbul’da planlanan politikalar, vilayetlere ve merkezden uzaktaki nu¨fusa dayatılıyordu. Bu bakış açısı son yıllarda, tarihçilerin farklı toplumsal aktörlerin devletin reformlarına nasıl karşılık verdiğini çalışmak için vilayetlere yoğunlaşmasıyla değişti.Tanzimat Döneminde...

XI. ve XIII. yüzyıllar arasında Ortadoğu’da yaşanan Müslüman-Haçlı mücadelesi isimleri günümüzde dahi konuşulan birçok kahramanın ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bunların en önde gelen simalarından biri de Salâhaddîn Eyyûbî’dir. Kazandığı askerî başarıların yanında düşmanlarına bile gösterdiği tevazu, iyi niyet ve cömertlik kendisinin sadece Doğu’da değil Batı...

II. Dünya Savaşı, dünyanın en kanlı ve iz bırakan savaşı olmuştur. Tüm dünyayı derinden etkileyen savaş, birçok cephede çoğu kez eş zamanlı olarak acımasızca yaşanmıştır. II. Dünya Savaşı öncesi dünyada yaşanan olaylardan başlayarak, Polonya’nın işgali, Atlantik Muharebeleri, Nazi Almanyası’nın Avrupa’da yayılması, İtalya’nın savaşa dahil...

İlhanlıların son kudretli hükümdarı Sultan Ebû Sa‘îd Bahadır Han’ın 1335 yılında ölümünden sonra başta İran olmak üzere tüm ülke büyük bir kargaşa ortamının içine düştü. Gücü kendinde gören herkes ülkeden pay alma yarışına girişti. Cengiz Han’ın kardeşi Cuci Kasar’ın soyundan gelen ve Mâzenderan’da yaşayan...

“İlk şehirler, MÖ 4. binyılın ortalarından başlayarak, dünyanın çeşitli yerlerinde çoğunlukla birbirinden bağımsız olarak ortaya çıktı ve bazı aksiliklere rağmen, büyümeleri günümüze kadar devam etti. Şehirler, kırsal kesimden, sakinleri öncekilerden ve kırsal çağdaşlarından oldukça farklı koşullar altında yaşayan yeni insan yerleşimleri biçimleri olarak ortaya...

İnsanlığın ortaya çıkışından itibaren siyasî, askerî ve idarî yapıların gücü, devletlerin varlığı ve etkinliği ile doğru orantılıdır. Bir devlet ne kadar âdil ve güçlü bir yapılanmaya sahip ise, o kadar etkili ve uzun ömürlü olmuştur. Ancak bu sistem içerisinde yaşanan herhangi bir aksaklığın bütünü...

Ispanakçı Paşazade diye bilinen Erzurumlu Muhammed Arif Efendi (ö. 1893), ömrünün son 11 yılını Kaçar Türkleri sülalesinden olan İran hükümdarı Nâsıreddin Şah’ın Tahran’daki sarayında mütercim ve münşî olarak çalışmakla geçirmiştir. Kendisi, Yavuz Sultan Selim zamanında Safevîlere karşı yapılan savaşta yararlıklar göstermiş olan Ispanakçızade Hayreddin...

19. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı Devleti’nde idari ve sosyo-ekonomik birçok gelişme meydana gelmiştir. Bu dönemde devlet yeni dünyaya ayak uydurabilmek adına nüfus sayımlarından temettuat tespit çalışmalarına, muhtarlık ve muhassıllık meclislerinin teşekkülünden yeni vergi düzenlemelerine kadar birçok faaliyet içerisine girmiştir. Böylece, devletin sahip olduğu nüfus...

“Periler, şölen ve dansa kadar insan yaşamının neredeyse her yönünü taklit etme eğilimleriyle çoğumuzun aşina olduğu daha ruhani hayaletlere pek de benzemezler. Bu, kısmen hayalet perinin yalnızca belirli bir tür peri olduğu gerçeğiyle açıklanabilir. Perilerin bizzat ölülerin ruhları olduğu meselesi de kesinlikle karmaşıktır. Bazıları...

“Osmanlı Yeni Dünya’yı neden keşfetmedi?” sorusu Osmanlı’nın “doğal sınırlar”ına ulaştığı, “merak duygusunun gelişmediği” hatta “durağan bir yapı”yı temsil ettiği söylemleri etrafında çokça tartışıldı. Üç kıtaya hâkim olacak kadar askerî ve siyasi güce sahip bir devlet, keşif rekabetini nasıl ıskaladı?Bu kitap, bu sorunun yanlış ifade...

Osmanlı hapishaneleri denince işkence, uyuşturucu, istismar gibi basmakalıp düşüncelerin etrafında gezinilmiş, modernleşme ise devlet dairelerinde veya sokaklarda aranmıştır. Kent Schull bu iki kalıbın da dışına çıkıyor. Dört duvara hapsedilenin modernleşmeyi nasıl yaşadığını, duvardaki çatlakları, yamaları ve bazen duvarları yıkıp yeniden yapmayı ele alıyor. Bu...

Osmanlı-İslam Sanatında Tapınma ve Tılsım Christiane Gruber’in sekiz makalesini bir araya getiriyor. Beş makaleden meydana gelen ilk kısım, Osmanlı’da özellikle Hz. Muhammed’i merkeze alan dinî sanatlara odaklanıyor. Bunlar arasında resimli elyazmaları, kutsal emanetler ile kadem-i şerif tasvirleri ve Hz. Muhammed’in me­tafor olarak bir gül...

Avrupalı tarihçi Herbert Adams Gibbons, Avrupa’da zulüm ve katliamların devam ettiği sırada Türklerin insani davranışını veciz şekilde ifade etmiştir:“Osmanlıların müsamahaları ister siyaset ister halis insani bir davranıştan dolayı olmuş olsun, itiraz edilemez bir gerçektir ki Osmanlılar yeni zaman içinde milliyetlerini tesis ederken dinî hürriyet...

Tanzimat’tan Günümüze: Modern İstanbul’u İnşa Edenler, kentin zengin mimari mirasının ve yaratıcılarının hikâyesini anlatıyor. Balyanlar, Fossatiler, D’Aranco, Vallaury sonrasında Emin Onat, Vedat Tek, Sedad Hakkı Eldem, Doğan Tekeli ve diğer efsane mimarlar...Elinizdeki kitap İstanbul’da modern şehirciliğin temellerinin atıldığı Tanzimat Dönemi’nden başlayarak günümüzün modern dünyasının...

1902’de, Milli Eğitim Bakanı koltuğunda oturduğu sırada 39 yaşındayken dengesiz bir muallim tarafından makamında hayatına kastedilen Vasil Kınçov, Bulgar tarihinde eğitimci ve siyaset adamı kimliğiyle olduğu kadar, 19. yüzyıl sonu Makedonya’sıyla ilgili yaptığı saha araştırmalarıyla da kalıcı iz bırakmıştır.1899’un ilk aylarında Marmara’nın öte yakasına...

Budist gelenek etrafında meydana getirilen Uygur edebiyatının 850’li yıllardan sonra sekteye uğramasının ardından 1069’da Yusuf Has Hacib tarafından kaleme alınan Kutadgu Bilig, Türk kültür ve düşünce hayatında yeni bir edebiyat anlayışı habercisi olmuştur. Kutadgu Bilig, İslamî dönem Türk kültür çevresinin ilk önemli eseri olup...

Siyasi bir kurum olan Halifeliği, Papalık benzeri görmenin Halifelik kurumunun kuruluş gerekçesine uymadığı açıktır. Zira Hilafet, manevi bir kurum değil, dünyevi bir kurumdur. Ancak Emevilerden başlamak üzere Saltanat sahiplerinin kendilerini kutsallaştırma ihtiyacı ve halifeleri masum kabul ederek kutsallaştıran Fatimi anlayışının etkisi tarih içinde Halifeliğe...

Divanu Lugati’t Türk’teki bazı sözcüklerin açıklamaları yapılırken bazı örneklere ve deyişlere yer verilir. Bunlardan Oğraklar’la ilgili olanlar çok ilginçtir.Ağdı kızıl bayrakToğdı kara toprakYetşü kelip OğrakTokşıp anın keçtimizKızıl bayrak yükseldi, kara toprak havalandı, Oğrak’lar yetişip geldi, savaş yapıp onun için geciktik.(Müslümanların kırmızı bayrağı yükseldi. Kara...

Orta Anadolu, Osmanlı’nın son döneminde misyonerlik faaliyetlerinin yoğunyaşandığı bir bölge olarak dikkat çeker. Önemli unsurlardan biri olarak misyonerlik faaliyetleri dikkate alınmadan son dönem Osmanlı tarihini anlamak mümkün değildir. Oldukça az sayıda kaynağa rastlanan bu alanda mevcut eserlerin çoğu eksik, yanlış ya da peşin hükümler...

İstanbul Basın Tarihi’nin elinizdeki 2. cildine konu olan Cumhuriyet İstanbul’unda Gazetecilik (1923-2023), Cumhuriyet’in ilanından bugüne geçen 100 yıllık sürede İstanbul gazeteciliğini enine boyuna ele alıyor. Türk basınının politik, ekonomik ve kültürel değişimlerden nasıl etkilendiğine, bu değişimlerin gazetecilik meslek pratiklerine olan yansımalarına ve daha birçok...

Osmanlı-Türk modernleşmesinin toplumsal ve kamusal hayatta görünen yüzüdür basın. Başlangıcı olarak kabul edilen 18. yüzyılın sonundan bugüne kadar bir değişim ve dönüşümün içinde olmuştur. İlk Türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi’den bugüne tam 192 sene geçmiş. Babıali’den medyaya evrilmiş, siyasetin çalkantılı denizlerinde kimi zaman sansürle...

Üç bin yıldır dünya tarihinin kavşağında bulunan İran, Doğu ile Batı’nın kesişme noktasında yer alır. Karşı karşıya geldiği medeniyetlere etkide bulunmasıyla bilinen İran medeniyeti sınırlarının çok ötesine uzanmıştır.Bu kitap, İran kültürünün Akdeniz’den Hint Okyanusu’na ve İpek Yolları boyunca Çin’e kadar uzanan çeşitli nüfuslar arasında...

Türk tarihi dendiğinde hemen akla gelecek ilk isim olmasına rağmen yeterince anlaşılmayan tarihi şahsiyetlerden biridir Sultan Alp Arslan: Eylemleriyle sadece Türklerin değil Avrupalıların tarihinde de farklı bir konumu hak ediyor. Sultan’ın hamasi anlatılara, içi boş savunmalara değil askerliği, devlet adamlığıyla birlikte diğer özellikleriyle kaynaklara...

Hayal gücünden yoksun insanın talihsizliği ve çöküntüsü artık açıklanabilmektedir diyor Eliade: O, hayatın ve kendi ruhunun derin gerçeğinden kopmuştur. Hayal gücüne sahip olmak ise, dünyayı bütünselliği içinde görmektir, çünkü kavramsallaştırmaya gelmeyen her şeyi göstermek imgelerin görevidir. Efsanelerin, masalların, mitlerin gerilediklerini ve simgelerin dünyevileştiklerini gördük,...

Hayrettin Erkmen (1915-1999) Türkiye Cumhuriyeti tarihinin gerçek anlamda ilk çok partili demokrasi deneyimi olan Demokrat Parti döneminin en ilginç simalarından biridir.Erkmen çalışma bakanlığından Yassıada’daki mahkûmiyetine kadar giden yolda hayatın binbir türlü haliyle karşılaşmıştır. Yıllar sonra aynı siyasi hareketin devamı niteliğindeki Adalet Partisi’nde dışişleri bakanı...

İbn Battuta 14. yüzyılın başlarında kutsal toprakları ziyaret etmek ve haccetmek üzere Fas’ta bulunan Tanca şehrinden yola çıkmıştır. Ancak bu başlangıç onu, uzun yıllar sürecek ve geniş coğrafyalara sürükleyecek bir yolculuğun seyyahı olmasına yol açacaktır.Kuzey Afrika kıyılarında başlayan yolculuğu Suriye topraklarında devam etti. Dımaşk’tan...

İnsanların bir arada yaşamaya başlamasından itibaren savaşlar tarih sayfalarından eksik olmamış, bugün içinde yaşadığımız dünyanın şekillenmesinde büyük oranda etkili olmuşlardır. Hangi savaşların haklı hangilerinin haksız olduğu, savaş ilan etme yetkisinin kimde olduğu, hangi sebeplerle savaşmanın ahlaklı kabul edildiği, kimin suçlu kimin mağdur olduğu yüzyıllardır...

“Bütün ümidim gençliktedir.” M. Kemal Atatürk“Ey Türk gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyeti'ni, ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. Mevcudiyetinin ve istikbalinin yegâne temeli budur. Bu temel, senin en kıymetli hazinendir. İstikbalde dahi, seni bu hazineden mahrum etmek isteyecek dahilî ve harici bedhahların olacaktır....

Günümüzde cereyan eden birçok mesele geçen asırda da hemen hemen aynı şekilde yaşanmıştı. Başta devlet adamlarımız olmak üzere okuma-yazma bilen her Türk’ün imparatorluğun 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başındaki dağılma sürecini, ayakta kalabilmek için yaptığımız mücadeleyi, izlediğimiz yanlış siyasetler ve yaptığımız hatalar ile o...

Bilim tarihinde bazı isimler var ki onlar sadece tarihin bir kesitinde yaşamış birer isimden ibaret değil. Onlar asırlara damgasını vurmuş birer otorite olarak kabul görmu¨şlerdir. Orta Çağ felsefesinde Aristoteles, astronomisinde Ptolemaios, matematiğinde Öklides, mekaniğinde Archimedes ne ise tıbbında da Galenos odur. 2. yu¨zyılın en...